Σάββατο 27 Αυγούστου 2022

Ο «αιρετικός» Θεόφιλος Καΐρης

 

Ο Θεόφιλος Καΐρης (1784-1853), ήταν λόγιος, ιερωμένος, φιλόσοφος, θεολόγος και μαθηματικός, από τους κορυφαίους του νεοελληνικού Διαφωτισμού, από την Άνδρο. Ανέπτυξε ένα δικής του έμπνευσης θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα, τον «Θεοσεβισμό», για αυτό και διώχθηκε από την επίσημη Ελλαδική Εκκλησία.

Ήταν ο πρώτος ο οποίος σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης του 1821 στην Άνδρο, και στην συνέχεια όταν δημιούργηθηκε το πρώτο Ελληνικό κράτος ο Καΐρης ίδρυσε στην Άνδρο ένα πρότυπο ορφανοτροφείο για τα ορφανά της επανάστασης.

Πριν δημιουργήσει το ορφανοτροφείο του ο Καΐρης ταξίδεψε στην Ευρώπη προκειμένου να διευρύνει τις γνώσεις του. Στο Λονδίνο σε συνεργασία με άλλους Έλληνες, ανέπτυξε ένα δικής του έμπνευσης θεοσοφικό σύστημα, τον «Θεοσεβισμό» ή «Θεοσέβεια» (τριάντα χρόνια πριν η μαντάμ Μπλαβάτσκι συλλάβει τη θεοσοφική ιδέα), που αντιστρατευόταν βασικά δόγματα του Χριστιανισμού (τριαδολογία, χριστολογία) και γι’ αυτό το λόγο καταδιώχθηκε από την επίσημη Ελλαδική Εκκλησία.

Σύμφωνα με τον Καΐρη η «Θεοσέβεια» το Θεοσοφικό του δηλαδή σύστημα συνίσταται στην:

«Γνῶσις θεοῦ καὶ θείων πραγμάτων δι’ ἐσωτερικῆς ἀσκήσεως καὶ συνετοῦ βίου. Ἡ ἀπόλυτος ἀλήθεια τίθεται καὶ ἐξετάζεται ὄχι εἰς τὴν ἔκστασιν ἢ τὴν σκέψιν, ἄλλ’ εἰς τὸ πνεῦμα. Ἡ ἑνότης τῆς θεοσοφίας ἐκδηλοῦται εἰς διαφόρας ἐξωτερικὰς μορφάς: θεογονία, κοσμογονία, ψυχολογία, φυσική, θεουργία, ψυχαγωγικαὶ τέχναι. Φιλοσοφικὴ θεολογία μεταφυσικῆς ἐρεύνης».

Ο Καΐρης έζησε στο μεταίχμιο της νεοελληνικής ιστορίας. Οραματίστηκε την απελευθέρωση της πατρίδας του, πάλεψε με όλες του τις δυνάμεις για την πνευματική αναγέννηση του λαού, επηρεασμένος από τις ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης και του Διαφωτισμού. Προσπάθησε να ανοίξει νέους δρόμους στη σύγχρονη Ελληνική σκέψη. Έλαβε μέρος ενεργά με το όπλο στο χέρι στην απελευθέρωση της πατρίδας, εργάστηκε για την οργάνωση της ελεύθερης ζωής του Έθνους και, τέλος πέθανε διοκώμενος στη φυλακή.

Η «Γνωστική ή των του ανθρώπου γνώσεων σύντομος έκθεσις» (1849) και τα «Στοιχεία Φιλοσοφίας ή των περί τα όντα γενικώτερον θεωρούμενα τα στοιχειωδέστερα. Εισαγωγή» (1852) αποτελούν τα βασικά εγχειρίδια για τη διδασκαλία της φιλοσοφίας που συνέγραψε ο Θεόφιλος Καΐρης.

Ο Καΐρης πιστεύει στην ισότητα και την ουσιαστική ελευθερία του ατόμου, στην αθανασία της ψυχής.Τα κυριότερα σημεία της διδασκαλίας του είναι τα εξής:

Κατ’ αρχάς, ειδοποιός διαφορά τού ανθρώπου από τα ζώα, είναι η δυνατότητά του να αναζητά την αλήθεια και να τείνει προς το άπειρον και το απόλυτον. Δύο βασικές έμφυτες δυνάμεις διαθέτει ο άνθρωπος: Το απειροτατικόν και το θεοσεβικόν, δυνάμεις οι οποίες πείθουν τον άνθρωπο για την ύπαρξη του απειροτελείου Θεού και για το ότι έχει ο ίδιος ψυχή άυλη και αθάνατη.

Ο Θεός τού Καΐρη δεν είναι ο προσωπικός Θεός του Χριστιανισμού, ο εξωκοσμικός ο οποίος δημιουργεί τον κόσμο εκ του μηδενός, αλλά το απρόσωπο θείον τού Πλάτωνα, των νεοπλατωνικών και του Πλήθωνα. Χαρακτηριστικά τού Θεού είναι, μεταξύ άλλων, το ενιαίο, το αιώνιο, το άτρεπτο, το απλό, το πανταχού παρείναι, το πάνσοφο και το δημιουργικό. Ορισμένες δε από τις ιδιότητές του, όπως τη δικαιοσύνη και τη σοφία δύναται να τις αποκτήσει και ο άνθρωπος.

Ο άνθρωπος είναι επίσης, ούτως ή άλλως, κατά τον Καΐρη, προικισμένος με πλειάδα ψυχικών δυνάμεων (γνωστικών, συναισθηματικών, βουλητικών, λογικών και άλλων) χάρις στις οποίες μπορεί να ερευνά τον κόσμο και να ανακαλύπτει τις αιτίες των διαφόρων φαινομένων. Σύνθημα των θεοσεβών είναι το ρητό «Θεόν σέβου».

Επίσης, ο Καΐρης συνθέτει θεοσεβικούς ύμνους και θεοσεβικά αναγνώσματα. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στους ύμνους και τις προσευχές υιοθετεί την Δωρική διάλεκτο. Το «Σύμβολον της θεοσεβικής πίστεως» αρχίζει με τους εξής λόγους:

«Έναν οίδα Θεόν, Πωατάν, και Προνοατάν, και Συντηρατάν, και Κυβερνάταν του Παντός• Παντοδύναμον, Πάνσοφον, Πανάγαθον, απειροτέλειον Νουν, το υπέρτατον και μακαριώτατον Ον, το ακρότατον των εφετών και των αγαθών, το αυτάγαθον και αυτοκαλόν». Γράφει δε περαιτέρω: «Ομολογώ την αθανασίαν τού ανθρώπου, και πάντων των θεοσεβείν δυναμένων λογικών όντων».

Ο συγγραφέας Δημήτριος Ι. Πολέμης αναφέρει τα εξής διόλου κολακευτικά για τον Καΐρη:

«Η ‘θεοσέβεια’ είχε την ιδικήν της δογματικὴν θεολογίαν. Απέρριπτε βεβαίως την Καινὴν Διαθήκην και ολόκληρον την παράδοσιν της Εκκλησίας, Ορθοδόξου και μη. Είχεν επίσης ίδιον τελετουργικὸν με ναούς, ‘θειαγοὺς’και ύμνους (εις Δωρικὴν διάλεκτον αλλ’ ουσιαστικώς εμπνευσμένους εκ της ορθοδόξου υμνολογίας δια της απαλείψεως κάθε αναφοράς ες τον Χριστόν, την Παναγίαν και τους Αγίους), ίδιον ημερολόγιον και τα παρόμοια, τα οποία έξω του μικρού κύκλου μερικών μαθητών και φίλων του Καΐρη ουδένα ήτο δυνατὸν να συγκινήσουν και να ελκύσουν. Με τον θάνατον του Καΐρη θνήσκει και η θρησκεία του˙ μόνον ὁ Γλαυκωπίδης έμεινε πιστὸς έως θανάτου».

Ο Καΐρης λόγω της απέχθειας του για τον δογματισμὸ και της αταλάντευτης προσκόλλησης του στὸ ιδεώδες της πανανθρώπινης θεοσοφικής γνώσης, υποστήριζε πως η αρχετυπική γνώση υπήρχε σε όλους τους πολιτισμούς και πως ο θεοσεβὴς και φιλόσοφος καθίσταται ὄντως άνθρωπος αναπτύσσοντας και αξιοποιώντας το πνευματικὸ «κεφάλαιο» που φέρει εντός του.

Ο Θεόφιλος Καΐρης ήταν ένας αρχαιολάτρης, λάτρης της φιλοσοφίας και του αρχαίου Ελληνικού πνεύματος. Έτσι, όσοι μαθητές του δεν είχαν ονόματα ακραιφνώς Ελληνικά, τα μετέβαλε προς το αρχαιοπρεπέστερο.

Το σχολείο του ορφανοτροφείου διδάσκονταν, από βιβλία που ο ίδιος ο Καΐρης είχε συγγράψει, μαθηματικά, φυσική, χημεία, φιλοσοφία, ρητορική και θρησκειολογία, ενώ ακολουθούσε την αλληλοδιδακτική μέθοδο, με τους προχωρημένους μαθητές να αναλαμβάνουν την διδασκαλία των αρχαρίων. Το κλίμα θύμιζε περισσότερο κοινόβιο παρά σχολείο. Ο Καΐρης συνέτρωγε μαζί με τους μαθητές του, ενώ επιθυμούσε να τον αποκαλούν «αδελφό» και όχι «πάτερ».

Οι μέθοδοι διδασκαλίας καθώς και το περιεχόμενο των διδασκομένων βιβλίων γρήγορα τράβηξαν το ενδιαφέρον της Ιεράς Συνόδου και του Πατριαρχείου. Κυρίως ενόχλησε τον κλήρο η διδασκαλία του μαθήματος της θρησκειολογίας, που ξέφευγε από την ορθόδοξη χριστιανική κατήχηση και εμβάθυνε εξ ίσου και στις λοιπές θρησκείες.

Αυτό, όμως, που συγκλόνισε τον κλήρο αλλά και τους πιστούς ήταν οι πληροφορίες που έρχονταν στο φως σχετικά με τις «μυστικές» διδασκαλίες του Καΐρη. Ακουγόταν ότι σε νυχτερινά μαθήματα δίδασκε τους μαθητές του μια νέα θρησκεία που αποκαλούσε ο ίδιος «θεοσέβεια».

Η «θεοσέβεια» έκανε αναφορές στην ισότητα και την προσωπική ελευθερία των ατόμων, ενώ θεωρούσε όλες τις υπόλοιπες θρησκείες επιβλαβείς διότι στηρίζονται σε σαθρές αρχές και παράλογες τελετές που εμποδίζουν την πραγματική πρόοδο της ανθρωπότητας.

Ο Θεόφιλος Καΐρης στις 13 Ιανουαρίου 1853 άφησε την τελευταία του πνοή μέσα στο κελί του, σε ηλικία 69 ετών. Τάφηκε στην Σύρο έξω από την Ερμούπολη χωρίς θρησκευτική τελετή και χωρίς να επιτρέψουν στον αδελφό του Δημήτριο να είναι παρών στη νεκρώσιμη ακολουθία. Η ειρωνεία της τύχης είναι ότι εννέα ημέρες μετά το θάνατό του εκδικάσθηκε στον Άρειο Πάγο αναίρεση της καταδικαστικής απόφασης του δικαστηρίου της Σύρου. Τελικά, ο Άρειος Πάγος ακύρωσε την απόφαση, κηρύσσοντάς τον αθώο.


Πέμπτη 28 Ιουλίου 2022

Η ιερογαμία Θέτιδος και Πηλέα, πίσω από τoν μύθο.

 

Ο Πηλέας με χειρώνιο λαβή προσπαθεί να καταβάλει την Θέτιδα.

Στην αρχαία Ελληνική μυθολογία υπάρχει η ιστορία του θνητού Πηλέα και της Νηρηίδας Θήτιδος (νύμφη της θάλασσας).

Η Θέτιδα ήταν μία από τις κόρες του Θεού της θάλασσας Νηρέα και εγγονή της Τιθύος. Ο τσαχπινογαργαλιάρης και μεγάλος ερωτύλος Δίας την επιθύμησε, όπως και ο αδελφός του Ποσειδών, αλλά εκείνη απέρριψε τις προσφορές τους.

Η θεά Θέμις αποκάλυψε κατόπιν ενεργειών της μονίμως κερατωμένης Ήρας, πως η Θέτις θα έφερνε στον κόσμο έναν γιο που θα ήταν δυνατότερος από τον πατέρα του.

Πανικός.και αντάρα στον πατριαρχικό Όλυμπο. Έτσι αποφασίστηκε η Θέτιδα να λάβει ως σύζυγο τον Πηλέα, τον γενναίο βασιλιά των Μυρμιδόνων, ώστε ο Όλυμπος να μην χαθεί. Η Θέτιδα όμως φυσικά με κανένα λόγο δεν δεχόταν να πάρει θνητό σύζυγο, την επιθυμία όμως του Διός κανένας δεν αμφισβητεί.. Έτσι ο έρως εστάλει να καρφώσει τα βέλη του στον δύσμοιρο Πηλέα.

Ερωτοχτυπημένος λοιπόν ο Πηλέας καταδίωκε παντού την όμορφη θεά που του ξέφευγε, αλλάζοντας διαρκώς μορφές. Ο Πηλέας όμως δεν το έβαζε κάτω, το σχέδιο είχε βούλα θεϊκή. Ο Πηλέας πηγαίνει στην σπηλιά που σύχναζε η θεά. Η θέα δοκίμασε να του ξεφύγει και μεταμορφώθηκε σε λέαινα, σε φίδι, μα και σε νερό, όμως ο Πηλέας νικά τις μεταμορφώσεις της πεντάμορφη θεάς, χρησιμοποιώντας την ιερή «χειρώνιο λαβή», κερδίζοντας με το θάρρος του την ωραία Θέτιδα.

Διαβάζοντας αυτά τα ωραία λοιπόν, σκέφθηκα πως τα μηνύματα που υποκρύπτονται ίσως είναι περισσότερα από αυτά που αναγνωρίζουμε (και που μου αρέσει να ανακαλύπτω ή να εφευρίσκω).

Εν τάχει, η θέα συνάπτει ιερογαμία με θνητό (πρακτική και των μυστηριακών τελερών τυχαίο; Δεν νομίζω).

Ο θνητός για να προσεγγίσει το θείο προσπαθεί να γνωρίσει τις δυνάμεις της φύσεως, τις φυσικές δυνάμεις οι οποίες καθορίζουν και ελέγχουν την ζωή του. Οταν πια συν τω χρόνω το καταφέρνει είναι πια ο πατέρας ενός ημίθεου, κάτι μεταξύ ζωώδους φύσεως και θεού, του Αχιλλέα.

Η Θέτιδα για να κάνει αθάνατο το βρέφος βάφτιζει τον Αχιλλέα κρυφά κάθε βράδυ είτε μέσα στης Στύγας το νερό, είτε σύμφωνα με άλλη εκδοχή τον περνά πάνω απο φωτιά. Ο Πηλέας ενα βράδυ παραμόνεψε και είδε την Θέτιδα με το βρέφος και φοβήθηκε για την ζωή του γιου τους. Έτσι άρπαξε τον μικρό Αχιλλέα απο τα χέρια της Θέτιδος εμποδίζοντας την ολοκλήρωση της Αθανασίας του Αχιλλέα.

Η θνητή φύση φοβάται να αντικρύσει την θεϊκή της φύση. Αυτή είναι μια διαδικασία που περνά μέσα από φόβους, πάθη και δοκιμασίες. Η θέωση κερδίζεται δεν προσφέρεται.

Ο άνθρωπος σταδιακά κοίτα στον Ουρανό, ο υιός της Θεάς γίνεται ισχυρότερος των θεών, δαμάζει την φύση, οι παλιοί Θεοί πεθαίνουν, καθώς ο άνθρωπος αλλάζει. Ο άνθρωπος πλέον είναι ο μέγας μεγαποιητής της φύσεως και του φυσικού περιβάλλοντος. Οι Θεοί του είναι καταδικασμένοι να αλλάζουν σύμφωνα με τις ανάγκες του πολιτισμού του.

Η προφητεία βγήκε αληθινή...

Παλαιότερο σχετικό ευθυμογράφημα μου:

https://xletsos-basilhs.blogspot.com/.../blog-post_26...


Τετάρτη 8 Ιουνίου 2022

Ρετσίνα, όταν το πεύκο, το ιερό δέντρο του Διονύσου, χάρισε την ρητίνη του στο κρασί.

 


Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα του πρωτόγεννή τομέα της χώρας μας είναι η ξεχωριστή ταυτότητα των προϊόντων της. Τα Ελληνικά προϊόντα διαθέτουν μια σειρά από συγκριτικά πλεονεκτήματα, που μπορούν να τα μετατρέψουν σε σταθερούς πρωταγωνιστές του Ελληνικού τουριστικού προϊόντος.

Ένα από αυτά τα ξεχωριστά προϊόντα της Ελλάδος είναι η ρετσίνα. Έως την δεκαετία του 70 η ρετσίνα ήταν το πιο γνωστό κρασί της Ελλάδος, και όχι άδικα, καθώς η ρετσίνα έχει μια αδιάλειπτη ιστορία 4.000 χρόνων στον Ελληνικό χώρο.

Στην αρχαία Ελλάδα, όταν η οινοποίηση και η φύλαξη του κρασιού γίνονταν μέσα σε μεγάλα πήλινα δοχεία, τους αμφορείς, Το οξυγόνο περνούσε εύκολα µέσα από την πορώδη επιφάνεια µε αποτέλεσμα να προκαλείται οξείδωση. Για να προστατευτεί το κρασί, µία από τις λύσεις ήταν η επικάλυψη του στομίου αλλά και του εσωτερικού του δοχείου µε ρετσίνι από τα πεύκα που γειτνίαζαν µε τους αμπελώνες.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, οι Μινωίτες γνώριζαν τον ρητινίτη πριν 4 χιλιετίες. Τον χρησιμοποιούσαν μάλιστα και στην κουζίνα τους.

Στο «Περί Οσµών», ο φιλόσοφος Θεόφραστος εκφράζει την «αδυναμία» του στη ρετσίνα αναφέροντας πόσο ταιριαστό είναι το πάντρεμα των δύο αγροτικών προϊόντων, της ρητίνης και του σταφυλιού, τονίζοντας, µάλιστα, ότι η καλύτερη ρητίνη προέρχεται από το πεύκο Pinus Halepensis (Πεύκη η Χαλέπιος), ενώ ο Πλίνιος περιγράφει αναλυτικά τον τρόπο µε τον οποίο παρασκευάζεται ένας ρητινίτης οίνος.

Ο Διοσκουρίδης στο «Περί ύλης ιατρικής» αναφέρει: «ο δε ρητινίτης κατά τα έθνη σκευάζεται ποικίλως», ενώ ο Κάτων στο «De agricultura», δίνει οδηγίες σε όσους θέλουν να παρασκευάσουν ρητινίτη.

Συνεχίζοντας λοιπόν την αρχαία Ελληνική παράδοσης του νέκταρ  του Θεού Διονύσου, το ρετσίνι ή δάκρυ του πεύκου χρησιμοποιείται αδιάλειπτα για την συντήρηση του οίνου στην Ελλάδα. Αυτή είναι και η διαφορά της ρετσίνας από τα υπόλοιπα κρασιά, στην προσθήκη  δηλ. φυσικής ρητίνης πεύκου κατά τη διάρκεια της ζύμωσης του μούστου.

Μετά το τέλος της ζύμωσης, το ρετσίνι αφαιρείται. Αυτή η σύντομη και σε ελεγχόμενες συνθήκες επαφή του μούστου με  το ρετσίνι δίνει στο κρασί το χαρακτηριστικό άρωμα του πεύκου. Το ρετσίνι προέρχεται από το κοινό πεύκο που επιστημονικά ονομάζεται Χαλέπιος Πεύκη (Pinus halepensis). Η μεσόγειος στο ποτήρι σας.

Έως την δεκαετία του 1970 η ρετσίνα μαζί με το συρτάκι, τον Ζορμπά, , ν μουσακά, την φέτα, το τζατζίκι το σουβλάκι, και το σπάσιμο των πιάτων ήταν ένα από τα βασικά στοιχεία που συνέθεταν το Ελληνικό τουριστικό προϊόν. Το να ζητήσεις τότε ένα κρασί «αρετσίνωτο»,  ήταν παράδοξο.

Από την δεκαετία του 1970, ο  κανόνας αυτός αντιστρέφεται. Εκτός του κορεσμού της χύμας ρετσίνας,  σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο τουρισμός, και η άνοδος του βιοτικού επιπέδου, καθώς  οι Έλληνες, αρχίζουν να γνωρίζουν και αυτοί κρασιά πιο λεπτά, αρωματικά και ποιοτικά. Ειδικά μετά την δεκαετία του 1980, όπως γνωρίζουμε, οτιδήποτε σχετίζεται με την τοπική παραγωγή υποβαθμίζεται σταδιακά, και υπάρχει μία φρενήρης εισαγωγή προϊόντων και αγαθών.

Η απόρριψη της ρετσίνας οφείλεται ταυτόχρονα και στους oινοποιούς οι οποίοι συνέθεσαν συν τω χρόνο,  τη νέα γενιά του Ελληνικού εμφιαλωμένου κρασιού, το οποίο είναι κοινώς παραδεκτό πως έχει βελτιωθεί σημαντικά και ταχύτατα τα τελευταία χρόνια (Ο οινοτουρισμός/γευσιγνωσία γνωρίζουν τεράστια αύξηση).

 Ο παραγκωνισμός της ρετσίνας, ήταν  τόσο απόλυτος και καθολικός, που όταν το 2011 άρχισε να σχεδιάζεται η επίσημη πύλη www.newwinesofgreece.com, δεν είχε προβλεφθεί πουθενά χώρος για αυτήν και δημιουργήθηκε άρον-άρον μία ξεχωριστή κατηγορία «παραδοσιακών οίνων» καθώς ήταν αδιανόητο να συμπεριληφθεί με τα άλλα κρασιά [1].

Κατ΄ αυτόν τον τρόπο πλέον, είναι παράδοξο να ζητήσει κάποιος ή ακόμα και να βρει ρετσίνα σήμερα σε ένα εστιατόριο. Και όμως ένα από τα  πιο σημαντικά χαρακτηριστικό της ρετσίνας είναι η δυνατότητά της να στέκεται στο τραπέζι απέναντι σε ιδιαιτέρως γευστικά φαγητά, και τους Ελληνικούς μεζέδες. Λίγα κρασιά μπορούν να εκφράσουν τον ιδιαίτερο Ελληνικό χαρακτήρα με τον τρόπο και την αυθεντικότητα που το κάνει η Ρετσίνα.

Και ως γνωστόν είναι πολύ σημαντικό μπορούμε να ταυτίσουμε ένα ή μία χώρα με ένα προϊόν. Να έχουμε την υπεραξία της περιοχής όπου παράγεται το προϊόν, και αυτή η υπεραξία να συνοδεύει και να μεγαλώνει την αξία του προϊόντος. Η ονομασία προέλευσης και η σύνδεση του προϊόντος με μια συγκεκριμένη περιοχή μπορούν να αποτελέσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων τροφίμων των περιοχών παραγωγής, στον ανταγωνισμό τους με τις μεγάλες πολυεθνικές στην εθνική και διεθνή αγορά.

Και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα προϊόντος ΠΟΠ/ΠΓΕ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης/ Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης), το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί, είναι ο οίνος και δη η ρετσίνα. Μελέτες έχουν δείξει τη σημασία της αναγνώρισης του εμπορικού σήματος που συνδέεται με μια περιοχή ή χώρα ως βασικού εργαλείου μάρκετινγκ για τους οίνους, στο πλαίσιο μιας ανταγωνιστικής αγοράς. Τα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ ενισχύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών, καθώς αναδεικνύουν ζητήματα ποιότητας, ασφάλειας, τοπικότητας και αυθεντικότητας.

Η ρετσίνα εντασσόμενη στην Μεσογειακή διατροφή και στα προϊόντα Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης ως διαφοροποιούμενο προϊόν σε σχέση με αντίστοιχα προϊόντα, μπορεί να ενισχύσει την αξία της Ελληνικής γαστρονομίας. Από την άλλη τα πολύ καλά Ελληνικά κρασιά ετικέτας παρά την εξαιρετική τους βελτίωση είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανταγωνιστούν ετικέτες του εξωτερικού καταξιωμένες στον διεθνή χώρο (Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας,Καλιφόρνιας κ.λ.π).  

Η γαστρονομία ως τουριστικό προϊόν διευρύνεται και πέρα από το συνδυασμό καλού φαγητού με καλό κρασί ή άλλα ποτά, περιλαμβάνοντας τη συμμετοχή σε μαθήματα μαγειρικής, την αγορά χαρακτηριστικών τοπικών προϊόντων γαστρονομίας, την επίσκεψη σε τοπικές αγορές τροφίμων, την επίσκεψη σε χώρους παραγωγής τροφίμων ή ποτών (π.χ. σε οινοποιεία ή τυροκομεία), τη συμμετοχή σε γαστρονομικές γιορτές και φεστιβάλ, την πραγματοποίηση περιηγήσεων κ.ο.κ

Η ρετσίνα θα μπορούσε αναμφισβήτητα να αποτελέσει μία προστιθέμενη αξία σε αύτη την προσπάθεια ως ένα μοναδικό προϊόν , και θα πρέπει όλοι οι εμπλεκόμενοι παραγωγοί και φορείς, να  βελτιώσουν την  προβολή του γαστρονομικού πλούτου της Ελλάδας, καθώς παρατηρείται πως στις  τουριστικές περιοχές υπάρχει έλλειμμα ποιότητας και εντοπιότητας στην κουζίνα τόσο των εστιατορίων, όσο και των καταλυμάτων. Είναι λυπηρό το φαινόμενο οι εμπλεκόμενοι με την γαστρονομία και τον τουρισμό να μην έχουν αναπτύξει τουριστική συνείδηση, λειτουργώντας παράλληλα ως πρεσβευτές της τοπικής  και Εθνικής γαστρονομίας.

Κατά τον Κωνσταντίνο Λαζαράκη, κάτοχο του επίζηλου τίτλου «Master of Wine» (MW), που κατέχουν σήμερα μόλις 380 άνθρωποι παγκοσμίως, αν τη ρετσίνα την είχαν οι «μάστορες» του branding, οι Ιταλοί, θα πωλείτο προς 100 ευρώ το μπουκάλι η μέτριας ποιότητας, ενώ θα είχε ήδη «μπει» στα ακριβά εστιατόρια της Νέας Υόρκης, όπου τα αρωματισμένα κρασιά -μια κατηγορία στην οποία ανήκει και η ρετσίνα- είναι τους τελευταίους μήνες η νέα τάση [2] 

Παραπομπές:

[1] Η ρετσίνα, γιατί υπάρχει; - Το Βήμα της Αιγιαλείας, του Νίκου Στεργίδη]

2] «Μια ρετσίνα... πολλές ιστορίες γεύσης, αρωμάτων, απόλαυσης και ποιότητας»,  https://www.amna.gr/]





Κυριακή 1 Μαΐου 2022

Πρωτομαγιά, τελετές γονιμότητας, εξαγνισμού και αρχαία ημερολόγια.


 Άνοιξη, περίοδος όπου ανθίζουν τα άνθη. Χρώματα και αρώματα, το χαμόγελο της Γαίας, όταν οι αφανείς σπόροι έρχονται σε ύπαρξη. Εποχή που μεγαλώνει η μέρα,  αναπτύσσονται οι καρποί, περίοδος κατά την οποία σηματοδοτείται η επικράτηση του ζωοδότη ήλιου στο ουράνιο στερέωμα. Σύμφωνα με τον τρόπο διαίρεσης του χρόνου των αρχαίων Ελλήνων, ο Μάιος αντιστοιχούσε σε μέρος του Μουνιχιώνα και του Θαργηλιώνα που σημαίνει το μήνα που ο ήλιος καίει, θερμαίνει τη γη.

Η άνοιξη ταυτίζεται με το ίδιο το θαύμα της ζωής που αποκτά υλική υπόσταση και αποζητά να εκφραστεί δημιουργικά διανοίγοντας νέους ορίζοντες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο σηματοδοτείται το κλείσιμο ενός κύκλου και την απαρχή ενός νέου.

Πρώτη  Μάιου σήμερα, εορτή των λουλουδιών. Το πρωτομαγιάτικο στεφάνι είναι, σχεδόν, ένα έθιμο που μας συνδέει με τις αγροτικές της άνοιξης και της φύσης με πανάρχαιες ρίζες, πλούσια σε εκδηλώσεις σε παλαιότερες εποχές. Σε παλαιότερες εποχές ο άνθρωπος άμεσα εξαρτώμενος από την φύση για να αποφύγει την καταστροφή του μόχθου του καταφεύγει στη μαγεία, και στην θρησκεία, με προσφορές και τελετές εξαγνισμού για καλή σοδειά και γονιμότητα.  

Σύμφωνα με τον καθηγητή Κλασικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Μιχάλη Τιβέριου, το μαγιάτικο κλαδί ή το άνθινο στεφάνι, έχει κατά πάσα πιθανότητα τις ρίζες του στην αρχαιότητα:

«Είναι γνωστό ότι στην αρχαία Ελλάδα τέτοια κλαδιά ή στεφάνια τα χρησιμοποιούσαν πολύ συχνά. Δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι δεν έλειπαν από καμία σημαντική εκδήλωση του δημόσιου, ιδιωτικού και θρησκευτικού βίου.

Επιπλέον, είναι αξιοπρόσεκτο ότι μια σημαντική γιορτή ενός μήνα των αρχαίων, του Θαργηλίωνος, που αντιστοιχούσε, περίπου, με το δικό μας Μάιο, περιλάμβανε στα δρώμενά της την κατασκευή ενός κλαδιού ανάλογου με το μαγιάτικο. Το κλαδί αυτό δεν το έφτιαχναν με άνθη, αλλά με κλαδιά οπωροφόρων δέντρων, στα οποία αναρτούσαν κρεμμύδι και σκόρδο».

Ο Μήνας Μάιος πήρε το όνομα του από την Πλειάδια νύμφη Μαία, μητέρα του θεού Ερμή. Η Μαία έδωσε το όνομα της σε όλες τις Μαίες που βοηθούν τις επίτοκες να γεννήσουν.

Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν την Μαία, ως έφορο των υδάτων και για αυτό κατά τον μήνα της αφιέρωναν σπονδές σε αυτήν και τον γιο της Ερμή, σε πηγές και ποτάμια. Τον Μάιο και συγκεκριμένα στις 15 του μηνός, στην Ρώμη τιμούσαν με εορτές οι έμποροι τον Θεό Ερμή, με το προσωνύμιο «Κερδώος». Ράντιζαν τόσο τους εαυτούς τους, όσο και τα εμπόρευμα με καθαγιασμένο ιερό ύδωρ, και με αφιερώσεις παρακαλούσαν τον θεό για πολλά κέρδη, όπως ακριβώς άνθιζε η Μητέρα Γη.

Η Μαία συνδέεται με την ροή – Ρέα και κατ’ επέκταση έχει σχέση με το ύδωρ, διότι η δική της νοητή ύλη είναι εκείνη που ο καθοδηγεί το έμβρυο στο «αρχέγονο ύδωρ» της γυναικείας μήτρας και το μετατρέπει σε «ύδωρ ζωής» που θα συντηρήσει τον νέο άνθρωπο στον κόσμο των θνητών για όλη του την επίγεια ζωή, κατά τον ίδιο τρόπο που ο σπόρος βρίσκεται αφανής στην μήτρα της Γαίας και έρχεται ύπαρξη την άνοιξη. Η Περσεφόνη επιστρέφει στον πάνω κόσμο και στην μητέρα της.

Σύμφωνα με τον Πρόκλο, η νύμφη Μαία συμβόλιζε τα αφανή, τα κρυμμένα, τα μυστικά και ήταν εκείνη που τα μετατρέπει από «άδηλα» (αόρατα) σε «δήλια» (ορατά).

Το αιτιολογεί, καθώς η Μαία συνδέεται άμεσα με τον τοκετό και την γέννηση και είναι από τις θεότητες που προστατεύουν τις επίτοκες και τις βοηθά να φέρουν στο φως το νεογνό από τα «σκοτάδια της αβύσσου» της μήτρας. Έτσι το «κρυμμένο» έμβρυο, φανερώνεται (έρχεται) στον κόσμο των θνητών.

Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, οι γυναίκες στην αρχαία Ελλάδα συνέλεγαν άνθη τον σημερινό Απρίλιο και Μάιο και έπλεκαν στεφάνια. Τα στεφάνια όμως αυτά έπρεπε να είναι φτιαγμένα από τις ίδιες, διότι κάθε τι που δημιουργείται σωστά και ολοκληρωμένα φέρει την ενέργεια του δημιουργού του.

Η σύγχρονη επικράτηση της εορτής των λουλουδιών την 1η Μαΐου τοποθετείται ανάμεσα στον 12ο και 15ο αιώνα, την περίοδο επίδρασης των Φράγκων, «οπότε έχουμε ουσιαστικά μεταφορά του εορτασμού της άνοιξης από την 1η Μαρτίου την πρώτη μέρα του Μαΐου. Είναι χαρακτηριστικό πως οι Ρωμαίοι είχαν καθιερώσει την 1η Μαρτίου ως Πρωτοχρονιά. Η 1η Ιανουαρίου καθιερώθηκε σαν ημέρα της πρώτης του χρόνου από τους Ρωμαίους το 153 π.Χ. Στο Βυζάντιο η 1η Ιανουαρίου υιοθετήθηκε και καθιερώθηκε σαν ημέρα πρωτοχρονιάς το 1000 μ.Χ.

Πριν από το 153 π.Χ., σαν πρώτη του έτους ημέρα, εορταζόταν η 1η Μαρτίου, ενώ σε άλλες περιοχές του τότε γνωστού κόσμου η πρώτη ή η ενδέκατη Σεπτεμβρίου, αλλά και η πρώτη νουμηνία (αρχή της νέας Σελήνης) μετά το θερινό ηλιοστάσιο (21η Ιουνίου), όπως συνέβαινε στο Αττικό σεληνιακό ημερολόγιο ή η πρώτη νουμηνία μετά την φθινοπωρινή ισημερία, όπως ίσχυε στο μακεδονικό ημερολόγιο. Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να προσέξουμε ιδιαίτερα κάτι που συνήθως διαφεύγει της προσοχής μας.

Εάν η πρώτη Μαρτίου εκληφθεί σαν η πρώτη ημέρα του χρόνου, τότε δικαιολογείται και μιας άλλη μορφής αρίθμηση των μηνών του έτους, σύμφωνα με την οποία ο Σεπτέμβριος, ο Οκτώβριος, ο Νοέμβριος και ο Δεκέμβριος είναι αντιστοίχως ο έβδομος (επτά- Σεπτέμβριος), ο όγδοος (οκτώ-Οκτώβριος) ο ένατος (εννέα - Νοέμβριος), και ο δέκατος (δέκα - Δεκέμβριος) μήνας του χρόνου.

Ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος είναι ο 11ος και 12ος μήνας αντιστοίχως του έτους σε αυτήν την περίπτωση. Κατανοούμε ότι μέσα από μια εσωτερική μυστική παράδοση όπου ο Μάρτιος είναι ο μήνας της εαρινής ισημερίας, όπου έχουμε ίση ημέρα – ίση νύκτα, ίσο φως – ίσο σκοτάδι και αρχίζει κατόπιν μια σταδιακή αύξηση του φωτός εις βάρος του σκότους μυημένοι των ιερατείων «περνούν» το συμβολισμό της σύλληψης του εμβρύου του θεού του φωτός ή σε άλλο κωδικοποιημένο συμβολισμό την ανάσταση του Θεού.

Το 1582 υιοθετείται από τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία το Γρηγοριανό ημερολόγιο, το οποίο σηματοδοτεί την 1η Ιανουαρίου ως νέο έτος. 

Σάββατο 30 Απριλίου 2022

«Δεν ζούμε απλώς στην Γη, είμαστε η Γη»..

 


Κατα την διάρκεια της γέννησης του Σύμπαντος γεννήθηκαν δύο χημικά στοιχεία, το Υδρογόνο και το Ήλιο, ενώ όλα τα υπόλοιπα που υπάρχουν ελεύθερα στη φύση, γεννήθηκαν στο εσωτερικό των άστρων, στις θερμοπυρηνικές τους αντιδράσεις και στις επιθανάτιες αστρικές τους εκρήξεις. Χωρίς τις αστρικές εκρήξεις των σουπερνόβα δεν θα υπήρχαν πλανήτες και δορυφόροι. Χωρίς τις σουπερνόβα δεν θα υπήρχε η Γη, δεν θα υπήρχαν βράχια και βότσαλα, δεν θα υπήρχαν φυτά και ζώα. Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα, δεν θα υπήρχε ο άνθρωπος.

Ολόκληρη η ύλη στα σώματά μας, όλα τα χημικά στοιχεία που το αποτελούν, φτιάχτηκε στην «κόλαση» τέτοιων αστρικών θανάτων. Είμαστε δηλαδή αστράνθρωποι που δημιουργηθήκαμε από χημικά στοιχεία φτιαγμένα στις θανατηφόρες εκρήξεις υπεργιγάντιων άστρων.

Είμαστε όλοι μας αστρόσκονη, και κάποια μέρα θα ξαναγυρίσουμε στα άστρα. Γιατί ακόμη κι όταν πεθάνουμε, τα χημικά στοιχεία των σωμάτων μας δεν πρόκειται να εξαφανιστούν, αλλά θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν στο Σύμπαν. [1]

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από: 84 μεταλλικά στοιχεία, 23 χημικά στοιχείακαι πολύ νερό, καθώς αυτό καλύπτει το 65 % του σώματος μας. Οτιδήποτε βλέπουμε γύρω μας αποτελείται από τα χημικά στοιχεία που βρίσκονται ελεύθερα στη φύση, από το υδρογόνο έως το ουράνιο. Απ' αυτά, τέσσερα αποτελούν το 99% των ατόμων του σώματος μας και είναι το υδρογόνο, ο άνθρακας, το άζωτο και το οξυγόνο.

Στο DNA μας υπάρχει το ίδιο υλικό που διαμορφώνει τα αστέρια, τα καταπληκτικά αυτά πράγματα που βλέπουμε στον νυχτερινό ουρανό. Έίμαστε στην πραγματικότητα κατασκευασμένοι από κοσμική και αστρική ύλη, με ένα σύνολο οδηγιών κρυμμένων στο DNA μας.

Ζούμε σε ένα αστρόπλοιο που λέγεται Γη, όπου τα πάντα εξελίσονται και ανακυκλώνονται. Τα χημικά στοιχεία ενός οργανισμού που πεθαίνει απορροφούνται από σκουλήκια ή φυτά και διασκορπίζονται στο περιβάλλον. Είμαστε θα μπορούσαμε να πούμε ανακυκλωμένα έντομα, φυτά, ορυκτά, υλικά που αποτελούν δομικά στοιχεία, όλων των έμβιων όντων. Δεν ζούμε απλώς στην Γη, είμαστε η Γη.

Όπως μας λένε σήμερα οι σύγχρονοι βιολόγοι, το πρώτο ζωντανό κύτταρο στη Γη εμφανίστηκε πριν από 4 περίπου δισεκατομμύρια χρόνια, και οι απ’ ευθείας απόγονοί του διατρέχουν σήμερα ολόκληρο το σώμα μας με την μορφή των κυττάρων του αίματος στις φλέβες και τις αρτηρίες μας. Όση ώρα διαβάζεται αυτές τις σελίδες, έχετε εισπνεύσει μερικές χιλιάδες μόρια που είχαν ίσως εισπνεύσει πριν από εσάς ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Βούδας, ο Χριστός;

Είμαστε αλληλένδετα δεμένοι μεταξύ μας και μ’ όλους όσους πέρασαν πριν από μάς. Καθένας μας περιλαμβάνει μέσα του ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια κύτταρα, εκ των οποίων το 90% δεν είναι ανθρώπινα κύτταρα. Τα σώματά μας αποτελούν μιαν ολάκερη κοινωνία, αλλά χωρίς όλους αυτούς τους άλλους μικροοργανισμούς δε θα μπορούσαμε να ζήσουμε ούτε μία στιγμή, ούτε ένα δευτερόλεπτο. [2]

Ο αστρονόμος Carl Sagan είχε πει :«Είμαστε αστερόσκονη που σκέφτεται τα αστέρια. είμαστε ένας τρόπος για το σύμπαν να κατανοήσει τον εαυτό του.»

Χιλιάδες χρόνια πρίν από αυτομ ο Νεο Πλατωνικός φιλόσοφος Ιάμβλιχος είχε πει («Περί των Αιγυπτίων Μυστηρίων», 4.12. 1 - 18):

«Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να κατανοήσουμε ότι το σύμπαν είναι όπως ένας ζωντανός οργανισμός και ότι ενώ τα μέρη του είναι διαχωρισμένα τοπικά, η μία του φύση πηγαίνει σε όλα. Η ολότητα, λοιπόν, που συνενώνει και η αιτία του συγκερασμού, έλκει αυθόρμητα τα μέρη στην μεταξύ τους ανάμιξη. Αλλά, είναι επίσης πιθανό αυτή η αυθόρμητη έλξη να διεγερθεί και να επεκταθεί, πέραν του δέοντος, και από την τέχνη.

Η ίδια, λοιπόν, η αιτία αυτής της μίξης, που εκτείνεται από τον εαυτό της σε όλο τον κόσμο, είναι το αγαθό και η αιτία της πληρότητα έχει τη δύναμη της συναρμογής στης κοινωνίας, της συμφωνία και της συμμετρίας και εισάγει δια της ένωσης της αδιάλυτη αρχή του έρωτα, που διατηρεί και προφυλάσσει τόσο αυτά που υπάρχουν όσο και αυτά που θα γίνουν.

Και στα μέρη, εξαιτίας της απόστασης που έχουν μεταξύ τους από την ολότητα, αλλά και εξαιτίας της φύσης τους που είναι ατελής, φτωχή και ασθενής, η αμοιβαία τους σύνδεση συνοδεύεται από το πάθος, δια του οποίου, στα πλείστα από αυτά ενυπάρχει η επιθυμία και η έμφυτη τάση.»

Είμαστε αστερόσκονη, αλλά κάποιες φορές ζούμε στο σκοτάδι..Έχουμε περιορίσει τον εαυτό μας με το να θεωρούμε τα αστέρια ως κάτι μακρινό ακόμα και ανώτερο από εμάς. Είναι καιρός να κατανοήσουμε πως είμαστε ένα σύνολο. Ότι αυτή η ουράνια ύλη βρίσκεται σε κάθε κομμάτι της ύπαρξης μας.

Παραπομπή.

1,2 Πηγή : «Το κληροδότημα του Carl Sagan», Διονύσης Π. Σιμόπουλος.

Κυριακή 17 Απριλίου 2022

Η ανάσταση του Λαζάρου, τα μυστήρια, οι πυραμίδες και η Αιγυπτιακή Βίβλος των νεκρών.

The Good Shepherd Catacomb of Saints Peter and Marcellinus, Rome, showing Jesus raising Lazarus from his tomb.

Αναμφίβολα η σχέση, η ιστορία, και η θρησκεία του Εβραϊκού λαού κατά την αρχαιότητα σχετίζεται άμεσα με αυτή της αρχαίας Αιγύπτου. Ας μην ξεχνάμε πως ο Μωυσής γεννήθηκε στην Αίγυπτο, η έξοδος, οι δέκα εντολές, και η αποκάλυψη του ενός και μοναδικού θεού σχετίζονται με την Αίγυπτο, κ.λ.π.  

Ο Φρόυντ στο βιβλίο του «Ο Μωυσής κι ο μονοθεϊσμός» (1939), αλλά και πολλοί σύγχρονοι ερευνητές υποστηρίζουν πως ο Μωυσής είχε ανατραφεί ως  Αιγύπτιος, ενώ ο Μονοθεϊσμός που αργότερα ανέπτυξε δεν ήταν παρά η Αιγυπτιακή αίρεση του Ακενατών που υιοθέτησε ο Μωυσής, ο οποίος και τη δίδαξε στους Εβραίους όταν απελευθερώνοντάς τους από την αιχμαλωσία, τους οδήγησε έξω από την Αίγυπτο. [διαβάστε σχετικά: Μωησής και Ακενατόν: https://xletsos-basilhs.blogspot.com/2011/03/blog-post.html]

Στην αρχαία Αιγύπτο, ο θάνατος αποτελούσε  ένα βασικό δομικό αρχέτυπο, καθώς οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι η ζωή στη γη ήταν μόνο ένα μέρος ενός αιώνιου ταξιδιού που τελείωνε όχι στον θάνατο, αλλά στην αιώνια ζωή.

Στόχος κάθε Αιγυπτίου ήταν να κάνει την επίγεια ζωή του να αξίζει την αιώνια ζωή και, από όσο οι πηγές δείχνουν, έκαναν το καλύτερό που μπορούσαν  για αυτό. Ο θάνατος για τους αρχαίους Αιγυπτίους ήταν μόνο μια μετάβαση, όχι μια ολοκλήρωση,  η οποία άνοιγε το δρόμο για τη δυνατότητα της αιώνιας ευτυχίας. Όταν ένας άνθρωπος πέθαινε, η ψυχή θεωρούνταν παγιδευμένη στο σώμα επειδή ήταν συνηθισμένη σε αυτό το θνητό σπίτι.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο αναπτύχθηκε η «Αιγυπτιακή Βίβλος των νεκρών». Κείμενα τα οποία ήταν αρχικά γραμμένα πάνω στις σαρκοφάγους και τις πυραμίδες,  και αργότερα σε παπύρους που θάβονταν μαζί με το νεκρό, στο εσωτερικό των σαρκοφάγων.

Σκοπός των κειμένων αυτών ήταν να αποκαλύψουν τα μυστήρια της ζωής σε κείνους που ήταν έτοιμοι για αυτά, να διασφαλίσουν τις συνθήκες για πνευματική εξέλιξη ακόμα και μετά θάνατον, και να δώσουν στην ψυχή τη δυνατότητα να απαλλαγεί από τα δεσμά της για να περιφέρεται ελευθέρα στον ουράνιο κόσμο. Ένας ύμνος στην αιωνιότητα, στην πνευματική απελευθέρωση και στην υπέρβαση του θανάτου.

Τα ξόρκια και οι εικόνες στα τοιχώματα των τάφων (γνωστά ως Κείμενα των Σαρκοφάγων, Πυραμιδικά Κείμενα και ως Αιγυπτιακό Βιβλίο των Νεκρών) και τα φυλακτά που συνδέονται με το σώμα, παρέχονται για να υπενθυμίσουν στην ψυχή το συνεχιζόμενο ταξίδι της, να την ηρεμήσουν και να την κατευθύνουν να εγκαταλείψει το σώμα.

Η ψυχή θα έκανε το δρόμο της προς την Αίθουσα της Αλήθειας γνωστή και ως «αίθουσα των δύο αληθειών» του Άνουβι, οδηγού των νεκρών, όπου θα περίμενε μαζί με άλλους για την κρίση του Όσιρι.

Στα κείμενα αυτά όμως δεν αναγνωρίζονται  μόνο οδηγίες για το ταξίδι της ψυχής μετά θάνατο, καθώς  πέρα από το γεγονός ότι συνοδεύουν ταφικές τελετές, αναφέρονται και σε μία άμεση επαφή με την πνευματική πλευρά της ύπαρξης. Κατ' αυτόν τον τρόπο οι πυραμίδες θα μπορούσαν να είναι  εκτός από ταφικά μνημεία, και χώροι τελετουργιών και μυήσεων συμβολικού θανάτου και ανάστασης.

Στην αρχαία Αίγυπτο υπήρχε ένα είδος μυστικιστικής παράδοσης το οποίο συναντούεμ φυσικά και σε πολλούς άλλους αρχαίους πολιτισμούς. Σε πυραμιδικά κείμενα παρατηρούνται θέματα που υποδηλώνουν τα στάδια ενός μυστικιστικού ταξιδιού, καθώς εκεί περιγράφονται πνευματικές εμπειρίες όπου ήταν δυνατή  μια συνειδητή μετάβαση μεταξύ κόσμων, παρόμοια με άλλες μυστικιστικές παραδόσεις, όπως του Πλατωνισμού, του Ερμητισμού, κ.λ.π, κ.λ.π.

Η μύηση σε αυτή την μυστική παράδοση υποστηρίζεται ότι έδινε στον μυημένο «μια άμεση εμπειρία του πνευματικού κόσμου και της άμεσης γνώσης της ουσιαστικής αθανασίας της ψυχής». Η μύηση στην μυστική αυτή παράδοση αφορούσε την προετοιμασία για τον θάνατο.

Υπάρχουν ενδείξεις πως η «Αιγυπτιακή Βίβλος των νεκρών» αποτελούσε και ένα οδηγό προς μία  Μύηση, ένα συμβολικό θάνατο και μία αναγέννηση/ανάσταση. Ήταν μια κλείδα εισόδου στον αόρατο κόσμο και διερεύνησης των μυστηρίων του. Ήταν  μία οδός κατανόησης η οποία οδηγούσε στην Απολύτρωση.

Ο μυημένος ερχόταν  σε επαφή με τους μύθους κατά την διάρκεια του ταξιδιού στον πνευματικό κόσμο. Η επαφή με το θείο μέσω «πνευματικής υπέρβασης», είχε ως αποτέλεσμα να εξαλείψει τον υποκειμενικό εαυτό, ώστε να βιωθεί μια υποκειμενικότητα που ξεπερνά τα φυσιολογικά όρια. Δηλαδή να προχωρήσει σε βαθύ διαλογισμό/ έκσταση, ή εμπειρίες κοντά στον θάνατο. Η ιδέα της εξάλειψης του εαυτού σημαίνει ότι δεν χάνει κάποιος απαραίτητα τον εαυτό του,  αλλά ότι δημιουργεί μια ευκαιρία για μια διαφορετική κατάσταση ύπαρξης εαυτού.

Η Αιγυπτιακή Βίβλος των νεκρών αποτελούσε μια ατραπό  μυήσεως. Όλα σ αυτή είναι μια ατέλειωτη σειρά συμβόλων τα οποία αποκαλύπτονται βαθμιαία, καθ’ όσο νεόφυτος ανερχόταν σε υψηλότερες σφαίρες μύησης και συνείδησης..

Κατά την διάρκεια των Αιγυπτιακών μυήσεων για τρεισήμισι ημέρες ο νεκρός βρισκόταν σε μια κατάσταση κατά την οποία το φυσικό σώμα διαχωριζόταν από το «Αιθερικό σώμα» και το τελευταίο πραγματοποιούσε ένωση με το «Αστρικό».

Την τέταρτη ημέρα όταν τον ξύπνησε ο Ιεροφάντης, ο νεόφυτος  γνώριζε ότι έλαβε θέση στον πνευματικό κόσμο καθώς είχε πραγματοποιήσει ένα αξιόλογο ταξίδι τις ημέρες εκείνες.  Είχε έρθει ήρθε σε επαφή με την μορφή του Όσιρι, της Ίσιδος και του Όρου.

Στην Ορθόδοξη παράδοση το Σάββατο της ΣΤ΄ εβδομάδος των Νηστειών εορτάζουμε την ανάσταση του Λαζάρου.

Κατά την Καινή Διαθήκη (Ιωάννου ια' 1-44), μια μέρα ο Λάζαρος αρρώστησε βαριά και πέθανε. Οι αδελφές του ειδοποίησαν τον Ιησού ότι ο φίλος του ασθενεί βαρέως, αλλά εκείνος καθυστέρησε να έλθει.

Στους μαθητές του είπε ότι ο φίλος του κοιμήθηκε και ότι θα μεταβεί στη Βηθανία για να τον ξυπνήσει. Όταν έφθασε στη Βηθανία με τους μαθητές του, η Μαρία του παραπονέθηκε ότι αν ερχόταν εγκαίρως δεν θα πέθαινε ο αδελφός της. Τότε, ο Ιησούς δάκρυσε και με φωνή μεγάλη προ του τάφου εκραύγασε:

-        «Λάζαρε δεύρο έξω!» και ανάστησε τον Λάζαρο τέσσερις ημέρες μετά τον θάνατό του, προκαλώντας τον θαυμασμό των παρισταμένων και το θανάσιμο μίσος των εχθρών του Φαρισαίων (Ιωάννου ια' 45-57).

Ο τετραήμερος Λάζαρος έχει μία χρονική σημειογραφία πολύ σημαντική, δεδομένου ότι στην Εβραϊκή σκέψη η ψυχή του αποθανόντος πιστεύεται πως δεν εγκαταλείπει το σώμα για τρεις ημέρες. Όμως τη τέταρτη ημέρα ο Ιησούς, νικά τον θάνατο,  τον ανασταίνει και ο Λάζαρος επιστρέφει από τον Άδη.

Ο Χριστιανός Ωριγένης (185-253/4) γνωστός και ως  χαλκέντερος αλληγοριστής,  προσθέτει μία αλληγορική εξήγηση γιατί έχουν σημασία οι τέσσερις ημέρες: ο τέταρτος αριθμός, μας λέει, είναι υλικός και σωματικός και γι’ αυτό βλαπτικός, επειδή γενικά τα σώματα είναι τέσσερα.

Ο Χριστιανός πατέρας της εκκλησίας Κλήμης ο Αλεξανδρεύς (τέλη του 2ου και αρχές 3ου αιώνα.) περιγράφει το Χριστό ως «μυσταγωγό», «ιεροφάντη», δηλαδή εκείνον που εισάγει, μυεί στα νέα μυστήρια (μυστικά της πίστης) σε αντίθεση με τις παλιές μυστηριακές λατρείες.

Ο Κλήμης, αναφέρει πως  κατείχε μια μυστική, εκτενέστερη έκδοση του Κατά Μάρκον Ευαγγελίου. Σύμφωνα με τα λόγια του, επρόκειτο για «ένα πνευματικό Ευαγγέλιο» για χρήση εκείνων που είχαν φθάσει στην ολοκλήρωση, των οποίων «την πρόοδο της επίγνωσης» υπηρετούσε. Εδώ υπάρχουν περιγραφές του Μάρκου και του Πέτρου για την ανάσταση του Λαζάρου, οι οποίες κόπηκαν από τα Ευαγγέλια γενικής χρήσης. Μόνο ο Ιωάννης και οι μαθητές του συμπεριέλαβαν τέτοιου είδους γεγονότα στο Ευαγγέλιό τους. [1]  Η σχέση των παραπάνω με την κοινότητα των Εσσαίων (αλλά και του Ιησού), θα πρέπει να συσχετιστεί.

Στο κατά Ιωάννην (N 3,1), υπάρχει ένας πολύ ενδιαφέρον διάλογος, ο οποίος θα μπορούσε να μας διαφωτίσει σε σχέση με τα προαναφερθέντα. Διαβάζουμε:

Κάποιος από τους Φαρισαίους, που λεγόταν Νικόδημος, άρχοντας των Ιουδαίων (αφού ήταν μέλος του Συνεδρίου που δίκαζε τα θρησκευτικοπολιτικά ζητήματα και Νομοδιδάσκαλος), ήρθε στον Ιησού νύχτα –είτε λόγω ημερήσιου φόρτου εργασίας, είτε από δειλία, διότι φοβόταν μήπως γίνει αντιληπτός από τους Ιουδαίους- και του είπε:

-        «Διδάσκαλε, γνωρίζουμε πως ο Θεός σε έστειλε να διδάξεις. Γιατί κανείς δεν μπορεί να κάνει αυτά τα θαύματα που κάνεις εσύ, αν ο Θεός δεν είναι μαζί του».

Ο Νικόδημος, βλέποντας τα μοναδικά θαύματα του Ιησού, φαντάστηκε δηλαδή ότι πρόκειται για μεγάλο προφήτη του Θεού και μόνο.

Ο Ιησούς, πιστεύοντας ακράδαντα στην ελευθερία του ανθρώπου, δεν ενοχλήθηκε από αυτό, αλλά του είπε:

-        «Σε βεβαιώνω, πως αν δεν γεννηθεί κανείς ξανά, δεν μπορεί να δει τη βασιλεία του Θεού». Δηλαδή αν δεν λάβει κάποιος τη χάρη του Θεού μέσω της πίστεως, του βαπτίσματος και της αγιοπνευματικής στη συνέχεια ζωής του δεν μπορεί να σωθεί.

Λέγει προς αυτόν ο Νικόδημος (που δεν κατάλαβε τι σημαίνει «πνευματική αναγέννηση»):

-        «Πώς είναι δυνατόν ένας άνθρωπος, γέροντας πια, να γεννηθεί ξανά; Μήπως μπορεί για δεύτερη φορά να μπει στην κοιλιά της μητέρας του και να γεννηθεί;»

Ο Ιησούς του απάντησε:

-        «Σε βεβαιώνω, πως αν κανείς δεν γεννηθεί από νερό και Πνεύμα, δεν μπορεί να μπει στη βασιλεία του Θεού».

Και του εξηγεί έτσι ότι το μυστήριο του βαπτίσματος είναι αυτό που του προσφέρει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος, για να συνεχίσει την εν Χριστώ ζωή του.

«Εκείνο που έχει γεννηθεί από τη σάρκα είναι σάρκα και εκείνο που έχει γεννηθεί από το Πνεύμα είναι πνεύμα», του λέει. Δηλ., όπως αυτό που γεννιέται δια του αίματος και της βιολογικής σχέσης είναι φυσικό και σωματικό, έτσι και εκείνοι που ανα-γεννώνται δια του βαπτίσματος και δια της χάριτος του Παναγίου Πνεύματος είναι πλέον υιοθετημένα παιδιά του Θεού και ζούνε, από εδώ και τώρα, πνευματικά και ως νέες κτίσεις.

«Μην απορείς, του λέει, που σου είπα ότι πρέπει να γεννηθείτε ξανά. Ο άνεμος φυσάει όπου θέλει και ακούς τη βοή του, αλλά δεν ξέρεις από πού έρχεται και πού πηγαίνει. Έτσι συμβαίνει και με καθέναν που γεννιέται από το Πνεύμα». Δηλαδή, δεν μπορεί να καταλάβει νους ανθρώπου τη δύναμη και ενέργεια του Θείου Πνεύματος (που κατανοείται μόνο ενδο-Τριαδικώς), αφού, ακόμη και στο φυσικό επίπεδο, ούτε και αυτός ο άνεμος μπορεί να τιθασευτεί και να γίνει αντιληπτό το κατά πώς πνέει.

Το παρόν θέμα δεν μπορεί να εξαντληθεί σε ένα μικρό άρθρο,  ίσως αποτελέσει όμως αφορμή για περαιτέρω έρευνα και αναζήτηση.

Παραπομπή:

[1]. Απόκρυφο του Μάρκου.  Βρέθηκε τυχαία το 1958 στο μοναστήρι Mar Saba (κοντά στην Ιερουσαλήμ) και χρονολογείται περίπου το 1750 μ.Χ. Πρόκειται για επιστολή του Κλημέντη της Αλεξάνδρειας σε κάποιον Θεόδωρο, όπου σχολιάζει ένα Ευαγγέλιο το οποίο μας είναι άγνωστο: το Απόκρυφο Ευαγγέλιο του Μάρκου. Το οποίο, όπως αναφέρει ο Κλημέντης, διατηρούνταν κρυμμένο στους κόλπους της εκκλησίας της Αλεξάνδρειας.

Στην επιστολή αναφέρονται δυο ενδιαφέροντα αποσπάσματα αυτού του Ευαγγελίου, που απουσιάζουν από το κανονικό Ευαγγέλιο του Μάρκου, και γίνεται επίσης λόγος για «Ιησού διδάγματα προς ιεροφάντες», των οποίων επίσης αγνοούμε την ύπαρξη. Το σημαντικότερο είναι ότι αυτή η επιστολή, επιβεβαιώνει την υποψία ότι πολλά χειρόγραφα, τα οποία έχουν χαθεί, παρέμεναν για πολλούς αιώνες κρυμμένα στην εκκλησία από μικρές ομάδες Πατριαρχών.

Βιβλιογραφία:  

-        «Οι μυστηριακές συνιστώσες της αρχαίας Aιγυπτιακής νεκρικής πρακτικής», Δικαία Μανωλούκου, μεταπτυχιακή εργασία, Πανεπιστήμιο Αιγαίου.

-         «Το μυστήριο του Μωυσή», Gary Greenberg, εκδόσεις Ενάλιος.

-        «Απόκρυφα Χριστιανικά κείμενα, απόκρυφα ευαγγέλια», Καραβιδόπουλος  Ιωάννης, εκδόσεις Πουρνάρας.

-        «Γνώσις, Γνώσις το βιβλίο των απόκρυφων ευαγγελίων», W. Horman, εκδόσεις Κονιδάρη.

Κυριακή 20 Μαρτίου 2022

Εαρινή ισημερία, και το κοσμικό φυτό.

 

Φωτογραφία : Η «κόρη» Περσεφόνη καλυμμένη με πέπλο. Η κάλυψη της κεφαλής με πέπλο, ήταν ένα από τα βασικά συστατικά των μυσταγωγικών και μυητικών τελετών.

«Ω φύση, Όλα όσα οι εποχές σου, για εμένα είναι καρπός. Απο εσένα τα πάντα, μέσα σου τα πάντα, προς εσένα τα πάντα. Η καρδιά του ανθρώπου, είναι σαν μια ρίζα μέσα στο χώμα.. Όταν πλησιάζει η Άνοιξη,  μπορεί να πετάξει πάλι βλαστάρια.»

1 .Μάρκος Αυρήλιος, 2 Γ. Ρίτσος

Υπήρχα και όμως δεν είχα έρθει ακόμα σε ύπαρξη. Με λησμόνησαν, και όμως είμαι πάντα εκεί. Αλλάζω φορεσιές στα χρώματα της φύσης.

Αν τραβήξεις το πέπλο μου, θα με βρεις πίσω από την ουσία της ζωής, στο ταξίδι των αστεριών του ουρανού, στον κύκλο των εποχών, στον αόρατο σπόρο που φέρει μέσα του το λουλούδι,  στο πλούτο του κελαϊδίσματος των πτηνών, στους ήχους της φύσης.  

Αν τραβήξεις το πέπλο μου, θα με βρεις στα ανθρώπινα πίσω από κάθε τέχνη, κάθε επιστήμη, και ενόραση. Λάμπει μέσα σου κείνο που αγνοείς, μα ωστόσο λάμπει. Υπήρξα, και ο ανθρώπινος πολιτισμός έλαμψε.

Σκέψου την ζωή σαν ένα φυτό, του οποίου η εξέλιξη δεν βρίσκεται σε αυτό που βλέπουν τα μάτια, αλλά στον σπόρο που   κρύβει στο εσωτερικό του την προηγούμενη, την παρούσα, και την μελλοντική κατάσταση.

Ο σπόρος είναι αφανής δεν φαίνεται παρά μόνο όταν η «ζωή αφυπνιστεί μέσα του», σπάσει το κέλυφος, αποτινάξει από πάνω του τ ο χώμα που το κρατά δεσμευμένο στην λήθη, ώστε να συναντήσει τον προορισμό του, ατενίζοντας πλέον τον Ουρανό.

Μητέρα του η γαία, πατέρας του ο Ζωοδότης Ήλιος πλέον. Η Ύλη είναι ο φορέας για την εκδήλωση της Ψυχής στο γήινο  πεδίο της ύπαρξης.

Μόνο η συνείδηση της ψυχής βλέπει ότι είναι αόρατο, γιατί είναι και η ίδια αόρατη. Η ψυχή σε ένα ανώτερο πεδίο είναι ο φορέας για την εκδήλωση του Πνεύματος. Και αυτά τα τρία συντίθενται σε μια τριπλή υπόσταση, η οποία καθορίζει καταλυτικά την ανθρώπινη ζωή. Στον μύθο θα τους αναγνωρίσεις ως Πλούτωνα, Δήμητρα και Περσεφόνη.

Όποιος έχει παρατηρήσει τον κύκλο της φύσης  και  βλέπει ένα βλαστάρι,  γνωρίζει πως μετά από λίγο καιρό αυτό το φυτό,  θα αποκτήσει άνθη ή καρπούς, ακολουθώντας το μυστικό κάλεσμα της εξέλιξης και των δυνάμεων της φύσεως.

Στον πυρήνα της ύπαρξης του το φυτό  φέρει τις δυνάμεις εκείνες που σε συνδυασμό τα τέσσερα στοιχεία της φύσεως θα δώσει τους καρπούς,  τους οποίους είναι προορισμένος να δώσει. Πώς μπορεί όμως κάποιος να κατανοήσει το άφατο από το φανερό; Όλοι  μπορούν να μετρήσουν  τους σπόρους σ' ένα στάχυ, κανείς όμως δεν μπορεί να μετρήσει τα στάχυα μέσα σ' έναν σπόρο.

Αυτό είναι δυνατό μόνο σ’ εκείνον που έχει εξοικειωθεί με τις μυστικές και άφατες δυνάμεις της φύσεως. Ο υλικός κόσμος είναι καθρέφτης των αθέατων πνευματικών δυνάμεων, που σχηματοποιούν και ζωοποιούν την φύση.

Ο ουρανός ενυπάρχει στην Γη με ένα Ουράνιο τρόπο, όπως και η Γη ενυπάρχει στον Ουρανό με ένα γήινο τρόπο. Οδός άνω και κάτω μία. Τα πάντα βρίσκονται σε αμοιβαία αλληλεπίδραση, και αφού «όλα βρίσκονται μέσα σε όλα», το σύμπαν είναι «ένα και συνεχές», άρα το μικρότερο γεγονός έχει επίδραση στο σύνολο του κόσμου.

Ολόκληρο το σύμπαν το διέπει ένας «ιερός δεσμός»,   ο οποίος συνδέει τα πάντα, και εξαιτίας του οποίου υπάρχει η «κράσις δι’ ὅλου», η οποία αντανακλά τη συμφωνία της θείας Πρόνοιας στον κόσμο, όπου ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα μικρό τμήμα, είπε ο Μάρκος Αυρήλιος.

Ο Πλωτίνος διδάσκει πως  όπως σε έναν ζωντανό οργανισμό κάθε μέλος είναι αναπόσπαστο μέρος του, έτσι και στον κόσμο όλα βρίσκονται σε συνάφεια και αρμονία. Το επιμέρους ταυτίζεται με το Όλον. Τα διάφορα τμήματα του κόσμου βρίσκονται σε συνάφεια, το ένα τμήμα καθρεφτίζει το άλλο, το ένα είναι μέσα στο καθετί.

Έτσι σε κάθε τμήμα του αισθητού κόσμου αντανακλώνται οι προηγούμενες υποστάσεις, και ολόκληρος ο αισθητός κόσμος, ώστε κατά οριζόντιο τρόπο κάθε επίπεδο περιλαμβάνει τα υπόλοιπα .

Υπάρχει μια δυνατότητα να μπορέσει κάποιος να εκφραστεί σχετικά με το μέλλον, εάν εισχωρήσει «πίσω» από την επιφάνεια της ανθρώπινης φύσης μέχρι την ουσία της. Ο άνθρωπος λέει ο Πρόκλος  (εις Πλ. Τίμαιον), είναι ένας μικρός κόσμος και υπάρχουν μέσα σε αυτόν κατά τρόπο μερικό, όλα όσα υπάρχουν στον κόσμο κατά τρόπο θεϊκό και καθολικό. Υπάρχει μέσα μας:

1) ενεργητικός νους: όμοιος με τον καθολικό κοσμικό αιθέρα

2) ψυχή λογική: συγκροτημένη από τις δύο κοσμογονικές ουσίες

3) όχημα αιθέριο: φύσει ανάλογο με τον ουρανό

4) σώμα γήινο: δομημένο από τα τέσσερα στοιχεία της φύσης.

Ο άνθρωπος φέρει εντός  του τον Θεϊκό σπινθήρα ομοούσιο με τον δημιουργό του. Ο άνθρωπος όμως ασχολείται με ότι βρίσκεται στην επιφάνεια και ότι βλέπουν τα μάτια. Ο Πλωτίνος (Εννεάδες, Περὶ τοῦ καλοῦ 1, 6, 8-9 ), μας καλεί να «κλείσουμε τα μάτια»να στραφούμε στην «εσωτερική όραση», την οποία ενώ την έχουν όλοι, λίγοι τη χρησιμοποιούν.

Δεν είναι προκαθορισμένο τι θα κάνει ένας άνθρωπος. Προκαθορισμένοι είναι οι δρόμοι που πρέπει να διαλέξει. Πώς αλλιώς θα κατανοήσουμε το παράλογο, αν δεν αφήσουμε την λογική να χορέψει στον ρυθμό του.

Αφήστε πίσω τις προκαταλήψεις και ζήστε με τη συνειδητοποίηση και την αίσθηση της παρουσίας του «αγνώστου μέσα στο γνωστό», του «επιμέρους μέσα στο Όλον», του «μυστηρίου» σε κάθε πράγμα και, κυρίως, των προόδων μιας νέας άγνοιας σε κάθε πρόοδο της γνώσης.

Σκοπός του σύμπαντος είναι η γέννηση και το άνθισμα της συνειδητότητας. Όταν ευθυγραμμίζεσαι μαζί του σε καθοδηγεί σε οτιδήποτε κάνεις, ή σκέφτεσαι. Παρατηρήστε την ομορφιά παντού γύρω σας, ακόμα και στα πιο μικρά πράγματα. Στο κελάϊδισμα ενός πουλιού, τα λουλούδια στον κήπο μας ή σ' ένα πάρκο - απλώς να παρατηρήστε την φύση.

Για να παρατηρήσει κανείς τις λεπτομέρειες απαιτείται κάποιος βαθμός αφύπνισης. Αυτή η αφύπνιση είναι το κλειδί. Είναι η ίδια η συνειδητότητα. Για να ζήσει κάποιος την εμπειρία «διεύρυνσης του εαυτού», πρέπει να έρθει πιο κοντά στην εσωτερική του ύπαρξή του, να καταδυθεί στο «εσωτερικό ιερό του κέντρο»

Όταν κοιτάς κάτι για καιρό συνειδητά κατάματα, κάποια στιγμή αυτό θα λάμψει, και τότε (τίποτα) δεν θα είναι πια το ίδιο! . Σκάβε μέσα σου· μέσα σου είναι η πηγή του καλού και θα αναβλύζει πάντα αν πάντα την αναζητείς, αφαίρεσε τα πάντα, μας είπαν ο  Μάρκος Αυρήλιος, και ο  Πλωτίνος.

Ένας τρόπος  αύξησης  της συγκέντρωσης μας είναι το να  παρατηρούμε την αναπνοή μας, και να αναπνέουμε συνειδητά. Όταν προσέχουμε την αναπνοή μας  δεν μπορούμε να σκεφτόμαστε άλλα πράγματα ταυτόχρονα. Η προσοχή μας είναι στο τώρα και όχι στις ανησυχίες του χθες ή στο τι σχεδιάζουμε να κάνουμε την επόμενη βδομάδα. Απλά αναπνέουμε, δεν σκεφτόμαστε.

Ο διαλογισμός της αναπνοής είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να αφυπνιστεί κανείς, καθώς μας απομακρύνει από τη δραστηριότητα του νου.

Η πραγματική επίγνωση έρχεται  «εκ των έσω»,  και προϋποθέτει να «βιώσουμε» την προσωπική μας αλήθεια.  Από την παιδική μας  ηλικία, ακούμε ότι «το τριαντάφυλλο είναι όμορφο». Έτσι, όταν βλέπουμε ένα κομμένο τριαντάφυλλο, επαναλαμβάνουμε ότι «το τριαντάφυλλο είναι όμορφο». Το νιώθουμε όμως αυτό πραγματικά;

Γνωρίζουμε  ποιες δυνάμεις δημιούργησαν αυτή την ομορφιά,  έχουμε δει το περιβάλλον του; Έχουμε δει τις μέλισσες να κουβαλούν την γύρη του;  Έχουμε ίσως δει το μπουμπούκι του, έχουμε ίσως μυρίσει τα άνθη του. γεμίσαμε τα βάζα με νεκρή φύση;

Η αλήθεια είναι και πρέπει να είναι απλή, δωρεάν και όμορφη. Έχεις σκεφθεί αλήθεια γιατί η Αφροδίτη απεικονίζεται γυμνή; Διότι, η απόλυτη ομορφιά δεν χρειάζεται ρούχα ή κοσμήματα. Η φύση δόθηκε δωρεάν σε όλα τα πλάσματα, και προς όφελος όλων των πραγμάτων που αυτή φιλοξενεί στην αγκαλιά της.

Γυρίστε πίσω στα απλά!. Υπάρχει μια μόνο αλήθεια και αυτή είναι η φύση. Είναι στην φύση σου να είσαι συνδεδεμένος μαζί της. Τα δεινά του ανθρώπου ξεκίνησαν όταν ο άνθρωπος ξέχασε μέσα στην βολή και τον θόρυβο του πολιτισμού του, αυτό το απλό μυστικό. 

Είσαι παιδί των άστρων, εδώ γεννήθηκε το θνητό σου σώμα και εδώ θα το αφήσεις όταν θα έρθει το πλήρωμα του χρόνου. Μάθε τα παιδιά σου, να ξαπλώνουν στο στέρνο της Γαίας, να αγκαλιάζουν τα δέντρα, να ακούν το θρόισμα των φύλλων, το τραγούδι των Νυμφών στα ρυάκια του δάσους.

Εαρινή ισημερία,  η χρονική περίοδος  που είναι ίσα μοιρασμένη ανάμεσα στο σκοτάδι και στο φως, όλα βρίσκονται σε ισορροπία. Ισορροπήστε μέσα σας τις πνευματικές και υλικές δυνάμεις. Για πολλά πνευματικά μονοπάτια, από αρχαιοτάτων χρόνων είναι μέρα γιορτής. 

Θεωρείται ημέρα κάθαρσης, γονιμότητας και αναγέννησης. οι μέρες γύρω από την Ισημερία ενδείκνυνται για να κάνουμε διαλογισμούς αρμονίας και εξισορρόπησης, αφού το φως και το σκοτάδι είναι ισοδύναμα.

Ανακάλυψε τη δική σου εσωτερική αίσθηση. Κοιτώντας το παρελθόν, να νοιώθεις ευγνωμοσύνη.

Κοιτώντας το μέλλον, να έχεις όραμα.

Κοιτώντας προς τα έξω, να παίρνεις δύναμη...

Κοιτώντας προς τα μέσα, θα βρεις την γαλήνη...

Υ.Γ  Εαρινή ισημερία, το ουράνιο σύμβολο της αναγέννησης και της ευφορίας.  Αστρολογικά η σημερινή Ισημερία σηματοδοτεί την αρχή του Ζωδιακού στον Κριό. Η  εαρινή ισημερία του Μαρτίου όριζε σε πολλούς λαούς και σχετικά μέχρι τις πρόσφατες εποχές την αρχή του έτους. Για τους  Ρωμαίους ήταν ο πρώτος μήνας του χρόνου και πήρε το όνομα του από τον θεό Άρη (Mars) πατέρα του γενάρχη τους, του Ρωμύλου. 

 


Τρίτη 15 Μαρτίου 2022

Οι επικλήσεις πρός τους Θεούς στην αρχαία Ελλάδα.

Ο χάλκινος έφηβος που προσέυχεται. Ένα εξαιρετικό έργο του 300 π.Χ. από τη Ρόδο. Ανήκει στη σχολή του Λυσίππου από τη Σικυώνα. Έχει υψώσει τα χέρια του σε στάση ικεσίας . Μουσείο, Βερολίνου, Γερμανία.

Οι αρχαίοι Έλληνες έτρεφαν ιδιαίτερο σεβασμό στην ενέργεια των προσευχών. Οι προσευχές στην αρχαία Ελλάδα ονομάζονταν ευχαί, δεήσεις, Λιταί, εύγματα, αιτήματα, ευχαριστίαι, επικλησεις, παράκλησεις. Εκτός των ιδιαιτέρων επικλήσεων, οι πόλεις είχαν και κοινές δεήσεις, πρός όφελος ολόκληρης της πόλεως.

Συνήθως οι επικλήσεις γίνονταν δύο φορές την ημέρα, κατά το πρωί, και κατά το απόγευμα. Το πρωί προσεύχονταν πρός τους θεούς, το δε απόγευμα στους ήρωες και ημιθέους. Κατ’ άλλους οι επικλησεις γίνονταν τρεις φορές την ημέρα. Το πρωί προς την ανατολή – ήλιο, το μεσημέρι προς νότο, και το απόγευμα πρός την δύση. Όταν έκαναν επικλήσεις πρός τους Ουράνιους θεούς, ύψωναν τα χείρια πρός τα πάνω (παλάμες) Εικ.1,2., πρός τους χθόνους, πρός τα κάτω, ενώ πρός τις θαλάσεις θεότητες κοίταγαν προς την θάλασσα.

Στον Όμηρο ο ιερέας του Απόλλωνος* Χρύσης, ακολουθεί το σχήμα μιας τυπικής προσευχής της εποχής, στην οποία ο ιερέας υπενθυμίζει τις προσφορές του προς τον θεό Απόλλωνα, και παρουσιάζει το αίτημά του ως ανταπόδοση αυτών των προσφορών. Μολονότι ο Χριστιανισμός δεν δέχεται αυτή τη σχέση δοσοληψίας ανάμεσα στον άνθρωπο και τον Θεό, βρίσκουμε ακόμα και σήμερα κατάλοιπα αυτής της αντίληψης για τη σχέση του ανθρώπου με το θείο (π.χ. τα τάματα).

Όταν ο ιερέας Χρύσης προσεύχεται στον Απόλλωνα είναι εντελώς μόνος του. Πέρα από το γεγονός πως δηλώνεται έτσι η συναισθηματική κατάστασή του, η απόλυτη μοναξιά του είναι επιπλέον δικαιολογημένη, καθώς η ώρα της προσευχής είναι συνήθως ώρα μοναξιάς και αυτοσυγκέντρωσης, αλλά και καθώς αυτό που πρόκειται να ζητήσει από τον θεό είναι κακό- σύμφωνα λοιπόν με τη λαϊκή πίστη πρέπει να ζητάμε το κακό των άλλων κρυφά, για να μην ακουστούμε και η δέησή μας εξουδετερωθεί με αντιδέηση.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου εκτίθεται ένα μεγάλο πήλινο ειδώλιο γυναικείας θεότητας από το ιερό στο Γάζι, που ονομάζεται από τους ερευνητές «θεά με τα υψωμένα χέρια», αλλά είναι γνωστή και ως «θεά των μηκώνων» (παπαρούνων). Εικ. 3


Η θεά φορά «μακρύ ένδυμα που αποδίδεται σαν κύλινδρος, και έχει ανασηκωμένα τα δύο της χέρια σε χειρονομία που ίσως δηλώνει δέηση, χαιρετισμό ή ευλογία. Το σώμα της είναι άψυχο, χωρίς πλαστικότητα, με εξαίρεση την απόδοση του μικρού κωνικού στήθους και ενός απλού κοσμήματος στο λαιμό. Έμφαση δίνεται στο πλάσιμο του προσώπου με την έντονη απόδοση των χαρακτηριστικών, που θυμίζει προσωπείο. Στο κεφάλι της φορεί διάδημα που κοσμείται με τρία άνθη παπαρούνας, σύμβολα υγείας και ευφορίας, στα οποία οφείλεται και η συμβατική ονομασία της».

Το έργο ανήκει στη μετανακτορική εποχή (Ύστερη Εποχή του Χαλκού, 1350-1100). Εύλογα τίθεται το ερώτημα για τη σχέση του ειδωλίου με τον μύθο του Μήκωνα. Αν ο μύθος ήταν ήδη γνωστός στους Κρήτες ή αν ο μύθος είναι μια μεταγενέστερη κατασκευή για να αιτιολογηθεί η τελετουργική παρουσία του φυτού στις γιορτές προς τιμή της Δήμητρας (Ελευσίνια μυστήρια). Σε κάθε περίπτωση, γνωστές ήταν οι ιδιότητες του φυτού και η σύνδεσή του με μια Μεγάλη Μητέρα Θεά, η οποία λατρευόταν με μυστηριακές τελετές, όπως μυστηριακή ήταν και η επίδραση του φυτού, που γειτνίαζε με τον θάνατο.

* Ιερέας των Τρώων, στις πόλεις Χρύση, Κίλλα και στη νήσο Τένεδο, γνωστός από την Ιλιάδα (Α 11 κ.ε., Α 430 κ.ε.). Η κόρη του η Αστυνόμη, που από το όνομά του ήταν γνωστή ως Χρυσηίδα, αρπάχθηκε από τον Αγαμέμνονα ως γέρας για σκλάβα.

Πηγές: Ομήρου Ιλιάδα, Αθανασίου Σταγειρίτη “Ωγυγία ή Αρχαιολογία”, Τόμος Α’, Σελ. 158-159

Φωτογραφία 1,2 : Ο χάλκινος έφηβος που προσέυχεται. Ένα εξαιρετικό έργο του 300 π.Χ. από τη Ρόδο. Ανήκει στη σχολή του Λυσίππου από τη Σικυώνα. Έχει υψώσει τα χέρια του σε στάση ικεσίας . Μουσείο, Βερολίνου, Γερμανία.