Φύση, Υπερβατικός Έρως, Τέχνη, Κάλλος και Ψυχή.

Η τέχνη, μαζί με τη σκέψη και τον λόγο, αποτελεί ένα από τα τρία θεμελιώδη χαρακτηριστικά που διακρίνουν τον άνθρωπο από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο. Τα άλλα δύο είναι η χρήση εργαλείων και συμβόλων, καθώς και η λατρεία – δηλαδή η αναφορά στο υπερβατικό. Η τέχνη δεν είναι απλώς μια διασκεδαστική δραστηριότητα, αλλά μια βαθιά ανάγκη του ανθρώπου, διότι αντιλαμβάνεται πως μόνο ό,τι αποκτά μορφή μπορεί να υπάρξει. Το άμορφο, ως απουσία μορφής, συνδέεται με τη διάλυση και τον θάνατο, και έτσι γίνεται αντιληπτό ως το ανύπαρκτο.

Ίσως για αυτό, στην αρχή των ανθρώπινων κοινωνιών, η αμορφία αποτελούσε μια απειλή – μια απειλή ύπαρξης, αφού για να υπάρξει κάτι πρέπει να έχει σχήμα. Το κάλλος, όμως, λειτουργεί ως πρόσκληση: μας καλεί να αναγνωρίσουμε την ομορφιά και την αρμονία της φύσης, μια αρμονία που εκφράζει το θεϊκό στοιχείο μέσα στο φυσικό.

Οι αρχαίοι Έλληνες αναγνώριζαν το θείο κάλλος μέσω του Έρωτος, ο οποίος σε φιλοσοφικό επίπεδο εμφανιζόταν με τρεις διαστάσεις:

- Σωματικός Έρως: Ο φυσικός, αισθητός έρωτας που εκδηλώνεται στο ανθρώπινο σώμα.

- Έρως της Ψυχής: Ο έρωτας για το κάλλος που αναδύεται μέσα από την εσωτερική ομορφιά και τις ανώτερες αξίες.

Υπερβατική Αισθητική Ενατένιση: Η αναγνώριση και κατανόηση της ομορφιάς που διαπερνά κάθε όν, οδηγώντας μας στην αποκάλυψη του υπερβατικού.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ομορφιά απορρέει από ένα αυτοεκφραζόμενο και συνεχώς μεταβαλλόμενο σύμπαν, όπου όλα τα στοιχεία είναι αλληλοσυνδεδεμένα. Ως πεπερασμένο ον, ο άνθρωπος πρέπει να εμπνέεται από ανώτερες ηθικές και αισθητικές αρχές, που αποκαλύπτονται μέσα από τη μελέτη και την παρατήρηση της φύσης. Η εσωτερική ομορφιά της ψυχής του οδηγεί στη δημιουργία έργων τέχνης που αντικατοπτρίζουν την αρμονία και το κάλλος του κόσμου.

Όπως ο ήλιος, ο ανώτερος άνθρωπος δεν χρειάζεται να φωτίσει τον εαυτό του – είναι ήδη φως. Οι ακτίνες του ήλιου διαλύουν το σκοτάδι απλώς επειδή αυτή είναι η ουσία τους, χωρίς να κρύβουν κάποια κρυφή σκοπιμότητα. Αντίστοιχα, η καθαρή συνείδηση δεν απαιτεί εξήγηση ή απόδειξη· ακολουθεί φυσικά τη ροή των γεγονότων και τις αυθόρμητες εξελικτικές διαδικασίες της φύσης, λειτουργώντας μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο οργανικό σύστημα προς όφελος του συνολικού όλου.

Η παραπάνω προσέγγιση χαρακτηρίζει τόσο τη φιλοσοφία όσο και την τέχνη στην αρχαία Ελλάδα. Ο αρχαίος Έλληνας καλλιτέχνης επιδίωκε να ανακαλύψει το υπερβατικό που κρύβεται πίσω από τα φαινόμενα της φύσης και τις αισθήσεις – εκείνο που είναι πραγματικά υπαρκτό, όχι το εφήμερο ή το προσωρινό, αλλά το αιώνιο, το αμετάβλητο και το ακατανόητο. Με τον όρο «λόγος των πραγμάτων» εννοούμε την ουσία, τα χαρακτηριστικά που επιτρέπουν σε κάθε όν να μετέχει στην ύπαρξη.

Η αλήθεια, ως αντίθεση στο στερητικό και στο λήθη, υποδηλώνει την αδιαμφισβήτητη φανέρωση του πραγματικά υπαρκτού. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο αρχαίος Έλληνας καλλιτέχνης, για παράδειγμα στη γλυπτική, απέβαλε τα δευτερεύοντα και περιστασιακά χαρακτηριστικά, επιδιώκοντας να αποδώσει τον καθαρό λόγο – το υπερβατικό, την ομορφιά, το κάλλος και την αρμονία που κρύβονται στη φύση και συνυπάρχουν με ένα θεϊκό και υπερβατικό σύμπαν. Ο θεατής ενός αγάλματος πρέπει να βιώνει την ευφορία της θέας εκείνων των αθάνατων στοιχείων, που δεν φθείρονται και παραμένουν ως έκφραση της αιώνιας ύπαρξης.

Αυτό το πνεύμα αναζητήθηκε και στην αρχιτεκτονική, όπου ο στόχος ήταν να αποτυπωθεί ο «λόγος του υπαρκτού» – η αρμονία των σχέσεων που καθιστά το σύμπαν έναν ολοκληρωμένο και πολύτιμο κόσμο. Όπως ανέφερε κάποτε ο Πικιώνης, εξέχων αρχιτέκτονας της εποχής μας:

«Πώς μπορούμε να καταλάβουμε τη μετόπη του Παρθενώνα σήμερα, όταν καταστρέψαμε τη μετόπη της Πεντέλης;»

Ο Παρθενώνας εκφράζει τις σχέσεις του φυσικού περιβάλλοντος της Αττικής. Όταν αυτό το περιβάλλον χάσει τον λογισμό του, την αρμονία των γραμμών του, η αποτύπωσή του θα στερείται του νοήματος που κάποτε είχε, και για τους σημερινούς ανθρώπους δεν θα μεταφέρει πλέον το ίδιο μήνυμα. Αντίστοιχα, αυτή η απώλεια της εσωτερικής αρμονίας παρατηρείται και σε άλλες μορφές τέχνης, ιδιαίτερα στη τραγωδία.

📌 Στοιχεία του άρθρου αντλήθηκαν από το κείμενο του καθηγητή Χρήστου Γιανναρά, «Η μεταφυσική της Τέχνης σε Αρχαία Ελλάδα και Βυζάντιο».

Η Οδός Ερμού των Αθηνών, οι Βαυαροί, και η Νεο Ελληνική τέχνη.

Η Αθήνα το 1833 μετά την απελευθέρωσή της από τους Οθωμανούς, ήταν μία μικρή κωμόπολη γύρω από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης, η οποία αριθμούσε περίπου  4.000 κατοίκους, με περίπου 150 μικρές φτωχές κατοικίες, πολλά χαλάσματα και ερείπια. 

Στις 30 Σεπτεμβρίου 1834 υπογράφηκε το Βασιλικό Διάταγμα για την μεταφορά της πρωτεύουσας από το Ναύπλιο στην Αθήνα. Ο φιλέλληνας πατέρας του νεαρού Γερμανού βασιλιά (βασιλιάς της Βαυαρίας, Λουδοβίκου Α’ 1786-1868) ) Όθωνας (1815-1867), ανέθεσε την ανοικοδόμηση της Αθήνας στον Βαυαρό Εδουάρδο Σάουμπερτ (Eduard Schaubert, 1804-1864), και τον μαθητή τ ου Έλληνα αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη (1802 -1862), με αυστηρή εντολή να μη καταστραφούν οι αρχαιολογικοί χώροι.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η σχέση των ποιμένων κατοίκων της Αθήνας, αυτό τον καιρό, με την αρχαία Ελλάδα ήταν ανύπαρκτη. Οι ακόλουθοι του Όθωνα αλλά και των ξένων περιηγητών, τονίζουν πως οι άνθρωποι που κατοικούν στην πάλαι ποτέ πρωτεύουσα της Δημοκρατίας και των τεχνών, δεν έχουν καμία πολιτισμική σχέση με την αρχαία Ελλάδα.

Οι περιγραφές των ξένων περιηγητών είναι χαρακτηριστικές.

«Στην Αθήνα δεν υπάρχει ούτε ένας χαραγμένος δρόμος, ούτε μια οδός, ενώ σε κάθε μας βήμα αναγκαζόμαστε να πατάμε πάνω σε σωρούς από πέτρες, σε τμήματα τοίχων και σε αρχαίες κολόνες», αναφέρει ο Ζοζέφ Φρανσουά Μισώ. Ο φον Μάουερ, αναφέρει επίσης:

«Οι άνθρωποι έμεναν είτε σε σπίτια είτε σε καλύβες αλλού χωμάτινες και αλλού φτιαγμένες από πέτρες που τις είχαν βάλει απλώς την μία πάνω στην άλλη».

Το πρώτο δίτροχο κάρο το έφερε ο ναύαρχος σερ Πουλτένεϊ Μάλκολμ τον χειμώνα του 1833, και εκατοντάδες κάτοικοι των Πατησίων έτρεξαν να το δουν από κοντά και να τα θαυμάσουν.

Οι Σάουμπερτ και Κλεάνθης, οι οποίοι κλήθηκαν το 1832 να εκπονήσουν το πρώτο πολεοδομικό σχέδιο της πρωτεύουσας, έθεσαν ως στόχο να υπάρξει σύνδεση της νέας πόλης με το ένδοξο παρελθόν των αρχαίων χρόνων, έτσι επιλέχθηκαν τοπωνύμια στους δρόμους τα οποία είχαν σχέση με την αρχαία Ελλάδα.

Με αυτό το σκεπτικό και με δεδομένο ότι εκείνα τα χρόνια ήταν η εποχή της ακμής του κλασικισμού, τα περισσότερα ονόματα των δρόμων που χαράχτηκαν ήταν αρχαιοελληνικής έμπνευσης (π.χ. Αιολική οδός - Αιόλου, Ερμαϊκή οδός - Ερμού, Αθηνάς, Αρείου Πάγου κ.ά.). Έως τότε, οι περισσότεροι δρόμοι ήταν ανώνυμοι και τα κτίρια προσδιορίζονταν ή βάσει του επωνύμου του ιδιοκτήτη, ή τοπόσημων ή των ορίων της ενορίας στην οποία βρίσκονταν.

Η οδός Ερμού όπως προαναφέρθηκε,  πήρε το όνομα του Θεού του εμπορίου, του Ερμή, καθώς εξαρχής ο συγκεκριμένος δρόμος, δημιουργήθηκε με το όραμα να γίνει ένας από τους κεντρικότερους εμπορικούς δρόμους της πόλης, όπου θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν καταστήματα και υπηρεσίες που είχε ανάγκη η Αθήνα. Δε θα μπορούσε, λοιπόν, να μην έχει και ένα όνομα που να ταιριάζει σε αυτό. Και επιλέχθηκε να της δοθεί το όνομα του αγγελιαφόρο των Θεών και προστάτη του εμπορίου. Του Ερμή!

Στο αρχικό σχέδιο μάλιστα προβλεπόταν πως η Ερμού θα ήταν σε όλο το μήκος της ένας  φαρδύς, αλλά οι παρεμβάσεις δύο δημοτικών συμβούλων της εποχής που είχα εκεί οικόπεδα, αλλάζουν τη χάραξή της, ενώ ο αρχικός σχεδιασμός διατηρείται μόνο στην είσοδο της στη πλατεία Συντάγματος.

Τα χρόνια περνούν και η πόλη των Αθηνών γίνεται μία μεγάπολη, μία αφιλόξενη τσιμεντούπολη με το μικρότερο ποσοστό πρασίνου ανά κάτοικο στην Ευρώπη, με σχεδόν τον μισό πληθυσμό, της Ελλάδος να κατοικεί σε μία πόλη όπου σε τίποτα δεν θυμίζει το αρχαίο κλέος της,  εκτός από τα αρχαία ερείπια και τα ελάχιστα νεοκλασικά που δεν κατεδαφίστηκαν.

Η τέχνη, στην σύγχρονη Ελλάδα, ακολουθεί σύγχρονες φόρμες εφόσον το αρχαίο κλέος θεωρείται δεδομένο, παρότι η Ελλάδα δεν έχει αναδείξει επαρκώς την πολιτιστική της κληρονομιά η οποία αποτελεί και το συγκριτικό της πλεονέκτημα τόσο ιστορικά, πολιτισμικά, όσο και τουριστικά.

Σε αντίστοιχη με την δική μας εμπορική οδό Ερμού, για παράδειγμα στην Βουδαπέστη (οδοί Váci και Régiposta utca), υπάρχει σιντριβάνι με άγαλμα του Θεού Ερμή [φωτογραφίες 1, 2].

Εμείς αντίστοιχα στην δική μας οδό Ερμού, έχουμε δύο συνθέσεις διότι αγάλματα δεν θα μπορούσαμε να τα ονομάσουμε :

«Μία βουτιά στον κόσμο μας», έργο του Κυριάκου Ρόκου 2000. Ένα κουβάρι από δάχτυλα γόνατα και πέλματα, σε ένα παράξενο εναγκαλισμό. Εικόνες του κόσμου μας ( ; ), σύμφωνα με τον καλλιτέχνη! [Φωτογραφία 3η].

H «Αναδυομένη», έργο του του Δημήτριου Αρμακόλα 1975. Μια τεμαχισμένη γυμνή γυναικεία μορφή χωρίς χέρια και πόδια (μάλλον είναι αυτά που έχουν καρφωθεί στο προηγούμενο καλλιτέχνημα) σε στάση αποθέωσης, που πασχίζει να βγει από κάτι που μοιάζει με σκάλα, με μια πέτρινη βεντάλια και ένα δοκάρι όπου ξεκουράζεται ο χιτώνας της (διότι η γυμνή είναι αρχαία). [Φωτογραφία 4η].

H σύγχρονη τέχνη είναι φυσικά το ζητούμενο στις σύγχρονες κοινωνίες, αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν θα μπορούσαν σε κεντρικά σημεία της πόλης να υπάρχουν αγάλματα που να παραπέμπουν στην αρχαία ιστορία και μυθολογία. Ας μην ξεχνάμε πως τα σημεία αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος αποτελούν πόλο έλξης των επισκεπτών της πόλης, εφόσον η σύγχρονη ιστορικής της ταυτότητα έχει σε μεγάλο βαθμό χαθεί.

Το παράδειγμα υπάρχει σε όλες τις δυτικές και όχι μόνο με αγάλματα αλλά και κλασσικά οικοδομήματα αρχαιο Ελληνικού ρυθμού, όπως λ.χ , το κοινοβούλιο της Αυστρίας, το αντίγραφο του Παρθενώνα στο Νασβιλ των Η.Π.Α, αλλά και στην πόλη Ρέγκενσμπουργκ της Βαυαρίας ( Βαλχάλα), Και τόσα άλλα.

Το μοναδικό ταλέντο και η καλλιτεχνική ιδιοφυΐα του Νεο Πλατωνιστή καλλιτέχνη Μιχαήλ Αγγέλου

 «Ο Θεός βρίσκεται στη λεπτομέρεια. Η τελειότητα είναι φτιαγμένη από λεπτομέρειες…Η δημιουργία μπορεί να επιβιώσει από τον Δημιουργό: Ο Δημιουργός θα φύγει, νικημένος από τη φύση, Ωστόσο, η εικόνα που τραβούσε Για αιώνες, θα ζεσταίνει την καρδιά». 

Ο «Μωυσής» του Μιχαήλ Άγγελου, είναι ένα από τα κορυφαία δημιουργήματα του μεγάλου Ιταλού Αναγεννησιακού καλλιτέχνη. Το μοναδικό ταλέντο και η  καλλιτεχνική ιδιοφυΐα του Μιχαήλ Αγγέλου αποτυπώνεται ακόμα και στην παραμικρή λεπτομέρεια του προσώπου του «Μωυσή», σε κάθε φλέβα η οποία αποτυπώνεται κάτω από την επιδερμίδα του μαρμάρου, ακόμα και στην   αποτύπωση ενός μικρού μυ, ο οποίος  διακρίνεται στον ανθρώπινο βραχίονα, μόνο όταν κινείται κάποιο δάχτυλο στην παλάμη. Αυτό ακριβώς αποτυπώνει στην πρώτη φωτογραφία ο Μιχαήλ Άγγελος, στον «Μωυσή»,  ο οποίος να κρατά τις δέκα εντολές, ενεργοποιώντας τον συγκεκριμένο μυ. Ένα μικρό παράδειγμα της εξαιρετικής προσοχής που δίνεται στη λεπτομέρεια σε αυτό το αριστούργημα. Ο ίδιος ο Μιχαήλ Άγγελος λέγεται πως αναφώνησε  στο άγαλμα του: «Γιατί δεν μιλάς;»,  όταν ολοκλήρωσε το αριστούργημά του, γνωρίζοντας πως πρόκειται για ένα από τα κορυφαία δημιουργήματά του.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του αγάλματος του «Μωυσέως» είναι πως ο Μιχαήλ Άγγελος τον απεικονίζει κερασφόρο, γεγονός που έχει προκαλέσει  προβληματισμό, διαφορετικές απόψεις και κρίσεις, ανά τους αιώνες.  Προσωπικά θεωρώ πως κάτι τέτοιο δεν είναι τυχαίο, δεν θα μπορούσε να είναι τυχαίο, όπως θα διαπιστώσετε στην συνέχεια του κειμένου. Για τους κερασφόρους αρχαίους Θεούς διαβάστε σχετικά εδώ.

O Μιχαήλ Άγγελος Μπουανορότι, για πολλούς ο μεγαλύτερος καλλιτέχνης της ανθρωπότητας, γεννήθηκε στα περίχωρα της Φλωρεντίας το 1475. Η πόλη ήταν ήδη το κέντρο της Αναγέννησης. Οι Μέδικοι υπήρξαν οι πρώτοι πάτρωνες του Μιχαήλ Άγγελου. Ο Μιχαήλ Άγγελος πολύ νέος φοίτησε στη σχολή γλυπτικής που συντηρούσε ο Λαυρέντιος των Μεδίκων στους κήπους του San Marco , μελετώντας κυρίως τα αρχαία ελληνικά αγάλματα και τα έργα των Τζίοττο και Μασάτζιο.

Εκεί συνδέθηκε με τους νεοπλατωνιστές Μαρσίλιο Φιτσίνο, Κριστόφορο Λαντίνο, Πίκο ντελα Μιράντολα και τον ποιητή Άντζελο Πολιτσιάνο. Βρέθηκε έτσι από μικρός στην καρδιά της Ιταλικής Αναγέννησης, την οποία και υπηρέτησε με πάθος μέχρι το τέλος της ζωής του, μέσα από τη γλυπτική, τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική, με έργα που θα παραμείνουν αθάνατα. Οι ιδέες του Νεοπλατωνισμού τον επηρέασαν βαθύτατα,  καθώς μέσα από αυτές ήρθε  σε επαφή με τις φιλοσοφικές, μυθολογικές, μεταφυσικές, ηθικές και μυστικιστικές αρχές του αρχές του νεοπλατωνισμού, και του κλασσικού Ελληνορωμαϊκού κόσμου.

Αγαπούσε την αρχαιότητα και τις κλασσικές αρχαίες  μορφές όπως αυτές αναδύονταν μέσα από τον τεράστιο πλούτο της αρχαίας Ελληνικής μυθολογίας. Η   Αναγεννησιακή  Νέο Πλατωνική σχολή, συνδύαζε «παγανιστικούς» μύθους και τον Ερμητισμό, με θέματα από την Βίβλο, σ’ ένα φιλοσοφικό σύστημα όπου ο υλικός κόσμος αποτελεί αντανάκλαση του κόσμου των ιδεών και οι δυνάμεις της φύσης της συμπαντικής και αιώνιας αγάπης.

Ο Μιχαήλ Άγγελος είχε το παρατσκούκλι «θεϊκός». Η δημιουργική, εικονοπλαστική του δύναμη έλεγαν ότι έχει μέσα της κάτι θείο . Στα πρώτα έργα του ανήκει η «Μάχη των Λαπιθών και των Κενταύρων»,  παρουσιάζοντας έναν αρχαίο Ελληνικό μύθο. Στη Μάχη των Κενταύρων έχουμε μια συμβολική εκδήλωση της ποιητικής του «μένους»: τα ευγενή ιδανικά υποτάσσονται στα αυθόρμητα ένστικτα, ο άνθρωπος αποκαλύπτει τη «ζωώδη» πλευρά του, όταν κυριεύεται από το χθόνιο Διονυσιακό πνεύμα.  

Δεν είναι φυσικά τυχαίο πως η Κενταυρομαχία αποτυπώνεται στην Νότια μετώπη του Παρθενώνα του ναού της Σοφίας, συμβολίζοντας την καταλυτική υπεροχή της ηθικής και της λογικής,  απέναντι στο παράλογο και ανεξέλεγκτο συναίσθημα. Στο εξωτερικό τμήμα του ναού, αναδεικνύεται ο ασταμάτητος πόλεμος πνεύματος και ύλης, λογικής και παραλόγου.  Όπως ακριβώς η Παρθένα Αθηνά γεννήθηκε  δίχως,  μητέρα μέσα από το κεφάλι του Δία, έτσι και ο άνθρωπος που γνωρίζει ποια είναι η πραγματική του υπόσταση, έχει κατακτήσει συνεπώς το «γνώθι σαυτόν», εντός του ναού αποτίει τιμή στην πραγματική του φύση, η οποία είναι ομοούσια προς τους θεούς.  Στο εσωτερικό του ναού κατοικεί η θέα της νόησης και της σοφίας, όπως και στο εσωτερικού του ανθρώπου βρίσκεται ο θεϊκός σπινθήρας του ανθρώπου..

Μετά τον θάνατο του Λορέντζο του Μεγαλοπρεπούς ο Μιχαήλ Άγγελος εγκατέλειψε το ανάκτορο των Μεδίκων και συνέχεια φιλοξενήθηκε στο μοναστήρι του Σάντο Σπίριτο.

Ο Μιχαήλ Άγγελος,  δρούσε σε ένα Αναγεννησιακό περιβάλλον μεν, Χριστιανικό δε περιβάλλον,  στο οποίο όμως ήταν ακόμα νωπές οι μνήμες από την ιερά εξέταση.

Χαρακτηριστικό είναι το έργο του Tommaso Laureti  «Ο θρίαμβος της Χριστιανικής Θρησκείας»  το 1585, όπου απεικονίζει ένα σπασμένο αρχαίο άγαλμα στο πάτωμα, μπροστά από τον εσταυρωμένο Ιησού. Στην πραγματικότητα απεικονίζει την διαταγή του Μεγάλου Κωνσταντίνου να καταστραφούν όλα τα αρχαία ειδωλολατρικά αγάλματα και να αντικατασταθούν από τις εικόνες του Ιησού. Έργο το οποίο βρίσκεται στο μουσείο του Βατικανού!.

“Triumph of Christian Religion” by Tommaso Laureti  in Vatican Museum. Depicts the order by Constantine to destroy pagan idols and replace them with images of Christ.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον ο Μιχαήλ Άγγελος, δημιούργησε αξεπέραστα έργα εμπνευσμένα από την παλαιά και κενή διαθήκη, όπως ο «Δαυίδ», και ο «Μωησής», έργα  συμβολικά με  κρυμμένα νοήματα και ερμηνείες τα οποία ήταν το αποτέλεσμα σύνθεσης των αρχαίων κλασσικών μορφών, της αλληγορικής και συμβολικής παγανιστικής τέχνης  του  νεοπλατωνισμού, αλλά  και του  Χριστιανισμού.

Τα πάντα Πάντως έχουν το νόημα τους, στα έργα του Μιχαήλ Άγγελου: Τα πρόσωπα, η χρονολογική σειρά τους, η απόδοση των μορφών, το γυμνό, οι εκφράσεις, η τοποθέτηση τους στους Χριστιανικούς ναούς  αλλά και δίπλα στις άλλες μορφές. Τίποτα από ότι έκανε ο Μιχαήλ Άγγελος δεν είναι τυχαίο.

 

Λεπτομέρεια από τον Δαυίδ του Μιχαήλ Άγγελου

Η ιστορία δημιουργίας του κορυφαίου γλυπτού «Μωυσής», ξεκίνησε το 1523 και ολοκληρώθηκε το 1545 και αντικρίζοντας το κανείς, παρατηρώντας πάνω του και την παραμικρή  λεπτομέρεια, αναρωτιέται «μα πόσο ζωντανό μοιάζει».

Πιο συγκεκριμένα, το 1905 ο πάπας Ιούλιος Β’ επιθυμεί την κατασκευή ενός ταφικού μνημείου και η επιλογή του καλλιτέχνη θα πέσει στον Μιχαήλ Άγγελο. Ο καλλιτέχνης θα δεχτεί δίχως αντιρρήσεις να αναλάβει ένα έργο το οποίο θα του κοστίσει σχεδόν 40 ολόκληρα χρόνια από τη ζωή του, στα οποία θα υπάρχουν πολλές στεναχώριες, έριδες, φιλονικίες, στεναχώριες, συκοφαντίες και απειλές. Το άγαλμα θα αποπερατωθεί το 1545. Ο «Μωυσής», το μοναδικό από τα 40 αγάλματα που περιλαμβάνονταν στο αρχικό του σχέδιο, βρίσκεται στη βασιλική San Pietro in Vincoli, στον λόφο του Esquilino.

Τα τελευταία 19 χρόνια της ζωής του τα αφιέρωσε εξ ολοκλήρου στο μεγαλειώδες αυτό έργο. Ο Μιχαήλ Άγγελος άφησε την τελευταία του πνοή στις 18 Φεβρουαρίου του 1564 στη Ρώμη.