«Δεν ζούμε απλώς στην Γη, είμαστε η Γη»..

 

Κατα την διάρκεια της γέννησης του Σύμπαντος γεννήθηκαν δύο χημικά στοιχεία, το Υδρογόνο και το Ήλιο, ενώ όλα τα υπόλοιπα που υπάρχουν ελεύθερα στη φύση, γεννήθηκαν στο εσωτερικό των άστρων, στις θερμοπυρηνικές τους αντιδράσεις και στις επιθανάτιες αστρικές τους εκρήξεις. Χωρίς τις αστρικές εκρήξεις των σουπερνόβα δεν θα υπήρχαν πλανήτες και δορυφόροι. Χωρίς τις σουπερνόβα δεν θα υπήρχε η Γη, δεν θα υπήρχαν βράχια και βότσαλα, δεν θα υπήρχαν φυτά και ζώα. Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα, δεν θα υπήρχε ο άνθρωπος.

Ολόκληρη η ύλη στα σώματά μας, όλα τα χημικά στοιχεία που το αποτελούν, φτιάχτηκε στην «κόλαση» τέτοιων αστρικών θανάτων. Είμαστε δηλαδή αστράνθρωποι που δημιουργηθήκαμε από χημικά στοιχεία φτιαγμένα στις θανατηφόρες εκρήξεις υπεργιγάντιων άστρων.

Είμαστε όλοι μας αστρόσκονη, και κάποια μέρα θα ξαναγυρίσουμε στα άστρα. Γιατί ακόμη κι όταν πεθάνουμε, τα χημικά στοιχεία των σωμάτων μας δεν πρόκειται να εξαφανιστούν, αλλά θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν στο Σύμπαν. [1]

Το ανθρώπινο σώμα αποτελείται από: 84 μεταλλικά στοιχεία, 23 χημικά στοιχείακαι πολύ νερό, καθώς αυτό καλύπτει το 65 % του σώματος μας. Οτιδήποτε βλέπουμε γύρω μας αποτελείται από τα χημικά στοιχεία που βρίσκονται ελεύθερα στη φύση, από το υδρογόνο έως το ουράνιο. Απ' αυτά, τέσσερα αποτελούν το 99% των ατόμων του σώματος μας και είναι το υδρογόνο, ο άνθρακας, το άζωτο και το οξυγόνο.

Στο DNA μας υπάρχει το ίδιο υλικό που διαμορφώνει τα αστέρια, τα καταπληκτικά αυτά πράγματα που βλέπουμε στον νυχτερινό ουρανό. Έίμαστε στην πραγματικότητα κατασκευασμένοι από κοσμική και αστρική ύλη, με ένα σύνολο οδηγιών κρυμμένων στο DNA μας.

Ζούμε σε ένα αστρόπλοιο που λέγεται Γη, όπου τα πάντα εξελίσονται και ανακυκλώνονται. Τα χημικά στοιχεία ενός οργανισμού που πεθαίνει απορροφούνται από σκουλήκια ή φυτά και διασκορπίζονται στο περιβάλλον. Είμαστε θα μπορούσαμε να πούμε ανακυκλωμένα έντομα, φυτά, ορυκτά, υλικά που αποτελούν δομικά στοιχεία, όλων των έμβιων όντων. Δεν ζούμε απλώς στην Γη, είμαστε η Γη.

Όπως μας λένε σήμερα οι σύγχρονοι βιολόγοι, το πρώτο ζωντανό κύτταρο στη Γη εμφανίστηκε πριν από 4 περίπου δισεκατομμύρια χρόνια, και οι απ’ ευθείας απόγονοί του διατρέχουν σήμερα ολόκληρο το σώμα μας με την μορφή των κυττάρων του αίματος στις φλέβες και τις αρτηρίες μας. Όση ώρα διαβάζεται αυτές τις σελίδες, έχετε εισπνεύσει μερικές χιλιάδες μόρια που είχαν ίσως εισπνεύσει πριν από εσάς ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Βούδας, ο Χριστός;

Είμαστε αλληλένδετα δεμένοι μεταξύ μας και μ’ όλους όσους πέρασαν πριν από μάς. Καθένας μας περιλαμβάνει μέσα του ένα εκατομμύριο δισεκατομμύρια κύτταρα, εκ των οποίων το 90% δεν είναι ανθρώπινα κύτταρα. Τα σώματά μας αποτελούν μιαν ολάκερη κοινωνία, αλλά χωρίς όλους αυτούς τους άλλους μικροοργανισμούς δε θα μπορούσαμε να ζήσουμε ούτε μία στιγμή, ούτε ένα δευτερόλεπτο. [2]

Ο αστρονόμος Carl Sagan είχε πει :«Είμαστε αστερόσκονη που σκέφτεται τα αστέρια. είμαστε ένας τρόπος για το σύμπαν να κατανοήσει τον εαυτό του.»

Χιλιάδες χρόνια πρίν από αυτομ ο Νεο Πλατωνικός φιλόσοφος Ιάμβλιχος είχε πει («Περί των Αιγυπτίων Μυστηρίων», 4.12. 1 - 18):

«Είναι απαραίτητο, λοιπόν, να κατανοήσουμε ότι το σύμπαν είναι όπως ένας ζωντανός οργανισμός και ότι ενώ τα μέρη του είναι διαχωρισμένα τοπικά, η μία του φύση πηγαίνει σε όλα. Η ολότητα, λοιπόν, που συνενώνει και η αιτία του συγκερασμού, έλκει αυθόρμητα τα μέρη στην μεταξύ τους ανάμιξη. Αλλά, είναι επίσης πιθανό αυτή η αυθόρμητη έλξη να διεγερθεί και να επεκταθεί, πέραν του δέοντος, και από την τέχνη.

Η ίδια, λοιπόν, η αιτία αυτής της μίξης, που εκτείνεται από τον εαυτό της σε όλο τον κόσμο, είναι το αγαθό και η αιτία της πληρότητα έχει τη δύναμη της συναρμογής στης κοινωνίας, της συμφωνία και της συμμετρίας και εισάγει δια της ένωσης της αδιάλυτη αρχή του έρωτα, που διατηρεί και προφυλάσσει τόσο αυτά που υπάρχουν όσο και αυτά που θα γίνουν.

Και στα μέρη, εξαιτίας της απόστασης που έχουν μεταξύ τους από την ολότητα, αλλά και εξαιτίας της φύσης τους που είναι ατελής, φτωχή και ασθενής, η αμοιβαία τους σύνδεση συνοδεύεται από το πάθος, δια του οποίου, στα πλείστα από αυτά ενυπάρχει η επιθυμία και η έμφυτη τάση.»

Είμαστε αστερόσκονη, αλλά κάποιες φορές ζούμε στο σκοτάδι..Έχουμε περιορίσει τον εαυτό μας με το να θεωρούμε τα αστέρια ως κάτι μακρινό ακόμα και ανώτερο από εμάς. Είναι καιρός να κατανοήσουμε πως είμαστε ένα σύνολο. Ότι αυτή η ουράνια ύλη βρίσκεται σε κάθε κομμάτι της ύπαρξης μας.

Παραπομπή.

1,2 Πηγή : «Το κληροδότημα του Carl Sagan», Διονύσης Π. Σιμόπουλος.

Η Ιερότητα των δέντρων και ο στολισμός τους. Το έθιμο της Ειρεσιώνης στην αρχαία Αθήνα και τελετές για τη γονιμότητα της γης.

 

Ο στολισμός των δένδρων, ο γάμος της φωτιάς, οι φωτισμοί, τα δώρα και οι λιτανείες ήταν πρακτικές ευχαριστίας και δοξασίας της γέννησης του φωτός και της γονιμότητας της γης, πολύ πριν την εμφάνιση του Χριστιανισμού. Τα δέντρα ως στοιχείο σταθερότητας, έγιναν σήματα και συνεκδοχές του τοπίου. Ως φορείς μνήμης, πάροχοι ασφάλειας, τροφής και πρώτων υλών, σηματοδοτούν την ιστορική συνέχεια σε έναν τόπο διαρκώς βιωμένο, ο οποίος συνέχει τον τόπο αυτόν και τους ανθρώπους που τον κατοίκησαν μέσα στο χρόνο.

Οι ρίζες των δέντρων απλώνονται στο έδαφος, κρυφές, αόρατες, αντλώντας τα συστατικά ζωής από τη γη, σηματοδοτώντας τον κύκλο της ζωής, και το θείο αόρατο σπόρο της αθανασίας . Τα κλαδιά και τα φύλλα τους που τόσο τραγουδήθηκαν από τους ανθρώπους απλώνονται θριαμβικά στον ουρανό συλλέγοντας φως και οξυγόνο, το κατ’ εξοχήν συστατικό της ζωής.

Ο άνθρωπος στην αρχαιότητα, σε όλους τους πολιτισμούς, θεωρούνταν μέρος της Φύσης, είτε η προσέγγιση ήταν ανθρωποκεντρική είτε όχι. Σε αυτό το πλαίσιο, τα δέντρα αποκτούν μιαν ανεξάντλητη συμβολική βαρύτητα καθώς είναι συνδεδεμένα με έννοιες όπως η σοφία, η δύναμη, η προστασία, η ανάπτυξη, η ομορφιά και η αφθονία. Συνδέουν τον ουρανό με τη γη, φέρουν τους σπόρους και μας παρέχουν τους πολυτιμους καρπούς, οι οποίοι προσομοιάζονται και με την δική μας πνευματική ωρίμαση και της γνώση του αφανούς.

Τα δέντρα ως μέτοχοι, του μυστικού της ζωής, αποπνέουν ιερότητα. Γίνονται δέντρα – επιφάνεια της θεότητας ή υπάρχουν στο τοπίο, μέσα στο οποίο επιφαίνεται η θεότητα. Ή συνδέονται με τη μαντεία, όπως η βελανιδιά του ιερού του Δία στη Δωδώνη, όπως το δέντρο στο Ιδαίον Άντρο, στα κλαδιά του οποίου κρέμονταν αναθήματα.

Το «δέντρο της ζωής» ή το βιβλικό «δέντρο της γνώσης» είναι η ιερή έκφραση της φύσης, η ανάσα του κόσμου, το συνώνυμο της ζωής. Ένας ομφάλιος λώρος που συνδέει τη γη και τη χθόνια φύση του ανθρώπου και το θείον, κάθετα. Σαν ένας κάθετος δίαυλος επικοινωνίας μέσα από τον οποίο ψιθυρίζονται στον ουρανό τα μυστικά της γης.

Έτσι και στην Δωδώνη, όπου αρχικά λατρευόταν η Γαία, και στην συνέχεια ο Δίας, οι Ελλοί ή Σελλοί διαρκώς ξυπόλητοι, και ξαπλωμένοι κοντά στη γη, με τα πόδια γεμάτα χώμα, σέρνονταν στη γη για να μιλούν μαζί της. Εκεί κάτω από την ιερή δρυ ερμήνευαν το θρόισμα των φύλλων, το νερό που κυλούσε στον κορμό της αλλά και τον κελαηδισμό των πουλιών.

Τα δέντρα δεν είναι αθάνατα, αναπτύσσονται, καρποφορούν, γεννούν νέα βλαστάρια και πεθαίνουν, μετέχοντας στον κύκλο της ζωής. Επειδή, ωστόσο, αντανακλούν τον κύκλο της ζωής, θεωρούνται αθάνατα, όπως εν τέλει «αθάνατο» είναι και το ανθρώπινο είδος. Αυτό μας υπενθυμίζει η άμπελος της Χριστιανικής θρησκείας, αυτό γνωρίζουμε από τις βλαστικές θεότητες της αρχαιότητας που γεννιούνται, μεγαλώνουν, πεθαίνουν και αναγεννιούνται, όπως ο Διόνυσος.

Ο Διόνυσος, θεός-προστάτης του αμπελιού και του κρασιού, της γονιμότητας και της βλάστησης, λατρευόταν σε τελετές στις οποίες η οινοποσία οδηγούσε τις συνοδούς του, τις Μαινάδες, σε έκσταση. Γενικά οι ακόλουθοι του Διονύσου συνδέονται με την δεντρολατρεία, εφόσον ο Διόνυσος φέρει το επίθετο Δεντρίτης.

Σε όλη την αρχαία Ελληνική Μυθολογία τα δέντρα συνδέονται με θεούς και λατρεύτηκαν, τυγχάνοντας του σεβασμού με τον οποίο οι αρχαίοι Έλληνες ούτως ή άλλως αντιμετώπιζαν τη Φύση, απέναντι στην οποία η στάση των ανθρώπων αναγνωρίστηκε από πολύ νωρίς ως υποδειγματικό μέτρο για την κοινωνική συμπεριφορά τους.

Δεν είναι τυχαίο πως οι πρόγονοι μας πίστευαν πως τα δέντρα ήταν κατοικία νυμφών (Δρυάδες/Αμαδρυάδες) , οι οποίες ζούσαν όσο ζούσαν τα δέντρα, και οι οποίες πραγματοποιούσαν τις ευχές των ανθρώπων. («Απτεσθαι ξύλου», έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες. χτύπαγαν το ξύλο του κορμού των δένδρων για να επικαλεστούν την προστασία τους, καθώς οι νύμφες μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τις ευχές των ανθρώπων).

Οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να αναρτούν αναθήματα σε αγριελιές και άλλα δέντρα για να αποτρέψουν τη βασκανία και το κακό. Στην λατρεία του Δια και της Κυβέλης στο ύπαιθρο, στόλιζαν δένδρα με αναθήματα, κουλουράκια, πλακούντες και κορδέλες και τα φώτιζαν με λυχνάρια. Δένδρο στόλιζαν και περιέφεραν, για να καταλήξουν στο ναό και οι «Δενδροφόροι» προς τιμήν του Διόνυσου και της Δήμητρας.

Από τα ιερότερα σημεία στο βράχο της Ακρόπολης ήταν η ελιά που χάρισε η θεά Αθηνά στους κατοίκους για να νικήσει τον Ποσειδώνα κατά τη διεκδίκηση της Αθήνας. Οι Αθηναίοι την πλησίαζαν με ευλάβεια, έδεναν κορδέλες στα κλαδιά της, κρεμούσαν αναθήματα και καρπούς. Βρισκόταν στο Πανδρόσειο, δίπλα στο Ερεχθείο και πυρπολήθηκε από τους Πέρσες όταν εισέβαλαν στην Αθήνα το 480 π.Χ. Ωστόσο, η καμένη ελιά αναγεννήθηκε, όπως και η πόλη. Οι δεκαπέντε «μορίες» ήταν οι απόγονοι της πρώτης ελιάς: στους αγώνες των Παναθηναίων, το έπαθλο ήταν αμφορείς γεμάτοι λάδι από τους καρπούς της.

Από αυτό το δέντρο αρκεί ένα κλαδί για να φέρει τύχη και ευημερία, εφ’ όσον το αειθαλές δέντρο ή το φυλλοβόλο που αναγεννιέται διαρκώς διασφαλίζουν τη συνέχεια της ζωής. Κατά τον μήνα Πυανεψιών (μέσα Οκτωβρίου έως μέσα Νοεμβρίου), ο οποίος ο μήνας των πυάνων, δηλαδή των κυάμων και όλων των καρπών που έβρασαν μέσα σε χύτρα προς τιμήν του θεού Απόλλωνα, οι εξώθυρες ναών και σπιτιών στολίζονται με κλώνους Ελιάς για να δηλώσουν τις εορταστικές ημέρες.

Το κλαδί ελιάς γίνεται ικετηρία στα χέρια των ανθρώπων που ζητούν ειρήνη ή συγχώρεση. Τυλιγμένο με μαλλί, στολισμένο με καρπούς, γλυκίσματα και μικρά αγγεία με υγρές προσφορές γίνεται Ειρεσιώνη για να φέρει την ευημερία (Πυανόψια προς τιμήν του Απόλλωνα). Το μεγάλο κλαδί της ελιάς για την Ειρεσιώνη κοβόταν κατά την εορτή των Παναθηναίων από τις μορίες. Η Ειρεσιώνη συνδέεται με τα Πυανόψια, μια αρχαία γιορτή που στη διάρκεια της προσφέρονταν ως ευχαριστήριο στους θεούς, οι «απαρχές», οι πρώτοι καρποί της φθινοπωρινής σοδειάς.

Η Ειρεσιώνη, ο πρόδρομος ή το αντίστοιχο του Χριστουγγενιάτικου δέντρου. Ήταν το σύμβολο της ευφορίας, της γονιμότητας και της ζωής, η οποία γεννιέται ξανά μετά τον χειμερινό θάνατό της. H παράσταση της ίδιας της γης, γι’ αυτό η παρουσία της και η επαφή μαζί της μετέδιδαν στον άνθρωπο τις γονιμικές δυνάμεις που ενυπήρχαν σε αυτήν.

Την Ειρεσιώνη περιέφερε παιδί που ζούσαν και οι δυό γονείς του και το τοποθετούσε στην είσοδο του ναού του Απόλλωνος, την ημέρα των Πυανεψίων. Τα παιδιά που κουβαλούσαν την Ειρεσιώνη τραγουδούσαν και τα κάλαντα της Ειρεσιώνης. Μετά τη γιορτή κρεμούσαν την Ειρεσιώνη στην είσοδο των οικιών τους μέχρι την επόμενη χρονιά, οπότε και την έκαιγαν.

Ως γνωστόν, οι περισσότερες αν όχι όλες οι παγανιστικές τελετές που πραγματοποιούνταν στην αρχαιότητα σχετίζονταν με την γονιμότητα της γης, και τις εποχές του χρόνου. Τον ίδιο μήνα τον Πυανεψιών, τελούνταν τα Θεσμοφορία ένα τοπικό γιορταστικό τριήμερο στην αρχαία Αθήνα που αποτελείτο από τις επί μέρους γιορτές Άνοδος, Νηστεία και Καλλιγένεια. Εκτός από την Αθήνα γιορτάζονταν και στο Άργος, την Τροιζήνα, Πελλήνη, Αίγινα, Ερέτρια στη Δήλο, αλλά και στην Σικελία και σε άλλες Ελληνικές αποικίες. Ήταν εορτή κατεξοχήν των γυναικών. Στους άνδρες απαγορευόταν η είσοδος στους ναούς.

Σύνδεση όμως με τις τελετές αυτές γονιμόητας υπάρχει και με τα Ελευσίνια μυστήρια και τις τελετές πρός τιμή της θεάς Δήμητρας. Πρόκειται για το έθιμο με τα πολυσπόρια, που πραγματοποιείται την παραμονή των Εισοδίων της Θεοτόκου, δηλαδή στις 20 Νοεμβρίου, στο μεταβυζαντινό εκκλησάκι της Παναγίας Μεσοσπορίτισσας. Η εκκλησία δεσπόζει στον λόφο εντός του αρχαιολογικού χώρου της Ελευσίνας, και πιο συγκεκριμένα πάνω από το αρχαίο Τελεστήριο, το εστιακό σημείο αναφοράς της λατρείας στη θεά- και έχει χτιστεί πάνω στα ερείπια παλαιότερου χριστιανικού ναού.

Αυτό το πανάρχαιο έθιμο αναβιώνει στον ιερό τόπο των Ελευσίνιων Μυστηρίων, όπου από τη Μυκηναϊκή Εποχή έως το τέλος του 4ου αι. μ.Χ. λατρευόταν συνεχώς η θεά Δήμητρα, θεά της ανανέωσης της φύσης και της βλάστησης των σιτηρών επιβεβαιώνοντας τους αρχαίους παγανιστικούς συμβολισμούς που απέκτησαν πλέον Χριστιανικό περιεχόμενο χωρίς όμως, να χάσουν τη βασική λειτουργία τους.

Η Παναγία η Μεσοσπορίτισσα είναι συνδεδεμένη με την καλή σοδειά και τη γονιμότητα της γης και στη λαϊκή μνήμη τα «Εισόδια» συνδυάστηκαν με την «εσοδεία». Κάπως έτσι συνεχίστηκε η παράδοση για να ευλογηθεί η σπορά και να καρπίσει η γη. Σύμφωνα με την Λίνα Μενδώνη, από το υπουργείο Πολιτισμού προωθείται το συγκεκριμένο έθιμο για ένταξη στον κατάλογο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου εορτάζεται σε πολλά ακόμη μέρη του Ελληνικού χώρου, σηματοδοτώντας το τέλος ή τουλάχιστον το μέσον της σποράς γι αυτό και ο λαός τη λέει Αποσπορίτισσα ή Μεσοσπορίτισσα και τη θεωρεί προστάτρια της σοδειάς (<εισόδια), γι αυτό και «Αποσοδειά» και οι Χριστιανοί «εισάγουν» συμβολικά, κατά αρχαία συνήθεια (πανσερμία, «ηψημένην εν γλυκεί» κατά τον μήνα Πυανεψιώνα) στον ναό «πολυσπόρια». Γι’ αυτό λέγεται και Πολυσπορίτισσα, και η προσφορά «μπουμπόλια» ή «μπουσμπουρέλια».

Την παραμονή ή και ανήμερα των Εισοδίων οι νοικοκυρές έβραζαν πολλά σπόρια μαζί: σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, καλαμπόκι, φασόλια, ρεβύθια, κουκκιά και τα μοίραζαν υπό τύπον κολλύβων στη γειτονιά «για να γίνουν τα σπαρμένα». Από αυτά ένα πιάτο «εισάγουν» στην εκκλησία, όπου διαβάζεται κατά τη λειτουργία και μοιράζεται στο εκκλησίασμα. Ένα μέρος του φέρνουν πίσω στο σπίτι.

Από αυτό έχουν μερίδιο και τα ζώα, ιδιαίτερα «οι αροτήρες βόες», «τα καματερά βούγια»,  το υπόλοιπο ο γεωργός το ρίχνει στο χωράφι για «να αναπαυθεί ο σπόρος» αλλά και για να πάρουν το μερίδιο τους και τα πουλιά. Στην Παναγία-Δήμητρα, όπως εύστοχα παρατηρεί ο Καθηγητής της Λαογραφίας Δημήτριος Λουκάτος, προσφέρεται «ευχαριστήρια πανσπερμία για το καλό που πέρασε, και για το καλό που πρέπει να συνεχιστεί» καθώς η σοδειά του καλοκαιριού έχει καταναλωθεί σχεδόν κατά το ήμισυ.

Η προχριστιανική παγανιστική παραδοσιακή πρακτική της προσφοράς (τάξιμο), ως ικεσίας-παράκλησης για βοήθεια (τάματα δεητικά ή εξευμενισμού) ή ευχαριστίας για την ευεργεσία και συνδρομή (ευχαριστηριακά ή ανταποδοτικά) πέρασε στη Χριστιανική λατρεία και παράδοση. Θεοί και άγιοι,  η Παναγία, έγιναν οι αποδέκτες των προσφορών-αφιερωμάτων.

Ζούμε σε ένα ενσυνείδητo, αυτοεξελισόμενο σύμπαν;

«Πολλές από τις απαντήσεις στα προβλήματα της ανθρωπότητας ίσως προυποθέτουν να αναζητήσουμε καθοδήγηση από τη δημιουργική νοητική αρχή της Φύσης και του Σύμπαντος. Δυστυχώς, οι σύγχρονοι τεχνολογικα πολιτισμοί τείνουν να μην βλέπουν τις συμπαντικές νοητικές αρχές ως πηγές καθοδήγησης. Ακριβώς εκεί μπορεί να υπάρχει μια βασική "αιτία" πολλών προβλημάτων μας. Οι αυτόχθονες πολιτισμοί βλέπουν τη Φύση ως τη μητέρα όλης της ζωής, τιμούν το Σύμπαν ως μια μυστηριώδη νοητική δημιουργική αρχή, βλέπουν το είδος μας ως ένα από μέλος της γήινης και συμπαντικής οικογένειας. Βιώνουν τη Φύση ως φίλο και δάσκαλο. Θεωρούν τη Ζωή ως μια ιερή κοινότητα που χρειάζεται σεβασμό και φροντίδα, όχι κατάκτηση, όχι υπερκατανάλωση και λεηλασία. Το να τιμούμε και να συντονιζομαστε με τις συμπαντικές αρχές με τις οποίες συνδεόμαστε, απαιτεί διορατικότητα, ενσυνείδηση και ταπεινότητα.»!

Christopher Chase -Dunn (Αμερικανός κοινωνιολόγος γνωστός για τη συμβολή του στη θεωρία των παγκόσμιων συστημάτων).

Το είδος μας αγωνίζεται εδώ και χιλιάδες χρόνια πάνω στην έννοια της ανθρώπινης συνείδησης. Τι ακριβώς την προκαλεί και γιατί εξελιχτήκαμε για να βιώσουμε τη συνείδηση; Όλοι γνωρίζουμε τι είναι η συνείδηση: είναι αυτό που μας εγκαταλείπει κάθε βράδυ όταν μας παίρνει ο ύπνος και που επανεμφανίζεται το επόμενο πρωί όταν ξυπνάμε.

Το ερώτημα του τι συνιστά τη συνείδηση δεν είναι νέο. Ο άνθρωπος αναρωτήθηκε από πολύ νωρίς τι είναι αυτό, ποια είναι η διεργασία εκείνη που του επιτρέπει να αναρωτιέται. Το ζήτημα της συνείδησης στο παρελθόν αποτελούσε αποκλειστικά πεδίο έκφρασης φιλοσοφικών στοχασμών, πρόσφατα όμως ψυχολόγοι αλλά και νευροεπιστήμονες άρχισαν να ασχολούνται με το αποκαλούμενο πρόβλημα της σχέσης ανάμεσα στον νου και στο σώμα.

Έως πρόσφατα, το ζήτημα της συνείδησης υπαγόταν αποκλειστικά στη σφαίρα της φιλοσοφίας και της θρησκείας, όπου αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων. Το ερώτημα που προκύπτει είναι πώς μια μάζα νευρικών κυττάρων αποκτά αυτογνωσία –συνείδηση– εξακολουθεί να συνιστά ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια. Η ενσυνείδητη ζωή μας είναι ουσιαστικά μια γρήγορη διαδοχή συμπαγών εικόνων.

Χρησιμοποιώντας τον εγκέφαλό του, ο άνθρωπος μελετά και προσπαθεί να καταλάβει τον φυσικό κόσμο. Ο Francis Crick αναφέρει σχετικά με το ζήτημα αυτό:

«Δεν υπάρχει για τον άνθρωπο επιστημονική μελέτη πιο ουσιαστική από εκείνη της κατανόησης του ίδιου του εργαλείου που χρησιμοποιεί στην προσπάθειά του να καταλάβει τον φυσικό κόσμο. Κι αυτή ακόμα η αξιοπιστία της άποψης που έχουμε για τον φυσικό κόσμο εξαρτάται από την κατανόηση της λειτουργίας του εγκεφάλου.»

Η αντίληψη και η ακριβής αντανάκλαση του εξωτερικού περιβάλλοντος, η αποθήκευση πληροφορίας, η φαντασία, η αφαίρεση και η συνείδηση αποτελούν μερικές από τις λειτουργίες του εγκέφαλου που είναι απαραίτητες σ’ αυτή την προσπάθεια. Ωστόσο, πώς μπορούμε να καταλάβουμε με πληρότητα τον φυσικό κόσμο αν πρώτα δεν κατανοήσουμε τη λειτουργία αυτού ακριβώς του οργάνου που χρησιμοποιούμε για να απεικονίσουμε τον φυσικό κόσμο, δηλαδή του εγκεφάλου μας;

Με βάση τα χαρακτηριστικά αυτά, η συνείδηση περιγράφεται όχι ως προϊόν της λειτουργίας των νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου, αλλά ως μια συνεχής διεργασία που συμβαίνει στον εγκέφαλο.

Στη θεώρηση των Edelman και Tononi, έχει κεντρική σημασία το γεγονός ότι ο εγκέφαλος είναι εμφυτευμένος στο ανθρώπινο σώμα, μια βιολογική δομή με συγκεκριμένα ανατομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, η οποία είναι η ίδια ενσωματωμένη σε ένα συγκριμένο φυσικό περιβάλλον. Η στενή αλληλεπίδραση των τριών αυτών στοιχείων (εγκέφαλος, σώμα, περιβάλλον) καθορίζει τη μορφή και την υφή της ενσυνείδητης εμπειρίας. Ένας εγκέφαλος θα διαμόρφωνε διαφορετική εικόνα για τον κόσμο και θα βίωνε διαφορετικά την ύπαρξή του αν ήταν δυνατόν να μεταμοσχευθεί από νωρίς στο σώμα ενός ρομπότ. Θα ονειρευόταν άραγε ηλεκτρικά πρόβατα από τη θέση αυτή;

Eίναι αδύνατον να ελπίζουμε ότι θα το μάθουμε ποτέ αν δεν κατανοήσουμε πρώτα τους μηχανισμούς της συνείδησης. Ποια είναι τα νευρικά κυκλώματα που συμμετέχουν στις διεργασίες της συνείδησης; Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους; Πώς διαμορφώνουν τη λειτουργία των δικτύων αυτών οι πληροφορίες που έρχονται από τις αισθητήριες οδούς και εκείνες που βρίσκονται στη μνήμη.

Σύμφωνα με άλλες μελέτες ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να έχει περισσότερα κοινά με το σύμπαν από ό, τι θα μπορούσαμε να φανταστούμε. Σύμφωνα με μια ομάδα ερευνητών από τη Γαλλία και τον Καναδά, ο εγκέφαλός μας μπορεί να παράγει συνείδηση ως παρενέργεια της αυξανόμενης εντροπίας, μιας διαδικασίας που λαμβάνει χώρα σε όλο το σύμπαν από την εποχή του Big Bang. Για να δουν πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί η έννοια της εντροπίας στον ανθρώπινο εγκέφαλο, οι ερευνητές ανέλυσαν την ποσότητα της τάξης στον εγκέφαλό μας ενώ είμαστε σε μια συνειδητή κατάσταση σε σύγκριση με την κατάσταση που δεν είμαστε.

Αυτό το κατάφεραν μοντελοποιώντας τα δίκτυα νευρώνων στον εγκέφαλο εννέα συμμετεχόντων ατόμων, επτά από τους οποίους είχαν επιληψία. Ερεύνησαν εαν οι νευρώνες ταλαντώθηκαν σε φάση ο ένας με τον άλλο, καθώς αυτό θα μπορούσε να τους δείξει εάν τα εγκεφαλικά κύτταρα ήταν συνδεδεμένα. Σύγκριναν τις παρατηρήσεις τους την περίοδο που οι ασθενείς ήταν ξύπνιοι, όταν κοιμόνταν και όταν οι ασθενείς με επιληψία είχαν επιληπτικές κρίσεις.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι εγκέφαλοι των συμμετεχόντων παρουσίασαν υψηλότερη εντροπία όταν ήταν πλήρως συνειδητοί. «Βρίσκουμε ένα εκπληκτικά απλό αποτέλεσμα: σε κανονικές καταστάσεις, όταν δεν κοιμούνται, χαρακτηρίζονται από τον μεγαλύτερο αριθμό δυνατών διατάξεων αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εγκεφαλικών δικτύων, που αντιπροσωπεύουν τις υψηλότερες τιμές εντροπίας», έγραψε η ομάδα στη μελέτη. Αυτό το εύρημα ώθησε τους ερευνητές να προτείνουν ότι η συνείδηση μπορεί να είναι μια παρενέργεια ενός συστήματος που λειτουργεί για τη μεγιστοποίηση της ανταλλαγής πληροφοριών. Με άλλα λόγια, η ανθρώπινη συνείδηση αναδύεται λόγω της αυξανόμενης εντροπίας. Και έτσι ερχόμαστε στην θεωρία του Πανσχισχισμού.

Σύμφωνα με τη θεωρία του Πανσχισχισμού (Παγκόσμια Πρωτο-Συνείδης) το ίδιο το σύμπαν είναι συνειδητό. Υπάρχει ένα είδος πανταχού παρουσίας της συνείδησης που διαπερνά τον Κόσμο. Ως εκ τούτου, ο πανσχισχισμός έχει παραδοσιακά θεωρηθεί ως ένα φιλοσοφικό αίνιγμα που συζητείται σε μεταφυσικούς κύκλους. Τα τελευταία χρόνια, όμως, ένας αυξανόμενος αριθμός φυσικών και αστρονόμων άρχισε να βλέπει τον πανσχισχισμό ως επιστημονικό ζήτημα – μια έννοια που θα μπορούσε πραγματικά να δοκιμαστεί πειραματικά.

Ένας τέτοιος φυσικός, ο Grecory Matloff, υποστήριξε ότι οι επιστήμονες μπορεί να είναι σε θέση να επικυρώσουν την ιδέα της παγκόσμιας πρωτο-συνείδησης αναζητώντας «βολιδοσκοπικά» που καταγράφουν τα δικά τους μονοπάτια σε γαλαξιακές τροχιές. Αν και ακούγεται παράλογο, ο Matloff πιστεύει ότι ορισμένα φαινόμενα στην παρατηρητική αστροφυσική, όπως η ασυνέχεια του Parenago , θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επιβεβαίωση του πανσχισχισμού. Ο Matloff πιστεύει επίσης ότι μια νέα θεωρία του πανσχισχισμού θα μπορούσε κάποια μέρα να αντικαταστήσει τη σκοτεινή ύλη η οποία αποτελεί  το 84% του σύμπαντος.

Αντίστοιχα το 99% του ανθρώπινου σώματος (και όλων των απτών αντικειμένων) αποτελείται από κενό, την ενέργεια. Η αμιγώς συμπυκνωμένη ύλη είναι ένα πάρα πολύ μικρό ποσοστό, κι όμως αυτή η ύλη με αυτή την ενέργεια απαρτίζουν μια συμπαγή (φαινομενικά) οντότητα η οποία έχει νοητικό σώμα, έχει συναίσθημα, έχει συνείδηση της ύπαρξης της και κάνει επιλογές. Τον άνθρωπο. Ακόμη παραπέρα η σύγχρονη φυσική τείνει σιγά σιγά στην σκέψη ότι και κάθε όργανο του σώματος ξεχωριστά έχει την δικιά του συνείδηση, σκέψη και κατεύθυνση.

Φυσικά αυτό προς το παρόν παραμένει μια υπόθεση η οποία έχει μεν ισχυρές ενδείξεις, θα αποδειχθεί όμως πέραν πάσης αμφιβολίας όταν αποδειχθεί ο ρόλος του αιθερικού μας σώματος. Μπορούν αυτά να επιβεβαιώσουν ότι ίσως ζούμε σε ένα σύμπαν με συνείδηση; Μπορεί όλο το σύμπαν να αποτελεί μια ενιαία οντότητα με τους δικούς της σκοπούς, επιθυμίες, σκέψεις και επιλογές; Κανείς δεν το ξέρει με βεβαιότητα. Αν πάντως εμείς ως άνθρωποι αποτελούμε το μακρόκοσμο για το βασίλειο των κβάντα, ίσως ταυτόχρονα είμαστε το βασίλειο των κβάντα και τον μακρόκοσμο που είναι το σύμπαν μας.

Σε ψυχολογικό επίπεδο ο Jung υποστηρίζει βάση της αρχής της συγχρονικότητας πως όλα στο σύμπαν είναι συνδεδεμένα. Ως εκ τούτου, σκέφτηκε ότι οι άνθρωποι πρέπει επίσης να συνδέονταν με κάποιο τρόπο. Έτσι ανακάλυψε το συλλογικό ασυνείδητο της ανθρωπότητας. Πίστευε ότι οι ανθρώπινες ψυχές, επικοινωνούν με τη μορφή σημαντικών συμπτώσεων ή συγχρονισμού.

Σύμφωνα με τον Jung, τα γεγονότα που συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο συνδέουν τις ψυχές μας . Αυτό αντιπροσωπεύει και τις σημαντικές συμπτώσεις. Στην ψυχολογία του Jung, η συγχρονικότητα ορίζεται ως σημαντικές και αιτιωδώς σχετικές συνδέσεις μεταξύ σωματικών και ψυχικών γεγονότων. Έτσι, με άλλα λόγια, συμβαίνουν φυσικά γεγονότα που έχουν κάποιο εσωτερικό νόημα. Αλλά πιο είναι το θέμα τους; Ο Jung πίστευε ότι υπάρχει ένα βαθύτερο επίπεδο του συλλογικού ασυνείδητου που στηρίζει τον φυσικό κόσμο. Ως εκ τούτου κατάλαβε, ότι οι συγχρονικότητα συμβαίνει για να φέρει μέσω του συλλογικού ασυνείδητου πληροφορίες στο προσωπικό ασυνείδητο και στη συνείδηση.

Ο Jung πίστευε ότι οι συγχρονικότητα αντικατοπτρίζει τις βαθιές ψυχολογικές διεργασίες, που μεταφέρουν τα μηνύματα, με τον ίδιο τρόπο που κάνουν τα όνειρα . Παίρνουν νόημα και παρέχουν καθοδήγηση στο βαθμό που αντιστοιχούν σε συναισθηματικές καταστάσεις και εσωτερικές εμπειρίες. Η συγχρονικότητα συνδέει τον υλικό κόσμο με τον πνευματικό κόσμο μέσω συμβόλων, που δεν είναι πάντοτε κατανοητά και που προκύπτουν από το συλλογικό ασυνείδητο. Σε μια συγχρονικότητα, λαμβάνει χώρα η συνύπαρξη δύο κοσμικών αρχών. Της ψυχής και της ύλης και στη διαδικασία αυτή συμβαίνει επίσης μια πραγματική ανταλλαγή χαρακτηριστικών.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η ψυχή συμπεριφέρεται σαν να ήταν υλική και η ύλη συμπεριφέρεται σαν να ήταν μια έκφραση της ψυχής. Οι συγχρονικότητες είναι οι εκβολές του ιερού γάμου στην αλχημεία. Τα δύο αντίθετα το πνεύμα και η ύλη αλληλοενημερώνονται αμοιβαία και ενώνονται σε μια διαχρονική αγκαλιά. Αντί να προσανατολιστούμε μονόπλευρα μόνο προς το πνευματικό, αποκλείοντας την ύλη ή τα υλικά ζητήματα αποσυνδεδεμένα από το πνεύμα.

Ο Jung θεώρησε ότι το ψυχολογικό / πνευματικό καθήκον του προσωπικού μας χρόνου στην ιστορία. Είναι να ζούμε και να ενσαρκώσουμε την πραγματοποίηση της ενότητας του πνεύματος και της ύλης, που μας αποκαλύπτουν τα συγχρονιστικά γεγονότα.

Καταλήγοντας είτε φιλοσοφικά είτε επιστημονικά τα πάντα στο σύμπαν αλληλοσυνδεόνται και αλληλοεξαρτώνται. Σε μία τέτοια συνάρτηση, ο άνθρωπος αναγνωρίζεται ως μικρογραφία του Σύμπαντος: ποσοτική, χρονική και ποιοτικά εξελισσόμενη το ανθρώπινο σώμα (ενός ανθρώπου 70 κιλών για παράδειγμα) αποτελείται από 7.000 τρισεκατομμύρια τρισεκατομμυρίων άτομα. Ψηφιακά ο αριθμός αυτός είναι ίσος με το 7 ακολουθούμενο από 27 μηδενικά.

Από τον τεράστιο αυτόν αριθμό ατόμων το 67% είναι υδρογόνο, ένα χημικό στοιχείο που γεννήθηκε (μαζί με το μεγαλύτερο ποσοστό ηλίου) τη στιγμή της γέννησης του Σύμπαντος πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Γεγονός που σημαίνει ότι τα δύο τρίτα των ατόμων που αποτελούν το σώμα καθενός από εμάς έχουν ηλικία 13,8 δισεκατομμυρίων ετών.

Ολα τα υπόλοιπα 90 χημικά στοιχεία γεννήθηκαν στο εσωτερικό των άστρων, στις θερμοπυρηνικές τους αντιδράσεις και στις επιθανάτιες αστρικές τους εκρήξεις. Οπότε εάν κόψετε κάποιο λουλούδι, ή αν δοκιμάσετε ένα φρούτο, ή αν χαϊδέψετε το πρόσωπό σας, ακουμπάτε κάποιο άστρο. Γιατί όλα αυτά, κι οτιδήποτε άλλο υπάρχει γύρω μας, είναι κομμάτια κάποιου άστρου.

Ο Ηλιος μας, η Γη μας και τα πάντα πάνω της δημιουργήθηκαν από αστροϋλικά που εκτοξεύθηκαν πριν από δισεκατομμύρια χρόνια από κάποια καταστρεφόμενη αστρική έκρηξη σουπερνόβα. Ολη η ύλη στα σώματά μας (εκτός φυσικά από το υδρογόνο) φτιάχτηκε στην «κόλαση» τέτοιων αστρικών θανάτων. Είμαστε δηλαδή αστράνθρωποι που δημιουργηθήκαμε από χημικά στοιχεία φτιαγμένα στις θανατηφόρες εκρήξεις υπεργιγάντιων άστρων.

Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα δεν θα υπήρχαν πλανήτες και δορυφόροι. Χωρίς τις σουπερνόβα δεν θα υπήρχε η Γη, δεν θα υπήρχαν βράχια και βότσαλα, δεν θα υπήρχαν φυτά και ζώα. Χωρίς τις εκρήξεις των σουπερνόβα, δεν θα υπήρχε ο άνθρωπος.

Αλλά κι εμείς ακόμη, όταν πεθάνουμε, τα χημικά στοιχεία από τα οποία αποτελούνται τα σώματά μας θα διασκορπιστούν παντού γύρω μας ενώ ορισμένα απ’ αυτά θα ενσωματωθούν σε άλλα είδη ζωής. Ενας μεγάλος αστρονόμος είχε πει κάποτε ότι «ο άνθρωπος είναι το μέσο για το Σύμπαν να γνωρίσει τον εαυτό του», και ίσως αυτό να αποτελεί και τον καλύτερο προσδιορισμό μας γιατί είμαστε πράγματι παιδιά του Σύμπαντος. Γιατί είμαστε όλοι μας ενσυνείδητη αστρόσκονη, και κάποια μέρα θα ξαναγυρίσουμε στα άστρα.

Σε καθε περίπτωση, ο ανθρώπινος παρατηρητής είναι το κλειδί στη διαδικασία. Υπάρχει άραγε ένα ενοποιημένο πεδίο υλο-νοητικής ενέργειας, το οποίο διαπλέκεται με τη φυσική πραγματικότητα; Ο Max Planck υποστήριζε :

«Θεωρώ την συνείδηση θεμελιώδη. Θεωρώ την ύλη παράγοντα της συνείδησης. Δεν μπορούμε να πάμε πέρα από την συνείδηση. Για οτιδήποτε μιλάμε, οτιδήποτε αντιλαμβανόμαστε ως αληθινό προϋποθέτει να υπάρχει συνείδηση».Η επιστήμη δεν σταματά να ανζητητά

Οι ανθρωποι του παρελθόντoς δεν διέθεταν όργανα μετρήσεως, αντίθετα πίστευαν πως για να γνωρίσει κανείς αν υπάρχει συμπαντική συνείδηση θα έπρεπε  να γίνει ένα με αυτήν και να αφήσει τη δική του να πλεύσει μέσα στον απέραντο του ωκεανού που λέγεται Συλλογικό Συνειδητό…

Πηγές :

1. Το σύμπαν της συνείδησης Πώς η ύλη γίνεται φαντασία e-book Gerald M. Edelman & Giulio Tononi.

2. «Συγχρονικότητα: Όταν το πνεύμα συναντά την ύλη», Τζέσικα Μαργαρίτη ψυχοθεραπεύτρια [https://www.art-therapy.center/]
3. «Είμαστε αστρόσκονη»,  Διονύσης Σιμόπουλος, συνέντευξη στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΉ»

 

Η αναζήτηση του «ιερού δεσμού», που συνδέει τα πάντα..

 

Εμείς οι άνθρωποι του 21ου αιώνα, βιώνουμε μία παραδοξότητα. Και αυτό διότι, γνωρίζουμε περισσότερα για την επιφάνεια του Άρη, παρά για το τι κρύβεται στους ωκεανούς της Γης. Πιο συγκεκριμένα για το ένα πέμπτο (20%) των ωκεανών συνεχίζουν να μην υπάρχουν ακόμα καθόλου στοιχεία, ενώ λιγότερο από το 10% της μορφολογίας του θαλάσσιου βυθού, πέραν των 200 μέτρων βάθους, είναι γνωστή, σύμφωνα με τον Διεθνή Υδρογραφικό Οργανισμό. Και αυτό την στιγμή που τα δύο τρίτα του εδάφους της Γης καλύπτονται από νερό.

Κατά τον ίδιο «παράδοξο» τρόπο, έχουμε κατακτήσει τον εξωτερικό μας κόσμο, το φυσικό περιβάλλον, το έδαφος, τον αέρα, το διάστημα, δεν γνωρίζουμε όμως τι βρίσκεται στα βάθη της ύπαρξης μας. Ποιοι πραγματικά είμαστε, τι ζητάμε σε αυτή την ζωή και σε αυτόν τον πλανήτη. Ένα ερώτημα που ταλανίζει τον άνθρωπο από την αρχή της ιστορίας του, και ακόμα μένει αναπάντητο για τους περισσότερους από εμάς.

Ο Λάο Τσε έλεγε: «Αναζήτησε και θα χάσεις»!. Γιατί έλεγε, «αναζήτησε και θα χάσεις»; Επειδή αυτό που αναζητούμε βρίσκεται στο βάθος της ύπαρξης μας. Μπορεί να βρεθεί μόνο όταν σταματήσει κάθε «Εξωτερική αναζήτηση». Όλοι οι αρχαίοι σοφοί ανεξαιρέτως, είχαν θέσει ως μία από τις βασικότερες υποχρεώσεις του ανθρώπου κατά την διάρκεια του βίου του, το «Γνώθι Σαυτόν» - «Ένδον σκάπτε». «Εάν καταφέρεις να γνωρίσεις τον εαυτό σου – πράγμα πολύ δύσκολο- θα γνωρίσεις το σύμπαν και τους Θεούς», έλεγαν οι Πυθαγόρειοι. Ο Σωκράτης έλεγε ότι το Αληθές και το Αγαθόν είναι ταυτόσημα. Το Αγαθόν είναι να ακολουθείς την φύση με τους νόμους της.

Ο Κβαντικός Φυσικός Μηνάς Καφάτος παίρνει το νήμα από εκεί που το αφήνουν οι αρχαίοι σοφοί, και το συνδέει με τα πορίσματα της σύγχρονης επιστήμης:

«Το σώμα μας είναι ένας μικρός πλανήτης. Είμαστε από αστρική σκόνη. Το σώμα δεν υπάρχει χωρίς νου, και ο νους δεν υπάρχει χωρίς σώμα. Φοβόμαστε τον θάνατο γιατί δεν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε την ζωή. Ο ρυθμός που περνάει ο χρόνος εξαρτάται σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε. Η ευδαιμονία είναι πέρα από το νου.

Ο νους είναι ένα σπουδαίο εργαλείο και ταυτόχρονα μια μεγάλη παγίδα, που πιανόμαστε μόνοι μας από τις σκέψεις που κάνουμε. Ο νους όμως δεν πρέπει να συγχέεται με τον εγκέφαλό μας. Ο νους έχει την ιδιότητα να μας συνδέει με το σύμπαν με τον Συμπαντικό Νου, αφού είμαστε ένα με το σύμπαν. Ο ανθρώπινος νους είναι μέρος της κοσμικής συνείδησης. Μπορεί να ταξιδέψει σε πιο μακρινά σημεία του σύμπαντος και δεν μπορούμε να τον εντοπίσουμε σε κανένα σημείο του φυσικού σώματος. Η βίωση της ζωντανής παρουσίας είναι η συνειδητότητα, η έννοια τού ότι υπάρχουμε.

Είναι το συναίσθημα που έχουμε από την στιγμή που γεννιόμαστε, μέχρι να φύγουμε από τον κόσμο αυτό. Είναι η εμπειρία πέρα από τον χρόνο και τον χώρο, πέρα από την επιστήμη. Η συνειδητότητα απελευθερώνει τον νου να ξεφύγει από τα δεσμά των ψευδαισθήσεων που μας χωρίζουν. Είμαστε όλοι το ίδιο. Έχουμε έρθει από το άπειρο, παραμένουμε στο άπειρο και θα συνεχίσουμε να υπάρχουμε στο άπειρο».

Στο σύμπαν τα πάντα βρίσκονται σε μία Ενότητα, τα πάντα είναι Ένα, τίποτα δεν είναι διαχωρισμένο. Το κάθε τι συνδέεται με κάθε τι άλλο. Υπάρχει μία αόρατη αλλά υπαρκτή συμπαντική αρμονική σύνδεση. Από το μικρότερο σωματίδιο της ύλης έως το μεγαλύτερο. Από τον μικρόκοσμο έως τον μεγάκοσμο, από το αόρατο έως το ορατό. Ο υλικός κόσμος είναι καθρέφτης των αθέατων δυνάμεων (πνευματικός κόσμος), ο Ουρανός ενυπάρχει στην Γη με ένα Ουράνιο τρόπο, και η Γη ενυπάρχει στον Ουρανό με ένα γήινο τρόπο. Οδός άνω και κάτω μία.

Τα πάντα βρίσκονται σε αμοιβαία αλληλεπίδραση, και αφού «όλα βρίσκονται μέσα σε όλα», το σύμπαν είναι «ένα και συνεχές», άρα το μικρότερο γεγονός έχει επίδραση στο σύνολο του κόσμου μία σταγόνα κρασιού πού ρίχνεται στη θάλασσα θα απλωθεί σε όλη τη θάλασσα, και από αυτή σε όλο το σύμπαν..!

Σύμφωνα με τον Μάρκο Αυρήλιο, το σύμπαν διέπει ένας «ιερός δεσμό», που συνδέει τα πάντα, και εξαιτίας του οποίου υπάρχει η «κράσις δι’ ὅλου», η οποία αντανακλά τη συμφωνία της θείας Πρόνοιας στον κόσμο, όπου ο άνθρωπος δεν είναι παρά ένα μικρό τμήμα.

Ο άνθρωπος είναι συνδεδεμένος με την φύση, τα ποτάμια, τα δέντρα, τη γη, τα αστέρια. Αντιστοίχως τ΄ αστέρια είναι συνδεδεμένα με εμάς, είναι συνδεδεμένα με τα δέντρα, με τα ποτάμια, με τα βουνά. Τα πάντα αλληλοσυνδέονται. Υπάρχει παντού στο σύμπαν ένα συνεχές πάρε-δώσε. Τίποτα δεν μπορεί να είναι διαχωρισμένο στη Φύση. Ο χωρισμός δεν είναι εφικτός. Απλά έχουμε την ψευδαίσθηση τού διαχωρισμού, που αποκτήσαμε σύμφωνα με αυτά που μας έμαθαν. Και όμως παρατηρήστε και διαπιστώστε τι συμβαίνει κάθε στιγμή που ζούμε. Συνεχώς υπάρχει μία γέφυρα με την ζωή την ύπαρξη μας και το περιβάλλον μας. Κάθε στιγμή αναπνέουμε, εισπνέουμε, εμπνέουμε. Όταν εισπνέουμε παίρνουμε το οξυγόνο μέσα μας, όταν εκπνέουμε δίνουμε διοξείδιο τού άνθρακα. Τα δέντρα εισπνέουν το διοξείδιο του άνθρακα και εκπνέουν οξυγόνο.

Μπορεί εύκολα να το διαπιστώσει κάποιος. Υπάρχει παντού στο σύμπαν μία διαρκής επικοινωνία. Είμαστε συντονισμένοι και εξαρτημένοι σε συμπαντικές δυνάμεις και ας το παραβλέπουμε. Η πραγματικότητα αφορά μία αδιάλειπτη ενότητα αλλά η επικέντρωση στο τώρα και το «Εγώ», μας δημιουργεί ένα στρεβλό κόσμο και πραγματικότητα. Και απ΄ την στιγμή που μπαίνει μέσα μας αυτή η λανθασμένη αντίληψη, τότε ολόκληρη η ύπαρξη αναποδογυρίζεται. Και τότε αρχίζει η τρέλα, αρχίζει η αρρώστια…

Και τότε έρχεται η ίδια η φύση, με τρόπο οδυνηρό να μας το υπενθυμίσει. Να μας υπενθυμίσει ότι δεν υπάρχει πιο σοβαρό ζήτημα από το να θυμόμαστε και να επιβεβαιώνουμε με τις πράξεις μας ότι υπάρχει ένας αιώνιος ιερός δεσμός ανάμεσα στα ανθρώπινα όντα και στη φύση. Από αυτή την επίγνωση στην πράξη, και μόνο από αυτή, μπορεί να αναδυθεί το νόημα της ζωής, η υπευθυνότητα, η ψυχική ηρεμία και η συμπόνια.

Σε κάθε περίπτωση, η αυξημένη εσωτερική εργασία, συνεπάγεται αυξημένη εξωτερική ευθύνη. Συνδεόμαστε με αόρατα νήματα ο ένας με τον άλλον, με τους προγόνους μας, και βέβαια με τη φύση και τη γη. Η πραγματική Γνώση έρχεται, μόνο όταν το άτομο ολοκληρωθεί συνειδητά και αμφίδρομα μέσα στο φυσικό περιβάλλον του..!

Θερινό Ηλιοστάσιο, ο Ήλιος στο ζενίθ του ουρανού, και η έναρξη του Καλοκαιριού.

Φωτογραφία από τον φωτογράφο Λουκά Χαψή. Καταγραφή της κίνησης του Ηλίου από την 21η Δεκεμβρίου (Χειμ. ηλιοστάσιο), την 21η Μαρτίου (εαρ. Ισημερία), έως την 21η Ιουνίου (Θερ. ηλιοστάσιο), στην πύλη της Αρχηγέτιδος Αθηνάς στη δυτική πλευρά της Ρωμαϊκής Αγοράς. στην Ρωμαϊκή αγορά της Αθήνας. 

 

Σήμερα είναι το Θερινό Ηλιοστάσιο. Η λέξη ηλιοστάσιο προέρχεται από τον ήλιο και τη στάση, επειδή κοντά στα ηλιοστάσια (λίγες ημέρες πριν ή μετά) ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει τη φαινομενική κίνησή του προς τα βόρεια ή προς τα νότια. ο θερινό ηλιοστάσιο σηματοδοτεί και επίσημα την έναρξη του καλοκαιριο.

Το θερινό ηλιοστάσιο είναι μία από τις τέσσερις ημέρες του χρόνου, κατά τις οποίες οι αρχαίοι λαοί (και όχι μόνο) έδιναν εξαιρετικά μεγάλη σημασία. Ήταν οι Ισημερίες και τα Ηλιοστάσια, όταν όλοι ανεξαιρέτως οι αρχαίοι πολιτισμοί, τιμούσαν τις ιδιαίτερες αυτές μέρες, με ιερές τελετουργίες και μυήσεις. 

Οι ιερουργίες αυτές γίνονταν σε ιερά των οποίων οι θέσεις των ιερών δεν ήταν καθόλου τυχαίες, αλλά καθορίζονταν από μία ξεχασμένη ιερή γεωμετρία, της «μυστικής διασύνδεσης» των ναών με τον ουρανό. Σε αυτήν την διασύνδεση τα Ηλιοστάσια και οι Ισημερίες έπαιζαν πρωταγωνιστικό ρόλο, με βάση τις κινήσεις του ζωοδότη Ηλίου αλλά και των πλανητών [*]. 

Κατά το θερινό ηλιοστάσιο στο βόρειο ηλιοστάσιο ο Ήλιος εμφανίζεται να περνά ακριβώς από το ζενίθ το μεσημέρι σε τόπους που βρίσκονται: πάνω στον Τροπικό του Καρκίνου. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει κατά το νότιο ηλιοστάσιο σε τόπους που βρίσκονται σε πάνω στον Τροπικό του Αιγόκερω. 

Το θερινό ηλιοστάσιο συμβολίζει την κάθοδο των ψυχών στο πεδίο της ύλης, καθώς το φως αρχίζει να λιγοστεύει και χάνεται η θεία γνώση και η σύνδεση μας με το Θεϊκό μας λίκνο. Αντίθετα, το χειμερινό ηλιοστάσιο συμβολίζει την αναζήτηση αυτής της θείας γνώσης, καθώς η ημέρα μεγαλώνει εις βάρος της νύχτας, του σκότους, και της λήθης της ύλης. 

Στο ανθρώπινο σώμα, ο κάθετος άξονας αντιστοιχεί στα ηλιοστάσια, και ο οριζόντιος στις ισημερίες. Το χειμερινό ηλιοστάσιο ταυτίζεται με τον βορά, το θερινό με τον νότο, η εαρινή ισημερία με την ανατολή και η φθινοπωρινή με τη δύση. 

Η ημέρα του θερινού ηλιοστασίου είναι η μεγαλύτερη του χρόνου και η νύχτα η μικρότερη, ενώ η ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου αντίστοιχα είναι η μικρότερη του χρόνου και η νύχτα η μεγαλύτερη. Ενδιάμεσα έχουμε τη φθινοπωρινή και την εαρινή ισημερία, κατά τις οποίες το φως της ημέρας και το σκοτάδι της νύχτας είναι ισομοιρασμένα. Από σήμερα, οι μέρες θα αρχίσουν σιγά-σιγά να μικραίνουν, ώσπου σχεδόν να εξισωθούν με τις νύχτες κατά τη φθινοπωρινή ισημερία. 

Στην αρχαία Ελλάδα γιόρταζαν κατά το θερινό Ηλιοστάσιο την ανάσταση της Κόρης της Δήμητρας, Περσεφόνης και δόξαζαν τον Διόνυσο, ως ελευθερωτή των ανθρωπίνων ψυχών. Η Περσεφόνη είναι η ψυχή της Γης, η οποία πέρασε απ’ όλες τις καταστάσεις των τεσσάρων εποχών και κατόπιν ανέβηκε στον Όλυμπο, αφού ενώθηκε με τον Διόνυσο και έτσι θα ζήσει μαζί του την αιώνια νεότητα και ευθυμία

Για το λόγο αυτό, η νύχτα του θερινού ηλιοστασίου ήταν η γιορτή μιας ερωτικής μαγείας, με τους νέους να ανταλλάσσουν ερωτικούς όρκους και να πηδούν πάνω από τις φωτιές για να εξαγνίσουν αυτούς τους όρκους διώχνοντας κάθε επιβουλή. Ήταν οι φωτιές της τύχης, πηδώντας πάνω από τις φλόγες τρεις φορές. 

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού το έθιμο αυτό συνδέθηκε με την εορτή του Γιαννιού όταν οι νέοι και οι νέες πηδούν πάνω από τις φωτιές.

Αν βρεθείτε σήμερα στην φύση, στρέψτε το εσωτερικό των παλαμών σας προς το ζωοποιό φως του ηλίου, και διαλογιστείτε στο νοητικό και πνευματικό φως του για φώτιση, αναζωογόνηση.

[* ] Η εαρινή Ισημερία στην απώτατη αρχαιότητα καθοριζόταν από το ζώδιο Ταύρου, η φθινοπωρινή από τον Αετό ή Σκορπιό, το θερινό ηλιοστάσιο ήταν στον Λέοντα και το χειμερινό στον Υδροχόο (Ιδού το αίνιγμα της Σφιγγός στην Αίγυπτο) Λόγω της μετάπτωσης, οι Ισημερίες και τα Ηλιοστάσια καθορίζονται πλέον από τα ζωώδια του Κριού 20-22/3 Εαρινή Ισημερία, Καρκίνου 21- 22/6 Θερινό Ηλιοστάσιο, Ζυγού 23/9 Φθινοπωρινή Ισημερία και Αιγόκερω 21- 22/12 Χειμερινό Ηλιοστάσιο.

Διαστημόπλοιο Γη, THINK BIG...

Είμαστε επιβάτες ενός διαστημόπλοιου 4.5 δις ετών. Ενός  οργανικού, αυτοσυντηρούμενου, και εξαιρετικά πολύπλοκου διαστημοπλοίου (1). 

Βρισκόμαστε σε τροχιά γύρω από μία τεράστια πηγή ενέργειας, η οποία είναι ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη από το διαστημόπλοιο μας.  Η ταχύτητα περιφοράς μας,  είναι 107.000 χιλιόμετρα την ώρα..

Δεν είναι η  μοναδική όμως,  πηγή ενέργειας. Υπάρχουν  διακόσια εκατομμύρια άλλες πηγές ενέργειας,  πιθανώς με άλλα διαστημόπλοια να  κινούνται γύρω τους. Και  αυτό συμβαίνει μόνο στην δική μας μικρή γειτονιά. Το ίδιο φυσικά επαναλαμβάνεται συνεχώς στο σύμπαν. 

Η δική μας μικρή μας γειτονιά που ονομάζεται  Γαλαξίας (2),   ταξιδεύει με 51,84 εκατομμύρια χιλιόμετρα την ημέρα, ή περισσότερο από 19,9 δις χιλιόμετρα  το χρόνο.

 

Καλώς ήλθατε στην πραγματικότητα.  Είναι πολύ πιο συναρπαστικό να σκέφτεστε με όρους του σύμπαντος,  και όχι της γης. Μην περιορίζετε το πνεύμα σας. Ο Κόσμος δεν κινείται γύρω από εμάς. Εμείς κινούμαστε γύρω από τον κόσμο. Η μέση  ταχύτητα με την οποία περιστρεφόμαστε γύρω από τον άξονά του διαστημοπλοίου μας  (Γη) είναι  1.300 χιλιόμετρα την ώρα.  Το ότι δεν αντιλαμβανόμαστε την περιστροφή, ή το ότι δεν εκτοξευόμαστε στο διάστημα εξαιτίας της κίνησης της,  δημιουργεί αυταπάτες. ..THINK BIG…!!!!

1) Έως σήμερα  περισσότερα από το 99% των ειδών ζωής που έχει φιλοξενήσει το διαστημόπλοιο  Γη, έχουν  εξαφανιστεί.

2) Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Γαλαξίας σχηματίστηκε από την Ήρα, η οποία έχυσε γάλα στον ουρανό, όταν ανακάλυψε πως ο Δίας την ξεγέλασε και τάιζε τον νεαρό Ηρακλή. Σε κάποια άλλη εκδοχή, ο Ερμής έβαλε στα κρυφά τον Ηρακλή στον Όλυμπο για να τραφεί από τα στήθη της Ήρας που κοιμόταν. Ο Ηρακλής δάγκωσε τη θηλή της Ήρας και το γάλα της εκτινάχθηκε στους ουρανούς σχηματίζοντας τον Γαλαξία.