Κυριακή 14 Ιουλίου 2013

Η ανάσταση του Γλαύκου και ο Ασκληπιός



Ο Γλαύκος ήταν γιος του Μίνωα και της Πασιφάης. Παιδί ακόμα,  κυνηγώντας ένα ποντικό  έπεσε σε ένα πιθάρι γεμάτο μέλι και πνίγηκε.
Μετά  έρευνες,  βρέθηκε το πτώμα του Γλαύκου με τη βοήθεια του  Θεού Απόλλωνα. 
.
Σύμφωνα με χρησμό, ο  μικρός Γλαύκος  θα μπορούσε να αναστηθεί από όποιον κατάφερνε να περιγράψει το χρώμα μιας αγελάδας του κοπαδιού του Μίνωα, το χρώμα της οποίας άλλαζε τρεις φορές τη μέρα. 
.
Ο Μίνωας ζήτησε από τους σοφότερους συμβούλους του,  να περιγράψουν το χρώμα του θαυμαστού αυτού ζώου. Τον γρίφο έλυσε  ο Πολύιδος, γιος του Κοιρανού, λέγοντας πως το ζώο αυτό είχε το χρώμα του μούρου: άσπρο στην αρχή (άγουρο), κόκκινο αργότερα και τελικά μαύρο (ώριμο).Ο Μίνωας έκλεισε τότε τον Πολύιδο μαζί με το πτώμα του Γλαύκου και τον διέταξε να ξαναδώσει τη ζωή στον γιο του. 
.
Καθώς ο Πολύιδος καθόταν απελπισμένος δίπλα στο πτώμα του μικρού Γλαύκου, είδε να προχωρά προς αυτόν  ένα φίδι, φοβήθηκε φυσικά,  και το σκότωσε. Λίγο αργότερα όμως φάνηκε δεύτερο φίδι που βλέποντας το πρώτο νεκρό, έφυγε για να επιστρέψει σε λίγο έχοντας στο στόμα του ένα χόρτο, με το οποίο άγγιξε το νεκρό φίδι και αμέσως αυτό αναστήθηκε. 

 

Ο Πολύιδος άρπαξε τότε το χόρτο, άγγιξε με αυτό τον νεκρό Γλαύκο και αυτός αναστήθηκε. Ο Μίνωας όμως δεν έμεινε ευχαριστημένος,  και πριν αφήσει τον Πολύιδο να επιστρέψει στην πατρίδα του, του ζήτησε να μάθει την τέχνη στον Γλαύκο. Ο Πολύιδος υπάκουσε, αλλά φεύγοντας έφτυσε στο στόμα του Γλαύκου, κάνοντάς τον να ξεχάσει όλα όσα είχε μάθει.
.
Σύμφωνα πάντως με άλλη παράδοση, ο Γλαύκος αναστήθηκε από τον Ασκληπιό. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή,  ο Μίνωας έστειλε απελπισμένος τον νεκρό  γιο του Γλαύκο, στο ασκληπιείο της Επιδαύρου,  στον Ασκληπιό.  Και αυτό διότι  θεωρούσαν τον Ασκληπιό θνητό ήρωα με θεραπευτικές ικανότητες, που έφθαναν μέχρι και την επαναφορά των νεκρών στη ζωή.
.
Ο Ασκληπιός ήταν γιος της Κορωνίδας και του Θεού Απόλλωνα. Ο Απόλλωνας θεός του φωτός, της ιατρικής και της μουσικής,  ερωτεύτηκε την Κορωνίδα, πριγκίπισσα της Θεσσαλίας.  Από τον ερωτά τους συνελήφθη ο Ασκληπιός, η Κορωνίδα όμως σύναψε  σχέση με έναν θνητό κατά την εγκυμοσύνη της.

Ένας κόρακας αποκάλυψε στον Απόλλωνα πως  η ερωμένη του επρόκειτο να παντρευτεί τον  θνητό. Ο Απόλλωνας τιμώρησε για τα κακά μαντάτα τον κόρακα, αλλάζοντας το λευκό του φτέρωμα στο γνωστό μας μαύρο. Κατόπιν τιμώρησε την ερωμένη του καίγοντάς τη, αν και σε άλλη εκδοχή του μύθου ήταν η Άρτεμις που εξέθεσε την «άπιστη» Κορωνίδα (ή Αρσινόη). Πριν να αποτεφρωθεί εντελώς η Κορωνίς, ο Απόλλωνας διέσωσε το έμβρυο που έφερε στη μήτρα της από τις φλόγες.

.
Ο νεογέννητος Ασκληπιός χρειαζόταν κάποιον για να τον μεγαλώσει. Έτσι ο Απόλλωνας τον άφησε να μεγαλώσει και να εκπαιδευτεί δίπλα  στον  σοφό κένταυρο Χείρωνα, εκπαιδευτή  πολλών ηρώων όπως ο Αχιλλέας,  ο Ιάσωνας, ο Πηλέας κ.α.




Ο Ασκληπιός έφερε τα προσωνύμια  «ηπιόδωρος» που σημαίνει αυτός που δωρίζει την γαλήνη, «ηπιοδότης» που σημαίνει αυτός που προσφέρει  καταπράυνση των πόνων, και «ηπιόφρων»  που σημαίνει αυτόν που  παρέχει  αγάπη, στοργή και την ηρεμία.   Το Ασκλ- παράγεται από την λέξη ασκάλαβο που σημαίνει φίδι, σαύρα, ερπετό. Το –ήπιος είναι κατά τον Πλούταρχο το δεύτερο συνθετικό και φυσικά σημαίνει ότι η λέξη ήπιος εννοεί, δηλαδή ο ήρεμος, ο πράος. Αυτή λοιπόν η λεκτική παραγωγή δίνει ως αποτέλεσμα «ο όφις που θεραπεύει, καταπραΰνει».
.
Τόση μεγάλη ήταν η πίστη στον Θεό Ασκληπιό, ώστε τον ονόμαζαν «Σωτήρα» όπως αυτός αναγραφόταν σε νομίσματα και επιγραφές.  Ο Ασκληπιός απεικονίζεται γενειοφόρος με μακριά μαλλιά ακουμπισμένος σε βακτηρία (ρόπαλο)  γύρω από την οποία είναι τυλιγμένο το φίδι, σύμβολο του θεραπευτή - θεού,  έμβλημα σωφροσύνης και μυστικής γνώσης.
.
Επανερχόμενος στον μύθο ο Ασκληπιός  έτυχε  να παρατηρήσει,  πως  στο ρόπαλο στο οποίο στηριζόταν, τυλίχθηκε περιέργως ένα φίδι.  Ο Ασκληπιός  φοβούμενος το σκότωσε. Τότε ένα άλλο φίδι πλησίασε το  σκοτωμένο, το δάγκωσε και το σκοτωμένο φίδι επανήλθε στην ζωή.
.
Ο Ασκληπιός  κατάλαβε τότε πως το δηλητήριο του φιδιού, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε κατάλληλες, ελεγχόμενες δόσεις ως φάρμακο!  
.
Ο Ασκληπιός πήρε τον Γλαύκο στο Εγκοιμητήριο ή Άβατον, όπου κατακλίνονταν οι ασθενείς περιμένοντας να εμφανιστεί στον ύπνο τους  για να τους υποδείξει τον τρόπο θεραπείας τους.  Με το δηλητήριο του φιδιού,  ο Ασκληπιός παρασκεύασε μια ουσία, την οποία έδωσε στον νεκρό Γλαύκο και τον ανάστησε!.. Έκτοτε το φίδι έγινε σύντροφος και σύμβολο του Ασκληπιού… 
 .
Ο Γλαύκος επέστρεψε ζωντανός στην Κρήτη κι εμφανίσθηκε στον έκπληκτο πατέρα του προς δόξα του Ασκληπιού… 
.
Λέγεται μάλιστα πως κατόπιν τούτου,  ο Ασκληπιός ανάστησε και άλλους  νεκρούς,  (τον Καπανέα, τον Λυκούργο, και τον Ιππόλυτο  γιο του Θησέα), ώστε ο Άδης διαμαρτυρήθηκε στον Δία,  και αυτός  έριξε έναν κεραυνό και σκότωσε τον θεό της Ιατρικής !

Δεν είναι φυσικά τυχαίο,  πως το φίδι που τυλίγεται γύρω από το ρόπαλο  μοιάζει πολύ με το κηρύκειο του Θεού Ερμή, για αυτό τον λόγο  το κηρύκειο του Ερμή καθιερώθηκε και ως σύμβολο της Ιατρικής. 

.
Είναι χαρακτηριστικό πως  μετά τον  θάνατο της Μέδουσας από  τον Περσέα,
το   αίμα  της  δόθηκε από την Θεά της Σοφίας Αθηνά,  στον Ασκληπιό. 

 

Με αίμα  της Μέδουσας  από την αριστερή  της αρτηρία, ο Ασκληπιός μπορούσε να σκοτώσει και με αίμα από τη δεξιά της αρτηρία μπορούσε να  θεραπεύσει. Αυτό αναπαραστάθηκε στο σύμβολο του κηρυκείου. Ο συμβολισμός όμως του Κηρυκείου δεν περιορίζεται σε αυτή μόνοτην ερμηνεία. 
.
Σύμφωνα με τον Πέτρο  Γράβιγγερ, το Κηρύκειο του Ερμή με τα δυο συνεστραμμένα φίδια γύρω από μια κατακόρυφη ράβδο παριστάνει την πτώση της πρωταρχικής ύλης στη σταθμητή ύλη της γέννησης και την κατοπινή επιστροφή της στην αρχική πηγή από την οποία αυτή απέρρευσε. Τα δυο φίδια συμβολίζουν τα δυο ρεύματα του πρωταρχικού Χάους, το πέρας-άπειρο, φως-σκοτάδι ή άρρεν-θήλυ (το φίδι στα αριστερά είναι το «θηλυκό» ενώ στα δεξιά το «αρσενικό) . Ο κεντρικός λοιπόν άξονας είναι αυτός που διαχωρίζει και συγχρόνως συμβιβάζει τα αιωνίως αντίθετα και αντιστοιχεί στον Άξονα του Κόσμου.




Η καθοδική και ανοδική αντίστοιχα κατεύθυνση των δυο φιδιών συμβολίζει επίσης τις δυο πύλες των ηλιοστασίων και κατ' επέκταση τα δυο λειτουργήματα του Ερμή σαν αγγελιαφόρου των θεών στους ανθρώπους και σαν ψυχοπομπού, που επαναφέρει δηλαδή τις ψυχές στη πηγή από την οποία προήλθαν. Όπως ο Θύρσος του Διόνυσου, έτσι και το Κηρύκειο του Ερμή φαίνεται να αναφέρεται στο Δένδρο της Ζωής και στο νευρικό σύστημα του ανθρώπου κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης, το οποίο πρέπει να κυριαρχήσει ο μύστης.
.
Τα φτερά  στην κορυφή του άξονα, συμβολίζουν την ατομική συνείδηση που ενώνεται με την κοσμική, όταν η ενέργεια ρέει ανεμπόδιστα σε όλο το σώμα μέχρι που ενεργοποιεί το ενεργειακό κέντρο της κορυφής και αυτή η διαδικασία φέρνει την πραγματική & ολοκληρωμένη ίαση.
.
Τρείς  είναι οι βασικές ιδιότητες των φιδιών, που συμβάλουν  στη χρησιμοποίηση τους,  ως σύμβολο της ιατρικής ή του ελιξιρίου της ζωής. Η  απόρριψη κατά τακτά διαστήματα του παλιού δέρματος του φιδιού και η εμφάνιση  του νέου, η εκούσια νάρκη όμοια προς την ύπνωση στην οποία πέφτουν, και τέλος  το δηλητήριό του, το οποίο σε κατάλληλες, ελεγχόμενες δόσεις μπορεί να αποτελέσει ιατρικό και φάρμακο. Αυτό συμβολίζει η ράβδος του Ασκληπιού. 

Οι «Όφεις» που κατείχαν το μυστικό της αθανασίας ήταν ένα αλληγορικό όνομα για τους αρχαίους μυημένους ή «Δράκοντες της Σοφίας», οι οποίοι θεωρούνταν ότι κατέχουν τα μυστικά της Αθανασίας. Η  υπερνίκηση του θανάτου, προϋποθέτει τη γνώση των μυστηρίων του υπνωτισμού. Οι απόκρυφες αυτές γνώσεις  διδάσκονταν κατά τις μυητικές τελετές Αιγυπτιακών μυστηρίων που λάμβαναν χώρα στις υπόγειες στοές των Πυραμίδων.  

.
Όπως προαναφέρθηκε,  οι θεραπείες στα Ασκληπιεία (υπήρχαν περίπου τριακόσια)  λάμβαναν χώρα στο Εγκοιμητήριο,  όπου σημαντικό ρόλο στην θεραπεία των ασθενών,  έπαιζαν τα όνειρα που έβλεπαν οι ασθενείς, μετά από ειδικές τελετουργίες. 
.
Όταν οι ασθενείς προσέρχονταν στο ιερό αναζητώντας θεραπεία, δεν τους επιτρεπόταν αμέσως η είσοδος, παρά μόνο μετά τον εξαγνισμό τους. 
 .
Της  διαδικασίας των τελετουργιών προϊστατο ο Πρωθιερέας ή Μεγάλος Ιερέας και τον βοηθούσαν οι Πυροφόροι, που εκτελούσαν χρέη διακόνου και βοηθών στις ιατρικές εργασίες, οι Ιερομνήμονες και οι θεράποντες νοσοκόμοι που ονομάζονταν Ασκληπιάδες. Ανάμεσά τους υπήρχαν και γυναίκες οι οποίες ανήκαν στην τάξη των Νακόρων ή Ζακόρων. Ο Γαληνός αναφέρει πως  πριν από τον Ασκληπιό, η ιατρική ήταν απολύτως εμπειρική,  και πως  μόνο δια των  φυτών εθεραπεύοντο οι άνθρωποι, ενώ αυτός την ανύψωσε σε θεία επιστήμη.
.
Ο προσερχόμενος  ασθενής στα Ασκληπιεία,  πριν από την εγκοίμηση,  έπρεπε να ακολουθήσει ένα προκαταρκτικό στάδιο. Μέρος της προετοιμασίας αποτελούσαν η νηστεία, λουτρά ζεστά και κρύα, παρακολούθηση θεατρικών πράξεων, μουσικών δρώμενων, ανάγνωση στη βιβλιοθήκη, γυμναστική, μαλάξεις, εισπνοή διαφόρων αναθυμιάσεων, πιθανώς χρήση ορισμένων ψυχοτρόπων ουσιών. Συζητήσεις με τους ιερείς και γιατρούς του Ασκληπιείου, ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις.

 
 

Προκειμένου για το Ασκληπιείο της Επιδαύρου για το οποίο έχουμε περισσότερες πληροφορίες, ο προσκυνητής – ικέτης μετά τα Προπύλαια, ακολουθούσε την ιερά οδό, που οδηγούσε στο ναό του Ασκληπιού. Μετά το ναό, ο ικέτης έπρεπε να σταθεί στην Ιερή Κρήνη, το νερό της οποίας χρησίμευε για τον καθαρμό του σώματος (συμβολική ψυχική κάθαρση), και συμβολικό ψυχικό εξαγνισμό. 
.
Εν συνεχεία πήγαινε στο βωμό να προσφέρει τη θυσία. Μετά την θυσία μέσα στο ιερό έβλεπε τα αναθήματα και τις επιγραφές αυτών που είχαν θεραπευτεί. Μετά τις προσευχές, τους εξαγνισμούς και τις θυσίες,  ο ασθενής  έπρεπε να περάσει από θρησκευτικές δοκιμασίες για να ενισχυθεί η πίστη του και η ψυχή του να είναι έτοιμη να πλησιάσει το Θεό. Εκεί περίμεναν με αγωνία τον αριερέα να μπει από την είσοδο της ανατολής και να φωνάξει τρεις φορές: « Ασκληπιέ θαυματουργέ, σε περιμένουμε».
.
Μετά από αυτήν την προετοιμασία, η οποία ανάλογα με τη περίπτωση διαρκούσε μικρότερο ή περισσότερο χρονικό διάστημα, έφτανε η μεγάλη ώρα της εγκοίμησης. 
.
Την κατάλληλη ημέρα, την οποία έκριναν οι ιερείς-θεραπευτές του Ασκληπιού, ο ασθενής οδηγούνταν στο Αβατον ή στον θάλαμο της Εγκοίμησης. Το κτίριο είχε  έναν τμήμα του βυθισμένο  μέσα στη γη  ένας θάλαμος που έμοιαζε σαν μήτρα. Εκεί λάμβανε χώρα η θεραπευτική ύπνωση ενώ ο ασθενής ήταν ξαπλωμένος πάνω στο δέρμα ζώου. Κατά την διάρκεια του ύπνου του θα λάμβανε για ένα θεραπευτικό όνειρο –σύμβολο, την ‘επιφάνεια’ του θεού. Ο Θεός άγγιζε ή περιποιούταν το πάσχον σημείο ή έδινε συμβουλές. 

Ο Λουκιανός αναφέρει ότι οι μετέχοντες στην θεραπευτική διαδικασία έπαιρναν όρκο σιωπής ότι δεν θα φανέρωναν τα ιατρικά ή άλλα μυστικά τους. Μόνον οι ανώτεροι στην ιεραρχία ασκούσαν την ιατρική, οι άλλοι περιορίζονταν στις θρησκευτικές θεραπείες,  οι οποίες παρουσίαζαν στενές σχέσεις με τα Ελευσίνια μυστήρια. 

.
Ο ύπνος λοιπόν και το όνειρο ήταν το μέσον για τη θεραπεία. Πολλές φορές στα αρχαία μυστήρια ο ύπνος ήταν μέσα στο τυπικό και αποτελούσε ένα είδος συμβολικού προσωρινού θανάτου, κατά τη διάρκεια του οποίου ο μυούμενος περνούσε σημαντικές εμπειρίες και μετά επέστρεφε ανανεωμένος, ξαναγεννημένος. Την άλλη μέρα, οι ασθενείς εξιστορούσαν τι είδαν στον ύπνο τους στους ιερείς, και ανάλογα με το όνειρο, τους δινόταν κάποια αγωγή για να ακολουθήσουν. Ήταν πολλές οι φορές όμως που ο ασθενής ξυπνούσε εντελώς θεραπευμένος και σε κάποιες περιπτώσεις, η θεραπεία έφτανε στα όρια του θαύματος, μετά   από μακροχρόνιες ασθένειες. 

 


H έννοια της ίασης για τα Ακσληπειία  αφορούσε μία ευρύτερη σε σχέση με την σημερινή έννοια της θεραπείας πρακτική. Σε αντιστοιχία με την σύγχρονη ολιστική ιατρική,  υπήρχε η αντίληψη του ανθρώπου ως  ένα ενεργειακό πλέγμα, αρμονικά ενταγμένο,  και αλληλοεξαρτόμενο τμήμα της κοσμικής τάξης.
.
Σε αυτό το πλαίσιο η  Ίαση προυπόθετε   την αποκατάσταση συνολικότερα των δυσλειτουργιών,  τόσο στην ψυχή όσο και στο σώμα. Αυτό περιλάμβανε  την επαφή με αυτό που ο ψυχίατρος Roberto Assagioli, ο θεμελιωτής της Ψυχοσύνθεσης, ονομάζει «ανώτερο ψυχοπνευματικό» μέρος του ανθρώπου. 

Η αποκατάσταση της υγείας επιτυγχανόταν με την υπερ-ατομική αντίληψη, μια προσπάθεια σύνδεσης με το κοσμικό γίγνεσθαι και το Όλον. Η σύγχρονη ομοιοπαθητική, η ινδική Αγιουβέρδα ή η κινέζικη ιατρική,  αποτελούν αντίστοιχες  προσεγγίσεις  που αναγνωρίζουν τον άνθρωπο σαν ένα ενεργειακό όν και την ασθένεια σαν ένα μπλοκάρισμα ή αγκύλωση ροής της ενέργειας. Η ολιστική ιατρική αναγνωρίζει καθαρά την σημασία της αντιμετώπισης των ασθενειών μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σχέσεων και αλληλεπίδρασης της σωματικής, της συναισθηματικής, της νοητικής και ευρύτερα της ψυχικής ενέργειας.




Η εγκοίμηση συνεπώς  ήταν ένας μυητικός τρόπος θεραπείας που εφαρμοζόταν με αρκετή επιτυχία στα αρχαία θεραπευτήρια. Για όσους ήθελαν να προχωρήσουν περισσότερο στις τεχνικές αυτές, πίσω από τα κατά τόπους ιερά υπήρχαν τα Μυστήρια, τα οποία πρόσφεραν σ' έναν μικρό αριθμό  ανθρώπων τη δυνατότητα της Μύησης, δηλαδή του περάσματος σ' ένα ανώτερο επίπεδο συνείδησης.
.
Την θεραπευτική τέχνη του Ασκληπιού συνέχισαν , οι γιοι του, Μαχάονας και Ποδαλείριος. Ο Μαχάονας  σύμφωνα με τον Όμηρο, θεράπευσε τον Μενέλαο, όταν ο τελευταίος είχε τραυματιστεί σε μάχη κατά τον τρωικό πόλεμο, από το βέλος ενός Τρώα πολεμιστή. Η σύζυγος του Ασκληπιού η  Επιόνη, ανακούφιζε τον πόνο, η κόρη του Υγεία ήταν η θεά της υγείας, η κόρη του Πανάκεια, αντιπροσώπευε την ίαση και ο γιος του, Τελεσφόρος την ανάρρωση.







Πέμπτη 28 Μαρτίου 2013

Η Αλκυόνη και οι Αλκυονίδες ημέρες, αποσυμβολισμός


Οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν παρατηρήσει κάποιες μέρες καλοκαιρίας μέσα στον χειμώνα κατά το διάστημα 15η Δεκεμβρίου έως και την 15η Φεβρουαρίου, με μεγαλύτερη συχνότητα το διάστημα 15-31 Δεκεμβρίου και 16-31 Ιανουαρίου. Ήταν ηλιόλουστες ημέρες, δίχως δυνατούς ανέμους. Αυτές τις μέρες τις ονόμασαν Αλκυονίδες μέρες, από το πουλί την Αλκυόνη που σύμφωνα με το μύθο πριν γίνει πουλί ήταν μία πανέμορφη γυναίκα κόρη του Θεού των ανέμων Αίολου και της Ενάρετης.


Σύμφωνα με τον μύθο η Αλκυόνη παντρεύτηκε έναν όμορφο νέο τον Κύηκα. Η Αλκυόνη και ο Κύηκας αγαπούσαν την Θάλασσα, για αυτό και ζούσαν στην ακροθαλασσιά  Η ένωση τους ήταν τέλεια και ήταν τόσο ευτυχισμένοι, ώστε διέπραξαν την ύβρη, να πιστέψουν πως ήταν ισάξιοι σε ομορφιά και ευτυχία με τους Θεούς. Ο Κύηκας θεώρησε τον εαυτό του ισάξιο του Δία, και την Αλκυόνη ισάξια της Ήρας.  Μάλιστα ο Κύηκας πρότεινε στην Αλκυόνη να σταματήσουν να φωνάζουν ο ένας τον άλλο με τα πραγματικά τους ονόματα, αλλά με τα αντίστοιχα των Θεών που πίστευαν ότι είναι ισάξιοί τους. Δηλαδή η Αλκυόνη θα αποκαλούσε τον σύζυγό της «Δία», και αυτός την Αλκυόνη «Ήρα». Ήταν τέτοια η ασέβεια και η αλαζονεία του Κύηκα, που θέλησε και οι κάτοικοι της περιοχής να τους αποκαλούν έτσι. 

Τέτοια αλαζονική συμπεριφορά δεν μπορούσε φυσικά να περάσει απαρατήρητη. Έτσι όταν ο Δίας έμαθε την συμπεριφορά αυτή του Κύηκα, εξοργίστηκε και αποφάσισε να τον τιμωρήσει παραδειγματικά αφού αυτός ήταν ο εμπνευστής αυτής της ασέβειας. Υπάρχουν διάφορες εκδοχές της ιστορίας και του τρόπου τιμωρίας του Κήυκα. Σύμφωνα με μία από αυτές, ο Δίας μεταμόρφωσε τον Κήυκα σε πουλί (όρνιο ή γλάρο). Σύμφωνα με άλλες πριν από αυτό,  ο Κύηκας είχε ανοιχτεί  στο πέλαγος με την βάρκα του, όταν ο Δίας τον κατακεραύνωσε του με αποτέλεσμα να πνιγεί.


Ανώφελα τον έψαχνε παντού η Αλκυόνη. Έμεινε ημέρες να μοιρολογεί στην ακρογιαλιά και παρακάλαγε τους Θεούς να την λυπηθούν. Κατά μία άλλη εκδοχή όταν έμαθε τον πνιγμό του Κήυκα αυτοκτόνησε.  Σε κάθε περίπτωση ο Δίας την λυπήθηκε και την μεταμόρφωσε και αυτήν σε πουλί, (τη Αλκυόνη), ώστε να μπορεί να ψάχνει στις ακρογιαλιές και στις θάλασσες για να βρει τον Κύηκα. Ακόμα και τότε όμως η δυστυχία δεν την εγκατέλειψε καθώς αντίθετα από τ' άλλα πουλιά που γεννούν και κλωσούν τ' αυγά τους την άνοιξη, η Αλκυόνη γένναγε τα αυγά της μέσα στο μέσον του χειμώνα, οπότε τα μανιασμένα κύματα κατέστρεφαν τη φωλιά της και έσπαγαν τα αυγά της, κάνοντάς την να κλαίει σπαραχτικά.

Ο Δίας την λυπήθηκε ξανά, και πήρε την απόφαση για  λίγες μέρες μέσα στο καταχείμωνο να καταλαγιάζουν οι άνεμοι, να ηρεμεί η θάλασσα και να να ζεσταίνει ο καιρός, ώστε να μπορεί η Αλκυόνη να κλωσάει τα αυγά της. Αυτές τις ξάστερες και ζεστές μέρες του χειμώνα οι αρχαίοι Έλληνες τις ονόμαζαν Αλκυονίδες μέρες.  Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ακόμα και όταν η Αλκυόνη ήταν πλέον θαλασσοπούλι, αγαπούσε τόσο το σύζυγο της  που όχι μόνο δεν τον αποχωριζόταν ποτέ, αλλά αν αυτός τύχαινε να αρρωστήσει και  ήταν ανίκανος να πετάξει, τον έπαιρνε στους ώμους της και τον κουβαλούσε πάνω της.
Παρότι ο μύθος είναι προφανές πως δημιουργήθηκε για να περιγράψει ένα καιρικό φαινόμενο, περιέχει δομικά αρχετυπικά σύμβολα, τα οποία τα συναντούμε στις αρχαίες μυητικές τελετές. Θα προσπαθήσω στην συνέχεια να αναδείξω κάποια από αυτά.

Στον μύθο γίνεται αναφορά σε ένα ζευγάρι, ένας εκ των οποίων έχει Θεϊκή καταγωγή (Αλκυόνη). Αυτό ίσως συμβολίζει τον «ιερό γάμο» που συντελείται εντός του ανθρώπου, εφόσον υπήρχε η πεποίθηση πως στον άνθρωπο συνυπάρχουν τόσο το Θεϊκό, όσο και το ανθρώπινο στοιχείο. Για αυτό τον λόγο και ο «ιερός γάμος», τελούνταν σε όλες τις μυσταγωγικές και μυητικές τελετές στα κατά τόπους μυστήρια, με την ένωση του Ιεροφάντη και της πρωθιέρειας των Μυστηρίων.

Στις μυστηριακές τελετές των Ελευσινίων (ως αναπαράσταση της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Άδη), η τελετή έληγε με τη συμβολική γέννηση ή αναγέννηση ενός αγοριού, του Ίακχου, ή του Διόνυσου-Ζαγρέα.  Ο Ορφικός μύθος του Θεού Διονύσου Ζαγρέα περιγράφει χαρακτηριστικά την αιτία συνύπαρξης του Θεϊκού στοιχείου στον άνθρωπο. Ο «πρώτος Διόνυσος» ήταν γιός του Δία και της Περσεφόνης. Γεννήθηκε από το Δία ο οποίος είχε μεταμορφωθεί σε φίδι και την κερασφόρο Περσεφόνη. Ο Δίας για να τον προφυλάξει από την Ήρα, τον εμπιστεύθηκε στον Απόλλωνα και τους Κουρήτες, οι οποίοι τον έκρυψαν στα δάση του Παρνασσού. Η Ήρα όμως τον ανακάλυψε και έστειλε τους Τιτάνες να τον εξοντώσουν. Εκείνοι για να το ξεγελάσουν του έδωσαν παιχνίδια για να παίξει, τα οποία ήταν ένας ρόμβος, ένας αστράγαλος, χρυσά μήλα, μία σβούρα και ένας καθρέφτης.

Η στιγμή που ο Διόνυσος Ζαγρεύς κοίταξε τον καθρέπτη είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς την στιγμή εκείνη ο Διόνυσος αντιλήφθηκε την «απατηλότητα του φαινομενικού» κόσμου. Ο Καθρέπτης έχει την ιδιότητα να αντανακλά το είδωλο, δίχως όμως το πρόσωπο να υπάρχει μέσα του. Κατά τον ίδιο τρόπο το «Θείο» αντανακλάται στις ανθρώπινες ψυχές. Για αυτό τον λόγο η ανθρώπινη ψυχή έχει τα ίδια χαρακτηριστικά και ουσία με το Θείο, ευρισκόμενη φυσικά σε χαμηλότερο «συνειδησιακό επίπεδο». Ο Δαμάσκιος αναφέρει πως: «όταν ο θεός Διόνυσος προέβαλε την αντανάκλαση του εαυτού του στον καθρέπτη, την ακολούθησε και έτσι διασκορπίστηκε  παντού στο Σύμπαν. Ο θεός Απόλλων τον περιμάζεψε και τον επανέφερε πίσω στον ουρανό, διότι αυτός είναι ο εξαγνιστής θεός και σωτήρας του Διονύσου και γι’ αυτόν τον λόγο εορτάζεται ως ο «Διόνυσος Χορηγός» (Διονυσοδότης).




Ο Πρόκλος τονίζει τη σημασία του καθρέφτη ως σύμβολο ικανό να οδηγήσει στην κατανόηση της έννοιας του σύμπαντος, όπως αναφέρει: «γι’ αυτό λένε ότι ο Ήφαιστος κατασκεύασε τον καθρέφτη για τον Διόνυσο, στον οποίο κοίταξε ο θεός και, επειδή αντίκρισε το είδωλό του, έγινε ότι και στο διαιρετό κόσμο». 
Μόλις οι Τιτάνες επιτέθηκαν ο Ζαγρέας άρχισε να αλλάζει μορφές στην προσπάθειά του να ξεφύγει. Μεταμορφώθηκε κατά σειρά σε λιοντάρι, τίγρη, άλογο, φίδι, και όταν πήρε τη μορφή ταύρου, οι Τιτάνες τον έπιασαν, τον κομμάτιασαν σε επτά κομμάτια (όσοι και αυτοί), έβρασαν το κρέας του σ' ένα καζάνι και έφαγαν κομμάτια του.  

Ο Απόλλωνας μάζεψε τα κομμάτια του Ζαγρέα και τα έθαψε στους Δελφούς. Την ανέπαφη καρδιά του την πήρε ο Δίας, τη διέλυσε σε ένα ποτό που το πρόσφερε στη Σεμέλη. Εκείνη τότε έμεινε έγκυος κι έφερε στον κόσμο το Νεώτερο Διόνυσο. Ο Δίας κατακεραύνωσε τους Τιτάνες για αυτή τους την ενέργεια, και από τις στάχτες τους δημιουργήθηκαν οι άνθρωποι. Αυτός είναι ο λόγος που οι άνθρωποι είχαν μέσα τους το Θεϊκό στοιχείο. Διότι οι Τιτάνες είχαν φάει το Θεϊκό Διόνυσο, είχαν όμως και την «τιτανική φύση» μέσα τους που τους ωθούσε στο κακό, εφόσον είχαν πλαστεί και από την στάχτη των Τιτάνων.


Το Θεϊκό στοιχείο αντιπροσωπεύει το «άπειρο» το ανθρώπινο το «πέρας». Με την ένωση του Θεϊκού με το ανθρώπινο στοιχείο δύνεται η δυνατότητα στον άνθρωπο να «συμμετέχει της δημιουργίας Θεούμενος». Ο Διόνυσος Ζαγρέας αντιπροσωπεύει το Θείο πνεύμα στο σύμπαν και ονομάζεται Ζαγρεύς, (κυνηγός) λόγω του ότι «κυνηγάει» τις ψυχές, εφόσον τις οδηγεί προς την έξοδο από το σώμα ώστε να φτάσουν στη Θέωση, καθιστάμενος Λυτήριος ή Λυσεύς (αλλά και Ελευθερεύς).. 

Η «καρδιά» του πρέπει να αναζητηθεί από τον άνθρωπο ώστε να «αναγεννηθεί πνευματικά » ανταποκρινόμενος σε «ανώτερες συνειδησιακές καταστάσεις», δια μέσου μιας εξαγνισμένης ψυχής. Ο Ζαγρέας της Ορφικής Θεολογίας είναι το Ον που βρίσκεται παντού στο σύμπαν. Είναι το «Είναι» του Πλάτωνα και των φιλοσόφων, είναι ο Κοσμικός Λόγος των Στωικών...



Αν ο άνθρωπος καταφέρει να απαλλαγεί από τα Τιτανικά πάθη του, θα ξαναγεννηθεί ως δεύτερος Θεός απαλλαγμένος από την λανθάνουσα εκείνη κατάσταση όπου η γνώση του πραγματικού «εαυτού» είναι τεμαχισμένη στον άνθρωπο. Αν επιτευχθεί αυτό «γεννιέται η σοφία», που είναι ο λόγος, ο υιός του Θεού και μιας θνητής μητέρας, δηλαδή του φθαρτού μέρους της ψυχής, η οποία ανυψώνεται ασυνείδητα προς το Θείο. 

Ο Πλωτίνος αναφέρει σχετικά: «Αποσύρσου από τον εαυτό σου και κοίτα. Και αν δεις τον εαυτό σου να μην είναι ακόμη ωραίος, πράξε όπως ο δημιουργός του αγάλματος που πρέπει να το κάνει ωραίο. Έτσι αφαιρεί, λαξεύει, λειαίνει και καθαρίζει, μέχρι να φανεί πάνω στο άγαλμα ένα ωραίο πρόσωπο. Ετσι και συ αφαίρεσε τα περιττά και ίσιωσε τα στραβά, και όσα είναι σκοτεινά κάνε τα να γίνουν λαμπρά καθαρίζοντάς τα, και μη πάψεις να σμιλεύεις το άγαλμα σου (την ψυχή σου), έως ότου λάμψει πάνω του η Θεόμορφη λαμπρότητα της αρετής, ώσπου να δεις τη σωφροσύνη ανεβασμένη σε ιερό βάθρο....» 

Στον μύθο που εξετάζουμε, ο Κύηκας είναι αλαζόνας και διαπράττει Ύβρη απέναντι στους Θεούς. Παρότι η ανθρώπινη υπόσταση του μετέχει του «Θείου» , αυτός παρασυρμένος από τα πάθη του, την «κατώτερη φύση του», τις Τιτανικές εκείνες δυνάμεις της χωριστικότητας τιμωρείται τελικά, και δεν μπορεί να ενωθεί με τον «ανώτερο του εαυτό». Η Αλκυόνη τιμωρείται και αυτή, αλλά την βοηθάει η Θεϊκή της φύση.


Η μεταμόρφωση σε πουλί συμβολίζει την επιθυμία του ανθρώπου για ελευθερία, και την αποδέσμευση από τα δεσμά της Ύλης, το πέταγμα της ψυχής προς το Θεϊκό της Λίκνο.Η Αλκυόνη γεννάει τα αυγά της κοντά στην Θάλασσα. Η Θάλασσα συμβολίζει τον συναισθηματικό κόσμο και τα πάθη. Με την βοήθεια του Θεού υπάρχει η ελπίδα, τα αυγά δεν καταστρέφονται τελικά. 

Τα αυγά σε όλες τις αρχαίες παραδόσεις είναι σύμβολο δημιουργίας που συνδέεται με τις γιορτές της άνοιξης για αναγέννηση και αναζωογόνηση. Στην αρχαία Ελλάδα και ειδικότερα στον Ορφισμό το αυγό είναι το μυστήριο της ζωής, της δημιουργίας, της Ανάστασης. Περιβάλλεται από ένα φίδι που δαγκώνει την ουρά του, τον ουροβόρο. Oι Θεοί γεννιούνται από το αυγό, που αντιπροσωπεύει την πληρότητα του αδιαφοροποίητου όντος. Πρώτος γεννήθηκε ο Φάνης ή Έρως ή Μήτις ή Πρωτόγονος, θεός δίφυλος θηλυκός αλλά και γεννήτορας μαζί, πρώτος κυβερνήτης του κόσμου.



Το Αυγό σε κοσμικό επίπεδο συμβολίζει την αρχή της ζωής από τον κόσμο του χάους, τον σπόρο κάθε δημιουργίας, το ΟΛΟΝ που περικλείει τα πάντα, τον χωροχρόνο, τους αρχέγονους γονείς, την ενότητα των αντιθέτων, την ανάσταση, την ελπίδα. 


Αν ο άνθρωπος είναι «ταπεινός» και καταφέρει να ξεπεράσει τα πάθη του, την κατώτερη Τιτανική του φύση, ίσως στο τέλος καταφέρει να ξαναγεννηθεί ή να αναγεννηθεί σπάζοντας «το τσόφλι της άγνοιας», αποκτώντας την «Θεία φώτιση», υπερβαίνοντας τα όρια του χώρου και του χρόνου. Η μόνη πραγματικότητα βρίσκεται πέρα από το αντιληπτό από εμάς, πέρα από το αισθητό, βρίσκεται στο ενιαίο και το ΟΛΟΝ...


Τετάρτη 13 Μαρτίου 2013

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΟΠΤΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΚΑ ΜΕΡΚΕΛ




Στα τέλη Μαρτίου έρχεται στην Ελλάδα ο αγαπημένος μας τέως προπονητής της εθνικής μας ομάδας ποδοσφαίρου Όττο Ρεχάγκελ,  μετά από επιθυμία της καγκελαρίου Μέρκελ η οποία θέλει βελτιώσει τις ελληνογερμανικές σχέσεις.

Φυσικά και θα χαρούμε να έχουμε κοντά μας τον φίλο μας Όττο. Δεν ξεχνάμε τους καλούς φίλους, μιας και ξέρουμε να εκτιμάμε τους ανθρώπους που μας προσφέρουν.

Και ο  Ρεχάγκελ,  πρόσφερε τα μέγιστα τόσο στο Ελληνικό ποδόσφαιρο,  όσο  και στον Ελληνικό λαό, χαρίζοντας μοναδικές στιγμές εθνικής ανάτασης και περηφάνιας.

Θα πρέπει όμως να γνωρίζεται κυρία Μέρκελ πως ο «δικός» μας Όττο Ρεχάγκελ κατάφερε αυτό τον άθλο σε αρμονική  συνεργασία  με τους Έλληνες παίκτες.

Ο σεβασμός ήταν αμφότερος, και οφείλεται στο γεγονός πως ο Όττο πίστεψε στους Έλληνες παίκτες, ανέδειξε τα προτερήματα τους, και το ακατέργαστο έστω ταλέντο τους, τονώνοντας όμως  παράλληλα την εθνική  τους ταυτότητα και  υπερηφάνεια.!!

Κατ’ αυτόν τον τρόπο  κατάφερε να πάρει τόσο το maximum των δυνατοτήτων τους , όσο και να κερδίσει  τον σεβασμό τους.

Δεν απευθύνθηκε σε τεμπέληδες, σε ανθρώπους που απλά έπαιζαν στο άσημο «κακό» και φτωχό  Ελληνικό πρωτάθλημα.

«Αφύπνισε» αυτό που στην Ελλάδα ονομάζουμε  «Φιλότιμο», που σημαίνει να  προσπαθείς ακόμα και εάν είσαι καταδικασμένος να χάσεις, και κέρδισαν.!!!

Κανείς δεν το περίμενε. Όπως και πολλές άλλες φορές στο παρελθόν, όταν λίγοι Έλληνες απέναντι σε πολλαπλάσιους  αντιπάλους πολέμησαν και κέρδισαν,  τόσο στα παλαιότερα χρόνια, όσο και στα  νεότερα.

Ο  ερχομός του φίλου μας Ρεχάγκελ, ίσως  είναι  μία καλή ευκαιρία να προσπαθήσετε να προσεγγίσετε εμάς τους Έλληνες φίλους σας, με έναν νέο τρόπο,  δίχως να μειώνεται  την Εθνική μας αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια, και κυρίως αυτό, μην στερώντας σε μία ολόκληρη γενιά το μέλλον της ....

Γνωρίζουμε πως κάναμε λάθη, γνωρίζουμε επίσης πως τα πλοία δεν πλέουν με « χθεσινό άνεμο - αυτό ίσως του αρχαίου Κλέους - »,  αλλά είμαστε δεινοί κολυμβητές γιατί γεννηθήκαμε στην θάλασσα,  για αυτό και μας αρέσει η ελευθερία. Και αν βυθίστηκε λοιπόν τον καράβι μας,  εμείς θα κολυμπήσουμε στην ακτή, θα βρούμε την Ιθάκη μας....!!! 

 TO MADAM ANGELA MERKEL

At the end of March our beloved former coach of our National football team Otto Rehhagel is coming to Greece, after Chancellor Merkel's desire to improve Greek-German relations.
We will be glad of course, to welcome back our friend Otto in Greece. We cannot forget our good friends, furthermore, we appreciate those who have honored and offered us their services and friendship.
Rehhagel, has offered so much to the Greek football, but also to the Greek people, by winning the first place in 2004 with the Greek National team. He and the players have offered unique moments of uplift and national pride.
But please notice Madam Merkel, that "our Otto” has accomplished a team effort, in a harmonic collaboration with the Greeks players.
There was an equal respect on both sides, coach and players.  Otto believed on the abilities of the Greeks players, highlighted their assets, and even their “raw talent”, but at the same time even thought not a Greek himself, he stimulated their national identity and pride!!
In this way he managed to get the maximum of their potential, and to win their respect. He did not insulted them as being lazy or discipline according to other players he has coached in the past in his great career,  or treat them as inferior players who were playing  to  the unknown ' poor and  bad quality ' Greek Football League.
This way he managed to ‘Awaken’ what in Greece we call "PHILOTIMO". By word it means “Friend of pride”, but that’s not truly its meaning. It means in a way, to keep on trying to accomplish a goal,   even thought you’re doomed to lose.
And they won!!! Nobody expected the triumph of the Greek National team and its coach indeed!  But It happened many times in the past, when Greeks were outnumbered but they fought and won against better opponents, both in ancient times and modern.
Under the circumstances the arrival of our friend Rehhagel, might a good opportunity to try to approach us,  -  your Greek friends - , in a an other way, without diminishing our national dignity and pride, but most of all by not  demanding on a punishment way to a dead-end recession, which leads to unemployment  and misery especially for the new generation.  
We are aware that we have made mistakes, we also know that “ships do not sail on “yesterday's wind –that of our ancient history -", but we're very good swimmers as we were born by the sea,  this is the reason why we love freedom more than everything.  Therefore even though out boat has sunk, we will swim to the shore, and even if it will take a decade we we’ll find our Ithaca....!!!