Το "πνευματικό φως" του Απόλλωνος του μυσταγωγού...

«Ο άναξ ο οποίος είναι ο κύριος του μαντείου των Δελφών, ούτε λέγει ούτε κρύπτει, αλλά σημαίνει…«

 ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

Το Μαντείο των Δελφών ήταν αρχικά αφιερωμένο στην Γαία και στην συνέχεια στην κόρη της την Θέμιδα, επόπτρια των θεσμών.  Φύλακας του μαντείου ήταν ο Δράκος Πύθων ( χθόνιο σύμβολο/ φύλακας της γνώσης)   τον οποίο σκότωσε ο Απόλλωνας με το τόξο και τα βέλη του.

Το τόξο συμβολίζει την διαδρομή του Ήλιου στον ουρανό, ο οποίος  δια των βελών του (φωτεινών) ακτίνων του φωτίζει την Γη. Έτσι  το τόξο εκτός από όπλο στα χέρια θνητών, γίνεται  το σύμβολο  του θεϊκού φωτός,  και  του Ζωοδότη Ήλιου... Η άφιξη του Απόλλωνα είναι συνυφασμένη με την εαρινή ισημερία, την έναρξη της Άνοιξης και την αναγέννηση της φύσης, και του «φωτός εκ των ένδον» του ανθρώπου…

Το μεγαλείο της νίκης του Θεού του φωτός  πάνω στο χθόνιο  δράκο, αποτελεί την νίκη του φωτός  και του πνεύματος , πάνω στην πλάνη των αισθήσεων και της  ύλης. Την επικράτηση της  ανώτερης συνειδητότητας, έναντι των χθόνιων αιματηρών τελετουργιών. Ιστορικά συμβολίζει  την μετάβαση από την μητριαρχία στην πατριαρχία, και την  κυριαρχία  ενός ηλιακού θεού στη θέση των αρχέγονων προελληνικών θηλυκών χθόνιων θεοτήτων.

Ο  Απόλλωνας  έφυγε για να εξαγνιστεί,  στην κοιλάδα των Τεμπών,  και όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου της ποινής του, γύρισε στους Δελφούς, στεφανωμένος με δάφνη και κρατώντας ένα κλαδί της στο χέρι.

Εννέα μήνες του έτους οι Δελφοί ήταν αφιερωμένοι στον Απόλλωνα, τους υπόλοιπους τρεις (το Χειμώνα, ήτοι όταν ο Απόλλων έφευγε στην Υπερβόρεια) ο Διόνυσος ήταν ο κύριος του Μαντείου. Ο Πλούταρχος στο «Περί του ΕΙ του εν Δελφοίς»,  αναφέρει , ότι τα δελφικά πράγματα αφορούν όχι μόνο το θεό Απόλλωνα αλλά και το θεό Διόνυσο.

Ο θεός Διόνυσος λατρευόταν μέσω  της έκστασης, και της  ιερής μανίας, μοιραζόταν το Δελφικό έτος με το θεό Απόλλωνα, ο οποίος αντίθετα,  ήταν  ο θεός του συνειδητοποιήμενου ανθρώπου, ο οποίος αναζητεί  εντός του,   τον κρυμμένο φωτεινό θεϊκό σπινθήρα  της ύπαρξης του. Όταν η υπερβολή και η έλλειψη γίνει μέτρο, αρμονία και επίγνωση της συνείδησης μέσα από την εναρμόνιση με το πνευματικό φως, τότε ο άνθρωπος μετέχει του Φοίβου, και ανεβαίνει στον Όλυμπο μαζί με την Αρμονία και τις Μούσες …

Η κατανόηση και η γεφύρωση των δύο όψεων, της δυαδικότητας, του Λογικού και του Παραλόγου, του υλικού και του πνευματικού φωτός του θνητού και του Θεϊκού, ήταν  η ατραπός που οδηγούσε στο : «ΓΝΩΘΙ Σ’ ΑΥΤΟΝ». Είναι το «ΦΩΣ του μεσονυκτίου»  που «έσκιζε» το σκότος, την υπέρτατη εκείνη στιγμή μυήσεως, κατά την διάρκεια των αρχαίων μυστηρίων...

O  Απόλλωνας τον χειμώνα έπαιρνε το ιπτάμενο άρμα του που το  έσερναν τέσσερις κύκνοι ή τέσσερα  ά- λογα, και πήγαινε υπερβόρεια απ' όπου και ξαναγύριζε την άνοιξη!

Ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα - αφιερώματα στους Δελφούς είναι το περίφημο άγαλμα του ΗΝΙΟΧΟΥ. Το περίφημο αυτό άγαλμα είναι το εναπομείναν τμήμα από μια μεγαλύτερη σύνθεση, όπου ο ΗΝΙΟΧΟΣ είναι ο οδηγός ενός άρματος που το έσερναν τέσσερα άλογα.

Ο Ηνίοχος θα μπορούσε να συμβολίζει την ψυχή του ανθρώπου που χαλιναγωγεί τη ζωώδη κατώτερη φύση του όπως μας αποκαλύπτει ο Πλάτωνας….

Το άρμα με τα τέσσερα άλογα συμβολίζει  τις τέσσερις εποχές του έτους, αλλά και τα τέσσερα στοιχεία της φύσης Για αυτό τον λόγο, ο  Απόλλωνας  είναι φορέας τεσσάρων  θεϊκών ιδιοτήτων:

1. Η Μουσική –ως επιστήμη των Μουσών.
2. Η Ιατρική –  ως αρμονία σώματος, πνεύματος και ψυχής.
3. Η Μαντεία – ως η υπερβατική επικοινωνία των κάτω  με τα άνω.
4. Η Τοξοβολία –ως η ικανότητα της σκέψης. Συμβολίζει το πνεύμα που διαπερνά το σκότος της αμάθειας.

Μόνο όταν κάποιος  έχει πλέον κατακτήσει και τις τέσσερις ιδιότητες, ταυτίζεται με τον «πνευματικό Ήλιο». Έτσι ο Απόλλωνας (Α-πολλών – αρνούμενος τα πολλά και το πλήθος),  είναι σύμβολο της ύψιστης μονάδας, ο καταστροφέας του πλήθους των φαινομένων.  Αναφέρει σχετικά ο Πλούταρχος,  στο «Το περί του ΕΙ του εν Δελφοίς»:

 «…. Ο Απόλλων φαίνεται ότι τις απορίες της ζωής τις θεραπεύει και τις διαλύει, παρέχοντες χρησμούς προς εκείνους οι οποίοι τον συμβουλεύονται, τις απορίες όμως που αφορούν στο λογικό τις βάζει μέσα μας ο ίδιος και τις θέτει εμπρός στον εκ φύσεως ερευνητή της ψυχής, εμπνέοντας σε αυτόν διάθεση που οδηγεί στην αλήθεια, όπως αυτό είναι φανερό και σε άλλα πολλά, αλλά και στην καθιέρωση του ΕΙ.  Διότι αυτό δηλ. το ΕΙ βέβαια δεν έγινε τυχαία ούτε με την εκτίναξη γραμμάτων μέσα από κληρωτίδα βρέθηκε σε πρώτη σειρά κοντά στον θεό, ώστε να λάβει την θέση ιερού αφιερώματος και θεάματος. Αντιθέτως , όσοι πρώτοι εξέτασαν την φύση του θεού το αποδέχθηκαν, όσοι πρώτοι εξέτασαν την φύση του θεού το αποδέχθηκαν αυτό, είτε επειδή ανεγνώρισαν σ΄ αυτό ιδιαίτερη και έκτακτη δύναμη είτε επειδή το χρησιμοποίησαν ως σύμβολο προς κάτι άλλο άξιο μελέτης…» 

Ο «Μάρτης» ή «Μαρτιά».

Ο «Μάρτης» φτιάχνεται την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου και φοριέται όλο τον Μάρτη, στον καρπό του χεριού ως  βραχιόλι. Είναι  φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον «Μάρτη» ή «Μαρτιά». Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» φοριέται κυρίως από τα παιδιά, ώστε να προστατέψουν τα  πρόσωπά τους από τον ήλιο της Άνοιξης.

Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, επειδή οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων συνήθιζαν να δένουν μια κλωστή, την «Κρόκη», στο αριστερό χέρι και πόδι τους (μερία της καρδιάς). Στην λαϊκή παράδοση, ο «Μάρτης» κατασκευάζεται  από δύο κλωστές, μία άσπρη και μία κόκκινη, πλεγμένες μεταξύ τους. Σε κάποιες παραδόσεις αναφέρεται και μία χρυσή κλωστή  ή (κίτρινη*) ώστε να συμβολίζει το φώς, την ζωή  και την αφθονία. ..

Ας δούμε όμως, τι λένε οι αρχαίες πηγές σχετικά με την «Κρόκη», ονομασία η οποία προέρχεται από τον Κρόκωνα. Πιο συγκεκριμένα, ο Παυσανίας αναφέρει σχετικά με τον Κρόκωνα. «Όταν κανείς περνά από τους Ρειτούς, έχει πρώτα το μέρος όπου έμενε ο Κρόκων, το οποίο τώρα ονομάζεταιανάκτορα του Κρόκωνα[…].». 

Ο Κρόκων, ο επώνυμος ήρωας των Κροκωνιδών, ήταν παλαιός ηγεμόνας των Ελευσινίων με έδρα στα νοτιοανατολικά κράσπεδα του Θριάσιου πεδίου. Σύμφωνα με μια τοπική παράδοση του δήμου των Σκαμβωνιδών, ο Κρόκων είχε παντρευτεί τη Σαισάρα, κόρη του Ελευσίνιου βασιλιά Κελεού. Άλλη παράδοση θέλει τον Κρόκωνα γιο του Τριπτόλεμου και εγγονό του Κελεού. Όταν έφτανε στη θέση των ανακτόρων του Κρόκωνα, η πομπή  των υποψήφιων μυστών των Ελευσινίων μυστηρίων σταματούσε. Τα μέλη του γένους των Κροκωνιδών έδεναν κίτρινη * κλωστή από μαλλί στο αριστερό χέρι και πόδι κάθε μύστη, καθώς πίστευαν ότι με αυτόν τον τρόπο απομάκρυναν τα μιάσματα..

Το ερώτημα λοιπόν είναι,  πότε η κίτρινη κλωστή έγινε κόκκινη και άσπρη….

Τα χρώματα έχουν τον συμβολισμό τους. Το άσπρο συμβολίζει την αγνότητα και το κόκκινο την αγάπη. Συμβολίζει επίσης το κόκκινο χρώμα από το κάψιμο του ήλιου στην άσπρη επιδερμίδα.

Σύμφωνα με μια Βυζαντινή δοξασία, n άσπρη κλωστή συμβολίζει το πρωινό φως του ήλιου και η κόκκινη το καυτό μεσημεριάτικο ήλιο και οι δυο μαζί διώχνουν την καυτερή ηλιαχτίδα και έτσι, προστατεύεται το πρόσωπο από το «άρπαγμα» του μαρτιάτικου ήλιου.

Σε κάθε περίπτωση, το δέσιμο της κλωστής έχει πάντα μια μεταφυσική έννοια…

Σε κάποιες παραδόσεις,  η κλωστή του Μάρτη ετοιμαζόταν ως εξής: την παραμονή, n γιαγιά του σπιτιού έστριβε τη διπλή, άσπρη και κόκκινη κλωστή. Την στριφογύριζε και την περνούσε σε μια τρύπια δεκάρα.

Την κλωστή του Μάρτη την κρατούσαν εννιά μέρες (όσες και η διάρκεια των Ελευσινίων). Την ένατη μέρα πια, την κρεμούσαν σε κλαδιά δέντρου. Ο σκοπός ήταν να την πάρουν από εκεί τα χελιδόνια και να την μεταφέρουν  στον Θεό μαζί με όλα τους τα αιτήματα…

Οι Ιθαγενείς. Μία αληθινή διδακτική ιστορία.

Κατά  την διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου, οι  Αμερικανοί δημιούργησαν βάσεις σε διάφορα μικρά νησιά του Ειρηνικού Ωκεανού, ώστε να κινηθούν κατά της Ιαπωνίας. Σε κάποια από αυτά τα μικρά νησιά, βρήκαν μικρές φυλές ιθαγενών απομονωμένων από τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι Αμερικανοί για να εγκαταστήσουν τις στρατιωτικές τους βάσεις, έπρεπε να κατασκευάσουν μικρούς αεροδιάδρομους για τον ανεφοδιασμό τους.  Οι ιθαγενείς  κάτοικοι,  παρακολουθούσαν  τις προετοιμασίες στο διάδρομο προσγείωσης πριν προσγειωθεί  (το μεγάλο  πουλί ) ένα αεροπλάνο. 

Είχαν διαπιστώσει πως οι Αμερικανοί άναβαν τα φώτα του διαδρόμου, έβαζαν το ανεμούριο και κρατούσαν τα σημαιάκια για να κατευθύνουν το αεροπλάνο που προσγειωνόταν και έφερνε τα εφόδια. Από τα εφόδια αυτά, οι Αμερικανοί έδιναν και μερικά στους ιθαγενείς ως δώρο.

Σταδιακά οι Ιθαγενείς δούλευαν όλο και λιγότερο, καθώς απολάμβαναν αγαθά δίχως να κουράζονται, και μάλιστα αγαθά τα οποίο ήταν πέρα από το βιοτικό και γνωσιολογικό τους επίπεδο. Όταν έφυγαν οι Αμερικανοί μετά το τέλος του πολέμου,  χάθηκαν τα αεροπλάνα και τα δώρα. 

Οι  ιθαγενείς λοιπόν σκέφτηκαν να κάνουν ότι οι Αμερικανοί. Άναβαν τα φώτα, έβαζαν το ανεμούριο και κρατούσαν τα σημαιάκια ώστε  να έλθει το πολύτιμο αεροπλάνο με τα εφόδια, αλλά αυτό δεν ερχόταν.

Οι Ιθαγενείς δεν καταλάβαιναν τι  γινόταν  λάθος....Έκαναν ακριβώς ότι έκαναν οι Αμερικανοί, αλλά  αεροπλάνο δεν ερχόταν. Συνελεύσεις επί συνελεύσεων, θυσίες στους θεούς που πρότειναν οι ιερείς , αλλά τα χωράφια άδεια...

Έως ότου κάποιοι  άλλοι Αμερικανοί δυτικοί επισκέπτες,  τους πρόσφεραν ψίχουλα για να   αγοράσουν τα  εξωτικά τα χωράφια τους για ένα κομμάτι ψωμί και λίγα από τα αγαθά του σύγχρονου πολιτισμού, που τόσο πολύ  είχαν αλλοιώσει την πολιτισμική τους ταυτότητα...

Η συνέχεια αυτονόητη…..

Οποιαδήποτε ομοιότητα με  καταστάσεις  που βιώνουμε σήμερα ίσως είναι συμπτωματική.