Σάββατο 14 Μαρτίου 2009

Η κρίση ταυτότητας του Έλληνα στον 21ο αιώνα


«Τα έθνη δεν αξίζουν μόνο με το να μένουν έθνη αν δεν είναι συνάμα και ζύμη για τη δημιουργία πολιτισμών και ξεχωριστών ανθρώπων».
Ίων Δραγούμης

Η εποχή που διανύουμε είναι μία εποχή κρίσιμη, καθώς είμαστε μάρτυρες μίας πρωτόγνωρης αποδόμησης κοινωνικών δομών, αξιών και θεσμών σε παγκόσμιο επίπεδο. Η παγκοσμιοποίηση και ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχουν δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου, πολιτισμική αλλοτρίωση, και ταυτόχρονα μία σειρά από αντιφάσεις στις κοινωνίες. Έτσι η ατομική ελευθερία περιορίζεται στα πλαίσια αντιμετώπισης της «τρομοκρατίας», αλλά και η τεχνολογία, ενώ προορίζεται για μία καλύτερη ποιότητα ζωής, καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, υποβαθμίζοντας την ποιότητα της ζωής μας.

Η Ελλάδα  δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο την οικονομική κρίση, αλλά και πλήθος άλλων χρόνιων προβλημάτων που έχουν συσσωρευτεί στην χώρα εδώ και δεκαετίες ( κυρίως μετά την μεταπολίτευση), για τα οποία το μόνο μέτρο που είχε παρθεί, ήταν ένας αδιέξοδος καιροσκοπισμός, δια μέσω της μετάθεσης του προβλήματος και της λύσης του στο μέλλον, κάτι που δεν μπορεί βέβαια να συνεχίζεται επ’ αόριστο, με αποτέλεσμα αυτή την στιγμή να έχουμε βρεθεί προ των δυσάρεστων ευθυνών μας, και να ατενίζουμε με προβληματισμό το μέλλον. Όπως όμως χαρακτηριστικά γράφει ο Κικέρων, τα μελλοντικά γεγονότα δεν κάνουν ξαφνικά την εμφάνισή τους..

Το πέρασμα του χρόνου μοιάζει με το ξετύλιγμα ενός σχοινιού, το οποίο δεν παράγει τίποτα καινούριο αλλά απλώς ξεδιπλώνει αυτό που υπήρχε εξ αρχής. Ίσως λοιπόν αυτή η κρίσιμη στιγμή να είναι μία από τις σημαντικότερες επιλογές που καλούνται να πάρουν οι Έλληνες, επιλογές που θα καθορίσουν τόσο το δικό τους μέλλον, όσο και των παιδιών τους..

Το «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», στις διαμορφωμένες συνθήκες δυστυχώς δεν φαίνεται να αρκεί, παρότι ο Ελληνισμός έχει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μία αδιάλειπτη πολιτιστική παρουσία 7.000 χρόνων στο παγκόσμιο διεθνές στερέωμα. Η ιστορία είναι αμείλικτη, και μας προσφέρει πλήθος παραδειγμάτων εθνών και αυτοκρατοριών που σβήστηκαν από τον χάρτη. Αυτό συμβαίνει όταν ένας πολιτισμός θυσιάζει στον βωμό των υλικών αγαθών την πνευματικότητα του, περιορίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ελευθερία της σκέψης του, γεγονός που τον καθιστά ανίκανο να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των καιρών.

Σίγουρα δεν είναι η πρώτη φορά που ο Ελληνισμός κινδυνεύει. Στις κρίσεις του παρελθόντος όμως, ο Ελληνισμός επιβίωσε, έχοντας ως αρωγό την πλούσια πολιτισμική του ιστορία, με ότι αυτή σημαίνει και συμβολίζει, αλλά και εξαιτίας της ομοιογένειας του έθνους, που βασιζόταν κυρίως σε δύο πόλους, το ομόθρησκο και το ομόγλωσσο.

Το 1821 η νεοσύστατη Ελλάδα είχε ορίσει ως καθοριστικό στοιχείο Ελληνικότητας το θρήσκευμα.: «Όσοι αυτόχθονες κάτοικοι της Επικράτειας της Ελλάδος πιστεύουσιν εις Χριστόν, εισίν Έλληνες» , καθώς όλοι ανεξαιρέτως οι αγωνιστές της Επανάστασης προέτασσαν το «υπέρ πίστεως» πριν το «υπέρ πατρίδος», ενώ ως Ελλάδα οριζόντουσαν όσες επαρχίες είχαν επαναστατήσει κατά του Οθωμανικού ζυγού. Η εθνική ταυτότητα συνεπώς αναζητήθηκε πρωτίστως στην θρησκεία.

Στον 21ο αιώνα όμως οι συνθήκες αλλάξουν ταχύτατα. Κατά τη δεκαετία του 1990 η Ελλάδα δέχτηκε απροετοίμαστη και χωρίς κανένα σχεδιασμό ή έλεγχο, περίπου ένα εκατομμύριο μετανάστες, μετέχοντας στην παγκόσμια επιταγή της πολυ-πολιτισμικότητας, έτσι το στοιχείο της ομοιογένειας του πληθυσμού δεν ισχύει πια.

Έτσι ενώ σε παρελθόντα χρόνο, σε εποχές κρίσης της «Ελληνικής ταυτότητάς», ο Έλληνας θα μπορούσε να καταφύγει στην ένδοξη ιστορική του μνήμη, γεγονός που θα μπορούσε να λειτουργήσει αντισταθμιστικά στην αποδόμησης της «εθνικής» του ταυτότητας, σε μελλοντικό χρόνο αυτό δεν θα είναι εφικτό.

Τα τελευταία χρόνια όμως, υπάρχει ακόμα ένας πιο επικίνδυνος απορυθμιστικός παράγοντας. Αυτό οφείλεται σε ένα παρεχόμενο εκπαιδευτικό σύστημα που στερείται προγραμματισμού και οράματος, που θα είχε ως στόχο την παροχή γνώσης και εφοδίων, στο πιο δυναμικό κομμάτι της χώρας. Ως επακόλουθο, η χώρα πορεύεται αποκομμένη από τον ομφάλιο λώρο που μας συνδέει με τον ελληνικό πολιτισμό, εφόσον οι περισσότεροι Έλληνες σήμερα αγνοούν βασικά στοιχεία για την αληθινή τους ταυτότητα, θεωρώντας την ελληνικότητα κληρονομικό δικαίωμα, και όχι βίωμα και καθημερινή κατάκτηση.



Ίσως βέβαια κάποιος να ρωτήσει, πως οι προ παππούδες μας που δεν μετείχαν καθόλου της αρχαιοελληνικής πολιτισμικής κληρονομιάς ,( λόγω της ανύπαρκτης - εξαιτίας των συνθηκών – εκπαίδευσης) , συνεπώς δεν γνώριζαν τον Όμηρο, τον Πυθαγόρα, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, παρόλα αυτά πολέμησαν σαν τους Σπαρτιάτες στις Θερμοπύλες το 1821, αλλά και αργότερα το 1912-13 , και το 1940.

Η διαφορά έγκειται πως στην πρώτη περίπτωση οι πνευματικοί άνθρωποι της εποχής (πολλές φορές στις μικρές κοινότητες ήταν απλώς ο δάσκαλος ή ο ιερέας), που είχαν λάβει παιδεία, διακατέχονταν από ιδανικά, διαμορφώνοντας την εθνική συνείδηση του λαού, έχοντας γνώση του υψηλού τους χρέους , ενώ στην δεύτερη, έχουμε ασύνειδη ή ασυνείδητη απαξίωση της ιστορίας....
 

Από τους Ελληνιστικούς χρόνους, η Ελληνικότητα δεν εστιαζόταν στον τόπο, αλλά στον τρόπο του βίου.
Αλλά και πιο πριν στην κλασική Ελλάδα, ο υπέρτατος στόχος της συλλογικής συμβίωσης είχε εκδηλωθεί με την συγκρότηση της πόλεως, και τον βίο που βρισκόταν σε αρμονία με την φύση. ( για αυτό τον λόγο το σύμπαν ονομάστηκε «κόσμος» κόσμημα). Η αρμονία ήταν πανταχού παρούσα στο σύμπαν αλλά σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης δραστηριότητας στην αρχαία Ελλάδα: Στην αρχιτεκτονική, στη γλυπτική, στον σχεδιασμό της πόλεως, στο θέατρο, στους ναούς, στα αγάλματα, έτσι ώστε τα πάντα κατ’ αντιστοιχία της φύσης να προξενούν την αγαλλίαση δια της θεάσεως των αθάνατων ιδεών...

Σήμερα αντί να δημιουργούμε πολιτισμό , στο όνομα μίας κακώς εννοούμενης δημοκρατίας καταστρέφουμε την ίδια μας την χώρα, και εγκληματούμε έναντι στο περιβάλλον. Στον βωμό του ευημερισμού και του εύκολου χρήματος, έχουμε χάσει την αίσθηση του μέτρου, «το παν μέτρον άριστον», ηχεί τόσο ξεπερασμένο.

Στην χώρα που γεννήθηκε το κάλος, βιάζουμε βάναυσα το φυσικό και το τεχνικό περιβάλλον, το σκουπίδι, το τσιμέντο οι ευθείες γραμμές, οι σκουριασμένες κεραίες, και η ακαλαισθησία κυριαρχεί παντού.

Ο πιο ασφαλής και αναίμακτος τρόπος υποδούλωσης ενός έθνους γίνεται δια μέσου της οικονομικής και πολιτιστικής κατάκτησης. Αυτό το εφάρμοσε κατ’ επανάληψη στο παρελθόν ο Ελληνικός πολιτισμός. Η πολιτισμική αυτή κληρονομιά θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και σήμερα, αντί αυτού τα «αρχαία ερείπια», τα αξιοποιούν καλύτερα οι ξένοι, από ότι εμείς στην χώρα μας...
.
Και δεν θα πρέπει να ανατρέχουμε μόνο στην ύστατη αρχαιότητα. Ο Ελληνισμός είναι μία συνέχεια στον χρόνο. Πού είναι σήμερα η Ελληνική παραδοσιακή τέχνη, χοροί, μουσική , η μεσογειακή διατροφή; Είμαστε ένα έθνος νεόπτωχων γιάπηδων, που παρά το προσεγμένο περιτύλιγμα, μας διακατέχει η μοιρολατρία ο πεσιμισμός, και η επανάληψη διαρκώς των ίδιων λαθών...



Η Ελλάδα αυτή την φορά δεν απειλείται από τους «βαρβάρους» αλλά από εμάς τους ίδιους καθώς διαπράττουμε συστηματικά τα χειρότερα εγκλήματά κατά του τόπου μας, αποδίδοντας την ευθύνη σε κάποιους τρίτους. Σε κάποιους ανθέλληνες, ενώ οι χειρότεροι ανθέλληνες είμαστε εμείς, η Ελλάδα των «αεριτζήδων» των «φιγουρατζήδων» του φτωχού κράτους, αλλά με τους πολίτες με τα περισσότερα ακριβά αυτοκίνητα στην Ευρώπη...

Δεν μας φταίει κανείς «βάρβαρος» που δεν μαθαίνουμε πια ιστορία, που έχουμε ξεχάσει να σκεφτόμαστε, που ζούμε μόνο για το σήμερα, που η δημοκρατίας μας είναι... «κληρονομικό χάρισμα» για κάποια πολιτικά τζάκια, που κυριαρχεί η γραφειοκρατία και η διαφθορά σε κάθε επίπεδο της δημόσιας οργάνωσης..

Το πολιτικό σύστημα βρίσκεται από καιρό σε κρίση, καθώς oι πολιτικοί μας στερούνται οράματος , ενώ είμαστε όμηροι ενός ανελαστικού, διεφθαρμένου πελατειακού κράτους, το οποίο δεν μπορεί να σχεδιάσει και να στηρίξει μακροπρόθεσμες πολιτικές και στρατηγικές σε ουσιαστικά προβλήματα, όπως η οικονομία, η εξωτερική πολιτική, η παιδεία, η υγεία, ή το περιβάλλον. Ο κάθε λαός βέβαια έχει την εξουσία που του αρμόζει....

Δεν ευθύνεται κανένας «βάρβαρος», που βάλλεται από τους δικούς μας πνευματικούς ανθρώπους και το τελευταίο οχυρό, η Ελληνική γλώσσα, μία γλώσσα μοναδική, στην οποία έχει γράψει ο Όμηρος, ο Αισχύλος, ο Πυθαγόρας, ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Πλωτίνος, οι Πατέρες της Εκκλησίας, ο Μακρυγιάννης, ο Σολωμός, Καζαντζάκης ο Σικελιανός, ο Σεφέρης, ο Ελύτης…

Η αγάπη για την πατρίδα, κάτι που θεωρείται αυτονόητο για κάθε χώρα, (όσο και οπισθοδρομικό και εάν ακούγεται αυτό την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της νέας τάξης πραγμάτων) , στην Ελλάδα σημαίνει τον γραφικό αν όχι τον ακραίο εθνικιστή.... Θα πρέπει να γνωρίζουν όμως όσοι καλλιέργησαν ένα τέτοιο κλίμα, πως η απώλεια του παρόντος και του μέλλοντος οδηγεί ασφαλέστερα και πιο σύντομα στο παρελθόν, και στην αναγέννηση του εθνικισμού, και του θρησκευτικού φανατισμού....

Η αρχαιογνωσία από την άλλη βέβαια, δεν προκαλεί κατ’ ανάγκην την αυτογνωσία και την συνειδητότητα. Θα ήταν ιστορικός αναχρονισμός να ωραιοποιούμαι και να προβάλουμε στο σήμερα τον τρόπο βίου και σκέψης των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων. Μπορούμε όμως να αναπτύξουμε το κριτικό μας πνεύμα, καθώς αυτοί πρώτοι δίδαξαν στην ανθρωπότητα τον «Λόγο» , την λογική  Η φιλοσοφία βέβαια σε αντίθεση με την σημερινή της χρήση, δεν αφορά μόνο τον κόσμο των ιδεών, οφείλει να ασχολείται και με ζητήματα που έχουν άμεση σχέση με τις ανάγκες της ζωής, με την ευρύτερη έννοια.

Η γνώση για το αρχαίο Ελληνικό φιλοσοφικό πνεύμα, μπορεί να εξατομικευόταν σε ατομικό επίπεδο, αλλά σε αντίθεση με τους άλλους λαούς η γνώση προσφέρονταν στο κοινωνικό σύνολο, έτσι ώστε η πρόοδος ήταν ένα συλλογιστικό κατόρθωμα, σε μία δυναμική κοινωνία, που γέννησε την δημοκρατία, τις επιστήμες, το θέατρο. Σήμερα ο ατομισμός και η απαξίωση κυριαρχούν σε κάθε τομέα της ζωής μας.

Ως αντιστάθμισμα βέβαια στην πνευματική πενία, και στο άγχος του Ελληνισμού για σύνδεση με το ένδοξο παρελθόν που έρχεται σε αντίθεση με το ανύπαρκτο παρόν, αναπτύχθηκε ένα επικίνδυνο «κίνημα», που βασίζεται στο γεγονός πως βρίσκει ένα κοινό, δίχως γνωσιολογικό και ιστορικό υπόβαθρο.

Έτσι σε αντίθεση με τον θεμέλιο λίθο της Ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης, που ήταν ο «λόγος», και που είχε ως προϋπόθεση τον σκεπτόμενο άνθρωπο, τώρα επιδιώκουμε ακριβές το αντίθετο, ή στην καλύτερη περίπτωση το «ευκολόπεπτο»...

Αναπτύχθηκαν έτσι απόψεις που κάνουν λόγο για τον Ελλαδικό χώρο, ως μήτρα της ανθρωπότητας, γίνεται λόγος για σύνδεση του Έλληνα με «υποχθόνιους», «επιχθόνιους», εξωγήινους, σύνδεση των αρχαίων Ελλήνων με Χριστιανικές μεσσιανικές προφητείες, ενώ ομάδες τύπου «Έψιλον», θα σώσουν με τα υπέρ...όπλα τους, την Ελλάδα από κάθε κίνδυνο ... (!!!)

Η «Ελληνικότητα» όμως μάλλον, δεν βρίσκεται σε ...γονίδια που μεταβιβάζονται μέσω της «βιολογικής οδού» στους απογόνους μας, αλλά προϋποθέτουν την υιοθέτηση μίας στάσης ζωής, ένα βίωμα που πρέπει κανείς ν’ αγωνίζεται εφ’ όρου ζωής για να το διατηρήσει. Η στάση αυτή βίου, προϋποθέτει γνώση και εκτίμηση των αξιών που θεμελιώνονται με την παιδεία και ολοκληρώνονται με την κατανόηση της ανθρώπινης φύσης.



Έτσι ήταν πάντα. Ούτως ή άλλως, ο Ελληνισμός λόγω της στρατηγικής θέσης της Ελλάδος και των συνεχών πολέμων, ήρθε από την αρχαιότητα σε πρόσμιξη με πολλούς λαούς και πολιτισμούς. Ακόμα και όταν φυλετικά οι Έλληνες ήταν μειοψηφία, η Ελληνική πολιτιστική κληρονομιά υπερίσχυσε, δημιουργώντας μία ισχυρή Ελληνική συνείδηση, αφομοιώνοντας πολιτισμικά τους άλλους πολιτισμούς με τους οποίους συναντήθηκε.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι, πως κατά την διάρκεια των Βυζαντινών χρόνων, ο πληθυσμός της Ελλάδας είχε συρρικνωθεί τόσο πολύ - λόγω διαρκών εχθρικών εισβολών και επιδρομών και επιδημιών - που στον 14ο και στις αρχές του 15ου αιώνα οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες αναγκάστηκαν να μετακινήσουν δεκάδες χιλιάδες οικογένειες από τα Βαλκάνια στην έρημη Πελοπόννησο. Η «Εθνική συνέχεια» δεν είναι πια ζήτημα φυλετικό, αλλά πολιτισμικό και τρόπου βίου.

Ο Βενιζέλος το είχε αναγνωρίσει  υποστηρίζοντας πως : «Το θρήσκευμα, η φυλή, η γλώσσα δεν δύνανται να θεωρηθούν ως βέβαιαι ενδείξεις εθνικότητας. Ο μοναδικός αλάνθαστος παράγων είναι η εσκεμμένη θέλησις των ατόμων, όπως καθορίσουν την τύχη των και αποφασίσουν εις ποίαν εθνικήν οικογένεια επιθυμούν να ανήκουν», ερχόμενος σε αντίθεση με τον Ηρόδοτο που υποστήριζε πως τα θεμέλια συγκρότησης του ελληνικού έθνους ήταν «Το όμαιμο, το ομόγλωσσο, τα κοινά ιερά και οι θυσίες».

Αυτά μπορεί να ίσχυαν στην εποχή του Ηρόδοτου, σήμερα όμως τα πάντα είναι παρωχημένα. Στην αρχαία Ελλάδα εξάλλου δεν υπήρχε η έννοια του κράτους - έθνους όπως αυτή διαμορφώθηκε το 18 αιώνα στην Ευρώπη, αλλά αντίθετα του έθνους κράτους. Έτσι για πολιτικοοικονομικούς λόγους είχαμε την δημιουργία κρατών που κλήθηκαν να δημιουργήσουν ένα έθνος. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο, το να είναι κανείς πολίτης ενός κράτους ισοδυναμούσε με το να ανήκει στο έθνος, το οποίο δημιούργησε το κράτος αυτό. Όταν μιλάμε για το ελληνικό έθνος στην αρχαιότητα, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η ταυτότητά του υπήρξε φυλετική και «πολιτοκρατική».

Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει, όπως και η ιστορία, εφόσον κάποιοι την παραποιούν εσκεμμένα. Και καθώς η νοοτροπία και η συμπεριφορά ενός έθνους καθορίζονται από την κυρίαρχη κουλτούρα και παιδεία που επικρατεί σε αυτό, και εφόσον δεν γνωρίζουμε επαρκώς ιστορία, επιτρέψαμε σε βαρβάρους να διεκδικούν την ιστορία μας, και εδάφη μας, ενώ εμείς αναζητούμε το δίκαιο μας από τρίτους...



Θεωρήσαμε πανάκια την είσοδο στην Ευρωπαϊκή ένωση (αλήθεια πόσοι γνωρίζουν ποία ήταν σύμφωνα με τον μύθο η ..Ευρώπη..) με την κρυφή επιθυμία οι Ευρωπαίοι να «εκπολιτίσουν» και να μας εξασφαλίσουν σύνορα.

Και όλα αυτά την στιγμή που είναι ιστορικά καταγεγραμμένο πως στην πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες, παρά μόνο συμφέροντα. Μόνο κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνα υπολογίζεται πως περίπου δύο εκατομμύρια Έλληνες χάθηκαν στα πεδία των μαχών, στις σφαγές και στις εκτοπίσεις που ακολούθησαν, εξαιτίας και των φίλων συμμάχων μας, και της βοήθειας που δεν μας πρόσφεραν. Όταν κάποιος δεν είναι σε θέση να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του κανείς, δεν θα το κάνει για αυτόν.

Κάτι αντίστοιχο επιχειρήθηκε κατά την περίοδο της παρακμής του Βυζαντίου, όταν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες πλήρωναν μισθοφορικούς στρατούς , έτσι ώστε να διασφαλίζουν την ασφάλεια του κράτους...Όταν βέβαια οι μισθοφορικοί στρατοί κατάλαβαν πως μπορούσαν να έχουν και τα χρήματα και τα εδάφη της αυτοκρατορίας, τα αποτελέσματα ήταν οι καταστροφές του Αλάριχου, και η εγκαθίδρυση των Σελτζούκων Τούρκων μόνιμα έκτοτε στον Ελληνικό χώρο...

Εάν η Ελλάδα ηττήθηκε στο πεδίο της μάχης στο παρελθόν, αλλά κατάφερε να κυριεύσει πολιτισμικά τους κατακτητές της, αυτό δεν είναι πια εφικτό. Λόγω αδυναμίας, η Ελλάδα υποχωρεί διπλωματικά σταθερά σε όλες τις εις βάρους της διεκδικήσεις, θέλοντας να αναδείξει την Ελληνική πολιτική ως την ήρεμη δύναμη στην περιοχή. Στον παγκόσμιο όμως γεωπολιτικό χάρτη, οι σχέσεις είναι πάντα δυναμικές, και αποσκοπούν στον έλεγχο των ενεργειακών πόρων, και στην δύναμη επιβολής της ισχύος.

Η Ελλάδα δυστυχώς την δεδομένη χρονική στιγμή δεν μπορεί να υποστηρίξει επαρκώς ούτε καν τον ρόλο κομπάρσου στα Βαλκάνια, την στιγμή κατά την οποία η Τουρκία αναγνωρίζεται ως ένας από τους βασικούς περιφερειακούς παίκτες στην παγκόσμια Γεωπολιτική σκακιέρα. Ο Μαιτρ της Γεωπολιτικής Μπρεζίνσκι χαρακτηρίζει ως Γεωπολιτικούς παίκτες : «τα κράτη που έχουν την δυνατότητα και την εθνική θέληση να ασκήσουν δύναμη και επιρροή πέρα από τα σύνορα τους ώστε να μεταβάλλουν - σε βαθμό που θίγονται τα συμφέροντα τους - την υπάρχουσα γεωπολιτική άποψη.»

Παρότι λοιπόν η Τουρκία είναι ο κύριος ανταγωνιστής στην περιοχή, αλλά και μόνιμος διεκδικητής του Αιγαίου, είμαστε οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε . (Εκτός των Αμερικανών που το κάνουν για τους δικούς τους γεωστρατηγικούς. Λόγους).

Όσοι βέβαια γνωρίζουν ιστορία, ξέρουν πολύ καλά πως η Τουρκία δεν ανήκε ποτέ στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, ο οποίος έχει ως βάσεις την αρχαία Ελλάδα, τη Ρώμη, και το Χριστιανισμό. Οι Τούρκοι (1) , πολέμησαν και τα τρία αυτά πολιτισμικά στοιχεία. Δεν ενδιαφέρθηκαν ποτέ για την αρχαιοελληνική φιλοσοφία, όπως έκαναν για παράδειγμα οι Άραβες μουσουλμάνοι.

Οι ιμπεριαλιστικές βέβαια πρακτικές ανήκουν σε άλλες εποχές, μία Ελλάδα με όραμα και προοπτικές θα πρέπει να προσβλέπει σε έναν άλλο τρόπο επίλυσης των διαφορών, που θα βασίζεται στα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και στην στρατηγική της θέση στα Βαλκάνια.

Αποτρέποντας ταυτόχρονα κάθε σκέψη για αμφισβήτησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, όπως εξάλλου οφείλει να κάνει κάθε έθνος που σέβεται την ιστορία του, το παρόν του, και δεν είναι διατεθειμένο να υποθηκεύσει το μέλλον του.

Το όνειρο μιας πανανθρώπινης κοινότητας, που θα βασίζεται στην ελευθερία και στην ισότητα, που θα σέβεται την διαφορετικότητα χωρίς πολέμους , δεν μπορεί κανείς να το αρνηθεί, φαίνεται όμως πως η ανθρωπότητα δεν είναι έτοιμη ακόμη για ένα τέτοιο βήμα.


Είναι συνεπώς επιτακτική η ανάγκη, δημιουργίας μίας ισχυρή οικονομίας, που θα αποτελείται από ένα κράτος συνειδητοποιημένων πολιτών με κουλτούρα και γνώση των κινδύνων που έχει επιφέρει η παγκοσμιοποίηση, μακριά όμως από εθνικιστικά παραληρήματα, ρατσισμό και ξενοφοβία, αλλά με σεβασμό στην διαφορετικότητα, και στις ανάγκες της Χώρας.

Με ποια ταυτότητα συνεπώς θα πορευτούν οι Έλληνες στον σύγχρονο κόσμο; Κάποτε είχαμε μια διακριτή ταυτότητα. Σήμερα την αναζητούμε και πάλι, για να συνεχίσει να υπάρχει ο Ελληνισμός.. Η Ελλάδα είναι ουραγός τα τελευταία 30 τουλάχιστον χρόνια, στο διεθνές σύστημα καταμερισμού της υλικής και πνευματικής εργασίας, καθώς σπανίζουν πια οι δημιουργοί, και επικρατεί το χάος και η αποδιοργάνωση.

Είναι συνεπώς αναγκαίος περισσότερο από ποτέ, ο ρόλος της εκπαίδευσης στην διαμόρφωση ενός πολίτη με αξίες και γνώσεις, που θα τον καταστήσει ικανό να αναπτύξει το κριτικό του πνεύμα, διαφυλάσσοντας ταυτόχρονα την ιστορική μας κληρονομιά, προφυλάσσοντας την γλώσσας μας, και αναπτύσσοντας την ελληνική συνείδηση ως τρόπο ζωής, παράγοντας και προβάλλοντας τέλος, εκ νέου, αυτό που γνωρίζαμε καλύτερα από οτιδήποτε άλλο στο παρελθόν, τον πολιτισμό..

(1) Όταν μιλάμε για Τούρκους, πρέπει γνωρίζουμε πως φυλετικά είναι κυρίως απόγονοι των εξισλαμισμένων ορθόδοξων της Μικρασίας και δευτερευόντως της Βαλκανικής, και πολύ λιγότερο των διάφορων τουρκομανικών φυλών που ήρθαν από τις στέπες της Ασίας. Οι πρώτοι νομάδες Τούρκοι , συγγενικό φίλο των Μογγόλων, - εξού και ο γκρίζος λύκος της στέπας το εθνικιστικό τους σύμβολο - , κατακτώντας την Μ. Ασία , δεν ήταν πάνω από ήταν 300 με 500 χιλιάδες εισβολέων, έναντι 8 εκατομμυρίων περίπου κατοίκων της Μικράς Ασίας. Οι περισσότεροι όμως Ελληνικοί πληθυσμοί εξισλαμίστηκαν λόγω της αδυναμίας του Βυζαντίου να τους προστατέψει.



Παρασκευή 6 Μαρτίου 2009

Η ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ


Αφορμή για το παρόν άρθρο στάθηκε ένα βίντεο που έλαβα και που δείχνει ένα ειδικά διαμορφωμένο όχημα κοπής και τεμαχισμού δένδρων. Ο ρυθμός κοπής, απογύμνωσης και τεμαχισμού των κορμών είναι πραγματικά τρομακτικός...

Σε κάθε περίπτωση η κλιματική αλλαγή αποτελεί κατά γενική ομολογία, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, καθώς τα τελευταία 50 χρόνια, το πλανητικό οικοσύστημα έχει μεταβληθεί εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας τόσο δραστικά, όσο σε καμία άλλη περίοδο της ανθρώπινης ιστορίας.




Ο άνθρωπος έχει μεταμορφώσει καταλυτικά τον πλανήτη, αλλάζοντας στεριά και θάλασσα (1), καταστρέφοντας τις περιβαλλοντολογικές ισορροπίες, και μεταβάλλοντας δραστικά το κλίμα.
Η ανθρώπινη παρέμβαση έχει ως συνέπεια, τα 15περίπου από τα 24 οικοσυστήματα αποφασιστικής σημασίας για την ζωή πάνω στη Γη, να έχουν υποβαθμιστεί σοβαρά, ή να έχουν χρησιμοποιηθεί με τρόπους που δεν εξασφαλίζουν την διατήρησή τους. (2)
Η συστηματική αποψίλωση των δασών παγκοσμίως, είναι ένα από τα μεγαλύτερα οικολογικά εγκλήματα της ανθρωπότητας, έναντι του πλανήτη, γεγονός που έχει άμεση επίπτωση στο φαινόμενου του θερμοκηπίου. Πιο συγκεκριμένα κάθε χρόνο το 95% των δασών σε όλον τον κόσμο απειλούνται, καθώς εξαφανίζονται ετήσια περίπου 120 εκατομμύρια εκτάρια δασικών εκτάσεων, όσο περίπου η έκταση της Αγγλίας.
(3)
Στο βίντεο που ακολουθεί μπορούμε να διαπιστώσουμε την τεράστια καταστροφή που ο άνθρωπος δια μέσου της τεχνολογίας μπορεί να προκαλέσει στο φυσικό περιβάλλον....



Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Γεωργίας και Τροφίμων του ΟΗΕ (FAO), η οποία εξετάζει την κατάσταση σε 229 χώρες από το 1990 έως το 2005, τα δάση εκτείνονται σήμερα σε περίπου 4 δισεκατομμύρια εκτάρια, δηλαδή καλύπτουν περίπου το 30% της επιφανείας της γης, πράγμα που σημαίνει ότι σε κάθε κάτοικο αυτού του πλανήτη αντιστοιχούν κατά μέσον όρο 0,64 εκτάρια.
Η αποψίλωση των δασών αυξάνεται ραγδαία σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, με αιχμή του δόρατος τον Αμαζόνιο και την Ινδονησία, και παρόλες τις προειδοποιήσεις όλων εμπλεκομένων διεθνών οργανισμών, για τις συνέπειες αυτής της εγκληματικής πρακτικής.
Και αυτό, ενώ τα δάση διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη ρύθμιση του παγκόσμιου κλίματος, ιδιαίτερα την κρίσιμη αυτή χρονική στιγμή, όταν εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου που προκαλείται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες, προβλέπεται εξαφανιστούν στα επόμενα 50 χρόνια το ένα τέταρτο της πανίδας και της χλωρίδας στον πλανήτη... (4)




Σε αντίθεση με την σημερινή οικολογική πρακτική, η προστασία του περιβάλλοντος στην αρχαιότητα έπαιζε πρωταρχικό ρόλο στις ανθρώπινες δραστηριότητες. Στην αρχαία Ελλάδα είχαν μάλιστα θεσπιστεί νόμοι που προστάτευαν την κοπή δένδρων. Χαρακτηριστικός είναι ο μύθος του Ερυσίχθονα που ακολουθεί, για τα επακόλουθα της καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος λόγω της ανθρώπινης υπεροψίας.


Το μόνο σίγουρο είναι πως τα «ζωντανά» δάση είναι πολυτιμότερα και πιο αποδοτικά από τα «νεκρά», δυστυχώς όμως αυτό δεν είναι αποδεκτό από «λίγους», το αντίτιμο όμως το πληρώνουμε όλοι...


(1) Υπολογίζεται πως κάθε χρόνο μετακινεί περίπου σαράντα δισεκατομμύρια τόνους ορυκτών και μεταλλευμάτων για τον κατασκευαστικό τομέα, δέκα φορές περισσότερο από το ανάλογο έργο των παγετώνων, και σαράντα φορές περισσότερο από το έργο του ανέμου.
(2) Ως οικοσύστημα ορίζεται ένα δυναμικό σύνολο από φυτά, ζώα και μικροοργανισμούς τα οποία σχηματίζουν μία λειτουργική ενότητα με το μη ζωντανό περιβάλλον με το οποίο συνυπάρχουν.
(3) Στην Ελλάδα κατά την περίοδο της απελευθέρωσης από τον τουρκικό ζυγό υπολογίζεται ότι τα δάση, κάλυπταν περίπου το 50% του ελληνικού εδάφους, ενώ έως πριν τις πρόσφατες πυρκαγιές δεν κάλυπταν πάνω από το 28%.
(4) Η ανθρώπινη δραστηριότητα, έχει αυξήσει το ρυθμό εξαφάνισης ειδών κατά 1.000 φορές. Από το 1500 μ.Χ. έχουν καταγραφεί 784 εξαφανίσεις, και πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι η ζωή στη Γη, εισέρχεται σε μια περίοδο μαζικής εξάλειψης ειδών. Αυτήν την στιγμή απειλούνται με εξαφάνιση 15.589 γνωστά είδη, από τα οποία τα 7.000 είναι ζωικοί οργανισμοί. Σε αυτούς περιλαμβάνεται το 32% των αμφιβίων, το 42% των χερσαίων και υδρόβιων χελωνών, το 23% των θηλαστικών και το 12% των πτηνών.

Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2009

Αφροδίτη, έρωτας και ψυχή, αποσυμβολισμός

Η Αφροδίτη με τις 2 αλλες όψεις της, του Εωσφόρου και του Έσπερου

Ο πλανήτης Αφροδίτη, είναι ο δεύτερος σε απόσταση απο τον Ήλιο, πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος, και ο κοντινότερος πλανήτης στην Γη. Ως ο φωτεινότερος πλανήτης στον νυχτερινό Ουρανό, ήταν γνωστός ήδη από τους αρχαιοτάτους χρόνους, καθώς είναι εύκολα ορατός με γυμνό μάτι από τη Γη.
Ως το λαμπρότερο άστρο που συνοδεύει το φεγγάρι, έλαβε το όνομα της θεάς της ομορφιάς και του έρωτα, της Αφροδίτης. Ο Πυθαγόρας την ονόμαζε «άλλο ήλιο» (Sol Alter), χάρη στην υπέροχη ακτινοβολία της.

Λόγω του ότι η Αφροδίτη, είναι ορατή στον νυχτερικό ουρανό νωρίς το πρωί, την αυγή πριν την ανατολή του Ηλίου, και λίγο μετά την δύση του Ηλίου, έλαβε επίσης τα ονόματα, Εωσφόρος (αυτός που φέρνει το φως ή την Αυγή) και Έσπερος. Οι αρχαίοι φαντάζονταν τον Εωσφόρο και τον Έσπερο σαν δυο νέους, που κρατούν από έναν πυρσό, αναγγέλλοντας διαδοχικά τον ερχομό της μέρας και της νύχτας.

Ο Εωσφόρος πετώντας στον πρωινό ουρανό προηγείτο του άρματος του Ηλίου, φέρνοντας το πρωινό φως (αυγή) πριν ακόμη ανατείλει ο ήλιος. Ο Εωσφόρος ήταν υιός της Ηούς (Αυγής) και του Αστραίου, αδερφός του Έσπερου, πατέρας της Τηλαύγης και του Κήυκος. Ο Εωσφόρος έλαβε ως σύζυγό του την Κλεόβοια και απέκτησαν δύο θυγατέρες, την Τηλαύγη και τη Φιλωνίδα.

Εωσφόρος και Έσπερος

Ο Έσπερος με τα χρυσά του μαλλιά εμφανίζεται στο νυχτερινό ουρανό και δεσπόζει ανάμεσα στ' άλλα αστέρια, με τη λαμπρότητα και το φως του. Ο Έσπερος ήταν το πιο λαμπρό αστέρι. Όταν ζούσε στη Γη, ήταν ένας ξεχωριστός, για τα χαρίσματα και τις αρετές του, νέος. Λαμπρός, και όμορφος, τιμούσε τους θεούς και διακρινόταν για την ευγένεια του χαρακτήρα του, την σύνεση και την ευσπλαχνία του. Οι θεοί, κάποτε, για να μην ξεχαστεί η μορφή του και να μη χαθεί ποτέ, αποφάσισαν να τον μετατρέψουν σε άστρο, που νωρίς το βράδυ λάμπει και φωτίζει.

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού, ο Εωσφόρος αντικαταστάθηκε από τον αυγερινό, ενώ ο Έσπερος από τον αποσπερίτη. Ήταν τότε που ο εωσφόρος, έλαβε ακριβώς τον αντίθετο συμβολισμό. Από έφηβος απαράμιλλης ομορφιάς, που προπορεύεται του άρματος του Ηλίου προαναγγέλλοντας έτσι την αυγή, κάτι που σημαίνει την ζωή την Γη, συνοδευόμενος ενίοτε από την Σελήνη, άλλοτε ως βρέφος στην αγκαλιά της Ηούς, έλαβε τερατόμορφη μορφή, συμβολίζοντας πλέον το σκοτάδι, και την καταστροφή, έχοντας την ίδια σημασία με την εβραϊκή λέξη «satan», «Σατανάς».

Θα πρέπει να σημειωθεί βέβαια, πως αυτή η πρακτική είναι μία συνήθης πρακτική όλων των θρησκειών, καθώς καμία θρησκεία δεν προκύπτει από μία ανθρώπινη πνευματική παρθενογέννηση. (Κοινά αρχετυπικά μοτίβα επαναλαμβάνονται διαχρονικά σε παγκόσμιο επίπεδο). Οι θρησκείες μεταλλάσσονται μαζί με τους λάτρεις στο διάβα του χρόνου, και τελικά η νέα θρησκεία που επικρατεί, παραποιεί χρησιμοποιεί την προηγούμενη, για να επικρατήσει τελικά, διαμορφώνοντας το δικό της θρησκευτικό και λατρευτικό πλαίσιο.

Σχετικά με τους γεννήτορες της Αφροδίτης, δύο είναι οι επικρατέστερες εκδοχές στην αρχαία Ελληνική μυθοπλασία. Στην πρώτη και αρχαιότερη, είναι κόρη του Ουρανού και της Ημέρας. Στην δεύτερη είναι το αποτέλεσμα της συνένωσης των τεμαχισμένων γεννητικών μορίων του Ουρανού με την θάλασσα.Κατ' αυτόν τον τρόπο,  υπάρχει ένας σαφής διαχωρισμός μεταξύ της Πανδήμου και της Ουρανίας Αφροδίτης: της θεάς των γήινων, αγοραίων, ενστικτωδών και φυλετικών ερώτων και οργασμών και της θεάς της θείας έκστασης και των «ουράνιων» οργασμών από τη μέθεξη και ενατένιση του ουράνιου Κάλλους.


Η γέννηση της Αφροδίτης

Ως πλανήτης λόγω της λαμπρότητας του στο ουράνιο θόλο, συμβόλιζε αφενός την αρμονία και την ομορφιά του σύμπαντος, και αφετέρου το εσωτερικό κάλεσμα της «Ουρανίας Αφροδίτης», που γεννά στην ανθρώπινη ψυχή, τον «έρωτα» για την ένωση της με την συμπαντική ψυχή, τον τόπο προέλευσης και προορισμού της.
 

Για τους Νεοπλατωνικούς, το ότι η Αφροδίτη δεν έχει μητέρα υποδεικνύει, πως ανήκει στην υψηλότερη υπερουράνια ζώνη του σύμπαντος (στη ζώνη, δηλαδή, του Κοσμικού Νου), και πως η ομορφιά που συμβολίζει, αφορά την πρωτογενή και συμπαντική ακτινοβολία της θεότητας (Εν). Είναι η μήτρα των ανώτερων ιδεών, η κρυμμένη αιτία των υψηλών συναισθημάτων και η αφορμή των τεχνών και των ευγενών δράσεων. Είναι ο Έρωτας που δημιουργεί τους κόσμους και η Αγάπη που συντηρεί την ουσία τους. Είναι η Ομορφιά που εμψυχώνει, και η Αρμονία που ενώνει.

Η Πάνδημος Αφροδίτη είναι κόρη του Δία και της Ήρας. Κατοικεί στη ζώνη ανάμεσα στον κοσμικό Νου, και τον επίγειο κόσμο, στη σφαίρα, δηλαδή, της Κοσμικής – συμπαντικής Ψυχής. Η ομορφιά που συμβολίζει αποτελεί μια συγκεκριμένη και επιμέρους εικόνα της πρωτογενούς ομορφιάς, που δεν βρίσκεται πια σε διάσταση με τον κόσμο των σωμάτων, αλλά, αντίθετα, πραγματώνεται σ’ αυτόν. Ως Πάνδημος αντιπροσωπεύει τον γήινο κι αισθησιακό έρωτα. Η Ουράνια Αφροδίτη είναι καθαρή νόηση, η άλλη Αφροδίτη είναι μια Zωοποιός δύναμη, η οποία δίνει ζωή και μορφή στα φυσικά πράγματα, κάνοντας έτσι τη νοητή ομορφιά προσιτή στην αντίληψη, και στη φαντασία μας.


Ο «έρως», στην ανώτερη μορφή του, συμβολίζει την δύναμη της έλξης, χάρη στην οποίαν ενώνονται τα στοιχεία, και σχηματίζονται οι μορφές των όντων και παράγεται η ζωή. Ο Ουράνιος ή θείος έρωτας, επηρεάζει καθοριστικά την ανώτερη λειτουργία του ανθρώπου (το Νου ή τη νόηση), ωθώντας τον να «στοχαστεί» τη νοητή ακτινοβολία της θείας ομορφιάς... !

Ο Έρωτας στην προ Ομηρική μυθολογικά, προέρχεται από τις πρωταρχικές δημιουργικές κοσμογονικές του σύμπαντος, καθώς γεννήθηκε πριν από τους θεούς του Ολύμπου, αποτελώντας την ενοποιό δύναμη του σύμπαντος. Ο ερωτάς λοιπόν, συμβολίζει όχι μόνο την δύναμη της ερωτικής αγάπης που ευθύνεται για τον πόθο, την αγάπη και την σεξουαλική δραστηριότητα σε ανθρώπινο επίπεδο, αλλά και σε κοσμογονικό επίπεδο, το πρωτότοκο Φως που ευθύνεται για την ύπαρξη και την τάξη όλων των πραγμάτων στον Σύμπαν. Για αυτό ο Έρως θεωρήθηκε θεός, λόγω της θέσεως του στο φυσικό γίγνεσθαι. Έτσι λατρευόταν και στα Ελευσίνια Μυστήρια, ως Πρωτόγονος, αυτός δηλαδή που γεννήθηκε πρώτος.

Κανένας άλλος λαός στην ανθρωπότητα δεν ανακήρυξε τον Έρωτα σε θεό εκτός από τους Έλληνες. Μόνο οι Έλληνες κατάλαβαν την τεράστια σημασία του στο γίγνεσθαι. Ο έρωτας δια της δράσης του σε κοσμογονικό επίπεδο, σηματοδοτεί την σύνθεση και την μίξη των στοιχείων που προκαλούν την αέναη εξέλιξη στο σύμπαν, αλλά και σε και σε ανθρώπινο επίπεδο, έχει ένα βαθύ ανατρεπτικό χαρακτήρα. Παριστάνεται ως ένα πανέμορφο φτερωτό παιδί, οπλισμένο με τόξο και βέλη, που τα εκτοξεύει, στις καρδιές των ανθρώπων προκαλώντας τον έρωτα.


Ο έρως

Είναι όπως η μητέρα του Αφροδίτη αιωνίως νέος, αφού διαρκώς και αενάως έλκει και συνενώνει τα κοσμογονικά στοιχεία, για να γεννηθούν μορφές. Ο έρωτας σε φυσικό πλανητικό επίπεδο, δρα κυρίως την άνοιξη, που οργιάζει η φύση κι αναγεννάτε η ζωή, με συμπαραστάτες του τον Ίμερο, τον Πόθο και την Πειθώ.

Στον Πλάτωνα ο έρωτας είναι η επιθυμία της περασμένης θνητής ψυχής, να περάσει στην αθανασία. Και η ψυχή έχει άμεση σχέση με την Αφροδίτη και τον γιο της έρωτα, καθώς η ψυχή είναι η σύζυγος του έρωτα...Ένας μύθος που βρίθει συμβολισμών.


Η ψυχή σύμφωνα με τον μύθο, ήταν η μία από τις τρεις κόρες ενός βασιλιά. Λόγω της ομορφιάς της σε αντίθεση με τις άλλες δύο αδελφές της, κανείς δεν τολμούσε να την παντρευτεί. Πολλοί μάλιστα πίστευαν πως επρόκειτο για μια νέα Αφροδίτη, και αρκετοί άνθρωποι ξεκινούσαν από διάφορα μέρη του κόσμου, για να τη δουν και να της αποδώσουν θεϊκές τιμές. Κάτι που βέβαια στην αρχαία Ελληνική κοσμοαντίληψη αποτελούσε ύβρη, αν και για αυτό δεν ήταν υπεύθυνη η σεμνή Ψυχή, παρόλα αυτά η Αφροδίτη, δεν μπόρεσε να αντέξει στην ιδέα ότι παραγκωνίζεται από μια κοινή θνητή.


Αποφάσισε λοιπόν να δώσει εντολή στο γιο της, το θεό Έρωτα, να τοξεύσει το βέλος του στην καρδιά της Ψυχής και να την κάνει να ερωτευτεί τον χειρότερο άντρα του κόσμου! Εν τω μεταξύ, ο πατέρας της Ψυχής, ανήσυχος για την τύχη της κόρης του, απευθύνθηκε στο μαντείο του Απόλλωνα στη Μίλητο, για να μάθει τι έπρεπε να κάνει ώστε επιτέλους να καταφέρει να την παντρέψει. Σύμφωνα με τον χρησμό έπρεπε να ντύσει την Ψυχή νύφη και να την ανεβάσει στην κορυφή ενός βράχου, εκεί θα ερχόταν και ο γαμπρός που θα ήταν κάποιο τέρας. Πατέρας και κόρη ανέβηκαν στον ψηλό βράχο, όπου περίμενε όμως και έρωτας, με σκοπό να εκτελέσει τη διαταγή της μητέρας του Αφροδίτης, βλέποντας όμως την πανέμορφη Ψυχή ταράχτηκε τόσο πολύ, ώστε τρυπήθηκε από τα ίδια του τα βέλη, με αποτέλεσμα να την ερωτευτεί κεραυνοβόλα. 


Τότε την πήρε στο ουράνιο παλάτι του, όπου αόρατοι υπηρέτες ικανοποιούσαν κάθε της επιθυμία, πριν ακόμα προλάβει να την σκεφτεί. Τις νύχτες ένας μυστηριώδης αόρατος εραστής ο θεός Έρωτας, πλάγιαζε μαζί της. Η Ψυχή ερωτεύτηκε τον μυστηριώδη άγνωστο, ο οποίος όχι μόνο αρνήθηκε να της αποκαλύψει την αληθινή του μορφή, αλλά της ζήτησε επιτακτικά να του υποσχεθεί πως ούτε εκείνη θα προσπαθούσε ποτέ να ανακαλύψει την ταυτότητα του. Ο καιρός περνούσε και η Ψυχή ζούσε μόνη στο παλάτι απολαμβάνοντας την συντροφιά του ερωμένου της, μόνο όμως κάτω από την προστασία της νύχτας.

Έρως και ψυχή

Παρόλη της ευτυχίας της όμως, της έλειπαν οι δικοί της. Ζήτησε λοιπόν από τον έρωτα να συναντήσει τις αδελφές της . Ο έρωτας είχε έντονες αντιρρήσεις γι’ αυτό, τονίζοντας της ότι ήταν επικίνδυνο να μάθουν άνθρωποι από τον έξω κόσμο πως είχε γλιτώσει από τη μοίρα της. Η Ψυχή όμως ήταν αμετάπειστη, και τελικά επισκέφτηκε την οικογένεια της.Όσο όμως περνούσε η ώρα οι αδελφές της Ψυχής άρχισαν να κυριεύονται από ζήλια, καθώς συνειδητοποιούσαν αυτή που νόμιζαν ως άτυχη αδελφή, είχε σταθεί πολύ πιο τυχερή από εκείνες.

Ζούσε μέσα στον πλούτο και τη χλιδή, μαζί με έναν υπέροχο και γενναιόδωρο αλλά άγνωστο σύζυγο. Όταν αργότερα η ανυποψίαστη Ψυχή έμεινε έγκυος, παρακάλεσε τον Έρωτα να δει και πάλι τις αδελφές της, αφού ήθελε να μοιραστεί τη χαρά της με αγαπημένα της πρόσωπα. Οι αντιρρήσεις του θεού δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα ούτε αυτή τη φορά, και έτσι ο άνεμος Ζέφυρος μετέφερε και πάλι τις δυο αδελφές στο παλάτι. Αυτή την φορά από ζήλια και περιέργεια για τον άγνωστο άντρα της Ψυχής, την έπεισαν ότι θα πρέπει να διαπιστώσει εάν όντως ο άντρας της ήταν εκείνος το τέρας που είχε αναφέρει ο χρησμός του μαντείου του Απόλλωνα. Την συμβούλεψαν λοιπόν το βράδυ που ερχόταν ο άγνωστος να ξαπλώσει δίπλα της, να έκρυβε δίπλα της ένα αναμμένο λυχνάρι, και την ώρα που εκείνος θα κοιμόταν, να φώτιζε το πρόσωπο του για να τον δεί. Της έδωσαν επίσης ένα κοφτερό μαχαίρι για να προστατέψει τον εαυτό της, σε περίπτωση που θα βρισκόταν σε κίνδυνο.

Έτσι την επόμενη νύχτα, όταν ο Έρωτας αποκοιμήθηκε πλάι της, η Ψυχή πλησίασε με το λυχνάρι στο ένα χέρι και το μαχαίρι στο άλλο. Σκύβοντας διαπίστωσε ότι ο σύντροφος της, αυτός που όλο εκείνο τον καιρό κοιμόταν μαζί της ήταν ο πανέμορφος θεός Έρωτας. Από την αγωνία της, έκανε μια απότομη κίνηση, με αποτέλεσμα να στάξει καυτό λάδι στο γυμνό του ώμο. Τότε όμως ο Έρωτας ξύπνησε, πέταξε με πόνο μακριά, και δεν ξαναγύρισε ποτέ.


Η φυγή του έρωτα

Η θεά Αφροδίτη έγινε έξαλλη με την Ψυχή, έστειλε γυναίκες της ακολουθίας της να τη βρουν, και στην συνέχεια την υπέβαλε σε τρομακτικές δοκιμασίες.
Η πρώτη ήταν να διαχωρίσει σε μια μέρα ένα σωρό ανακατεμένους σπόρους από πολλά και διαφορετικά φυτά. Από κριθάρι μέχρι μπιζέλια και από φακές και σπόρους παπαρούνας μέχρι στάρι. Δε θα τα κατάφερνε, αν δεν τη βοηθούσαν τα μυρμήγκια, που λυπήθηκαν την αγαπημένη του θεού Έρωτα.


Η δεύτερη δοκιμασία ήταν να φέρει μια τούφα μαλλί από το χρυσόμαλλο δέρας ενός κοπαδιού άγριων προβάτων με κοφτερά κέρατα και δηλητήριο στο στόμα, που έβοσκαν πίσω από το ορμητικό ποτάμι, στην απόκρημνη κοιλάδα ενός επικίνδυνου δάσους. Στο έργο αυτό τη βοήθησε η Νύμφη Σύριγγα, που είχε μεταμορφωθεί σε καλάμι για να γλιτώσει από τον έρωτα του θεού Πάνα. Της είπε να περιμένει το μεσημέρι, που τα πρόβατα δεν αντέχουν τη ζέστη και κοιμούνται. Τότε ήταν η κατάλληλη στιγμή να μαζέψει τις τούφες από μαλλί που είχαν πιαστεί στα κλαδιά των θάμνων και στις καλαμιές.


Η τρίτη δοκιμασία ήταν ως είθισται, η χειρότερη. Η Ψυχή έπρεπε να φέρει στην Αφροδίτη νερό από μια παγωμένη πηγή που βρισκόταν σε έναν ψηλό, απότομο και γλιστερό βράχο που τον φυλούσαν μερικοί ακοίμητοι δράκοι. Η Ψυχή το κατόρθωσε και αυτό με τη βοήθεια ενός αετού του Δία.


Η Αφροδίτη, αμφισβήτησε τις επιτυχίες της ψυχής, θεωρώντας ότι δεν οφείλονταν αποκλειστικά στις δικές της προσπάθειες, αλλά κυρίως σε βοήθεια που έλαβε. Γι' αυτό της ανέθεσε ακόμα μια δοκιμασία, πολύ δυσκολότερη από τις προηγούμενες. Η Ψυχή έπρεπε να πάει στον Κάτω Κόσμο και να ζητήσει από την σύζυγο του Άδη Περσεφόνη, να της δώσει ένα κουτάκι με τη θαυματουργή αλοιφή που χάριζε υπερφυσική ομορφιά.


Κάτι που φάνταζε τόσο αδύνατο που η ψυχή σκέφτηκε να αυτοκτονήσει. Μια μυστηριώδη φωνή όμως, την συμβούλεψε πώς να κατέβει στον Άδη, πώς να δώσει το νόμισμα στον Χάροντα και πώς να καλοπιάσει τον Κέρβερο, καθώς και τον τρόπο για να επιστρέψει στον κόσμο των ζωντανών. Επίσης, την προειδοποίησε κατηγορηματικά να μην ανοίξει επ' ουδενί το κουτί που θα της έδινε η Περσεφόνη. Ακολουθώντας τις συμβουλές η αποστολή ήταν επιτυχής αλλά, η Ψυχή και άνοιξε το κουτί για να δει το περιεχόμενο του. Δεν πρόλαβε όμως να δει τίποτα, απλώς κοιμήθηκε. Και δεν ήταν ένας απλός ύπνος, ήταν ο ύπνος του θανάτου. Η Ψυχή έμεινε για κάποιο διάστημα κοιμισμένη, όχι όμως για πάντα, όπως έλπιζε η Αφροδίτη. Ο Έρωτας, παρά τον θυμό του, είχε μετανιώσει για τη σκληρή συμπεριφορά του και έψαχνε να τη βρει.

Ο έρωτας ξαναβρίσκει την ψυχή

Όταν την βρήκε, την αποδέσμευσε από τα δεσμά του θανάτου. Η ψυχή έγινε τελικά αθάνατη και αιώνια σύζυγος του Έρωτα, αποκτώντας ένα παιδί, την Ηδονή.

Ο μύθος βρίθει συμβολισμών, που έχουν να κάνουν με το ταξίδι της αθάνατης ουράνιας ψυχής στον κόσμο της ύλης, και την τελική ένωση της εκ νέου με το Ουράνιο λίκνο της. Εν τάχη θα μπορούσαμε να υποδείξουμε, κάποια στοιχεία.
Ο Ερωτάς συμβολίζει σε κοσμογονικό επίπεδο όπως προαναφέρθηκε, τηνη αέναο ενοποιό δύναμη, που εξελίσσει το σύμπαν. Η ψυχή σε ανθρώπινο επίπεδο, έχει άλλες δύο αδελφές, γεγονός που μας παραπέμπει στο τρισυπόστατο της ανθρώπινης φύσης .( Νους, ψυχή, σώμα ). Η ψυχή στην κατώτερη φύση της, μετέχει του θείου έρωτα, δίχως όμως να το γνωρίζει, καθώς υποτάσσεται από τα ανθρώπινα πάθη, και την δέσμευση της ύλης, ξεχνώντας την ουράνια καταγωγή της. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος πρέπει να υποβληθεί σε δοκιμασίες, πριν επιτύχει την μέθεξη και την μακαριότητα της αθανασίας.


Στην πρώτη δοκιμασία υποδεικνύεται πως Θειο ενυπάρχει και ζωοποιεί κάθε τμήμα του σύμπαντος, όσος ασήμαντο και εάν φαίνεται. Συνεπώς και ο άνθρωπος σε ένα τέτοιο πλαίσιο, οφείλει να συνειδητοποιήσει, πως αποτελεί το τμήμα ενός συνόλου, το οποίο, µε τη σειρά του, συνδέεται και εξαρτάται από άλλα σύνολα εντός ενός ευρύτερου οικοσυστήματος.


Στην δεύτερη δοκιμασία, παρότι οι ανθρώπινες ψυχές μετέχουν του Θείου, (τα κέρατα υποδηλώνουν την επαφή με το Θείο), οι αντιληπτικές δυνάμεις του ανθρώπου (και ο τρόπος έκφρασης τους, ομιλία) επικεντρώνονται στην ικανοποίηση του «εγώ» και της κατώτερης φύσης του. Κατά την διάρκεια του μόνο ύπνου, η ψυχή, ασυνείδητα έχει την δυνατότητα να ταξιδεύει πέρα από όρια του χωροχρόνου.


Η Τρίτη δοκιμασία έχει σχέση με την κάθαρση (νερό - πηγή), και την χαλιναγώγηση των παθών( δράκοι) που οφείλει να υποστεί η ψυχή, πριν την ανάβαση της (αετός του Δία) προς το ουράνιο λίκνο της.


Τέλος η κατάβαση στον Άδη και η ανάσταση, (ένα κοινό αρχετυπικό μοτίβο σε όλες τις μυήσεις) υποδεικνύει πως το τέλος του επίγειου κύκλου, είναι απλώς μία μετάβαση της μορφής σε κάποια άλλη, και καταδεικνύει την αιωνιότητα της ψυχής. Τίποτα δεν περισσεύει στην φύση. Χαρακτηριστικό είναι αυτό που πρέσβευε ο Aναξίμανδρος. «Οτιδήποτε γεννιέται μέσα στη φύση έχει ένα χρέος, που το πληρώνει όταν αποσυντίθενται, δίνοντας έτσι καινούργια ζωή»...