Το μυστικό της ύπαρξης.

Όταν σηκώνεσαι πρωί, να στρέφεσαι προς τον ήλιο όπως τα άνθη των λουλουδιών. Ο ήλιος μας προσφέρει κάτι περισσότερο από ενέργεια και ζωή. Φέρνε τον ήλιο μέσα σου, εισέπνευσε φως, εξέπνευσε σκοτάδι, εισέπνευσε την άχρονη συμπαντική ενέργεια, εξέπνευσε την περιορισμένη παθητική ενέργεια, εισέπνευσε το παρόν, εξέπνευσε το παρελθόν. Ανύψωσε την γη στον ουρανό, κατέβασε τον ουρανό στην γη. Κάθε ημέρα είναι ένα θεϊκό δώρο του Κρόνου - Xρόνου του μεγάλου δασκάλου και κριτή στην ατομική ψυχή όταν έρχεται σε ύπαρξη. 

 

Εκγύμνασε αρμονικά και ισορροπημένα τόσο το σώμα όσο και την πνεύμα, το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο. Γυμνάσου, διάβασε, αναζήτησε την γνώση. Το σώμα γερνά, γίνεται όλο και πιο αδύναμο, το πνεύμα γίνεται ικανότερο, σοφότερο. Η γνώση και η ευτυχία πολλαπλασιάζονται όταν μοιράζονται. Στοχάσου, διαλογίσου, προσευχήσου, κάνε ότι γεμίζει την ψυχή σου. 

 

Κλείσε τα αυτιά σου στις σειρήνες των εργολάβων της γνώσης και των δογμάτων που εφηύραν οι άνθρωποι για να χωρίζουν, να διαχωρίζουν και να ξεχωρίζουν. Διάλεξε όποιο μονοπάτι σου ταιριάζει, και ότι κάνει καλό σε εσένα και στους γύρω σου. Καλό είναι ότι προάγει την ζωή κακό ότι την στερεί. Το μυστικό της ζωής είναι να ζεις μια ζωή με νόημα. Και το νόημα της ζωής βρίσκεται σε τρεις λέξεις: αγάπα, ζήσε, γέλα!

 

Ομόρφυνε την ψυχή σου με τις τέχνες. Οι τέχνες είναι ατραποί συντονισμού σε ανώτερες συχνότητες. Εξόρισε την α-σχήμια από την ζωή σου, η ενάρετη και αξιοπρεπής ζωή είναι μία τέχνη που καλλιεργείται. Δώσε νόημα στην ζωή σου, αξιοποίησε τον χρόνο σου σε σκέψεις και κυρίως δράσεις, που θα διαρκέσουν περισσότερο από την φυσική σου ύπαρξη. Φύτεψε δέντρα ακόμα και αν δεν θα προλάβεις να φας από τον καρπό τους ή να ξεκουραστείς στην σκιά τους. 

 

Οτιδήποτε μοιράζεις στην ζωή σου, επιστρέφεται. Γι’ αυτό πρόσεξε τι μοιράζεις.

Να είσαι ευγνώμων από τη ζωή, εφόσον σου δίνεται η ευκαιρία να είσαι υγιής, να αγαπάς, να δημιουργείς, να ανακαλύπτεις, και να ατενίζεις τα αστέρια στον ουρανό, αυτά που φωτίζουν το μυστικό της ύπαρξης!

Το Τζίνι, και οι σπόροι..

«Κι αν σου μιλώ με μύθους και συμβολικά, είναι γιατί τ' ακούς ευκολότερα....»

Παράφραση

Σε μία χώρα της Ανατολής,  όλοι μίλαγαν για ένα "μαγικό" πηγάδι σε μία όαση, το οποίο αν κατάφερνες να το βρεις, όχι μόνο θα επιζούσες στο ταξίδι της ερήμου, αλλά θα έβρισκες στο βάθος του πηγαδιού ένα τζίνι, το οποίο έλεγαν πως ζούσε εκεί και πραγματοποιούσε όλες σου τις επιθυμίες,  αν τις έλεγες μονομιάς. Η έρημος όμως ήταν τεράστια, και έλεγαν πως η όαση έμοιαζε να μετακινείται, ανάμεσα σε αμμόλοφους οι οποίοι άλλαζαν με τον άνεμο από μέρα σε μέρα.

Ένας απελπισμένος ταξιδιώτης, έβαλε σκοπό να βρει το "μαγικό" πηγάδι με το τζίνι, καθώς πίστευε πως η ζωή του όλη, ήταν γεμάτη ατυχίες, δυστυχίες και δυσκολίες. Δεν είχε άλλο σκοπό παρά μόνο αυτό, να βρει το τζίνι, για να αλλάξει η ζωή του. Έψαχνε για μήνες, ρώταγε παντού, κινδύνεψε πολλές φορές να πεθάνει από δίψα, τελικά όμως τα κατάφερε, βρήκε την όαση και το "μαγικό" πηγάδι που έψαχνε. Αφού  έκανε τα τελετουργικά που του είχαν μάθει, έριξε ένα κουβά στο πηγάδι, και αμέσως στην επιφάνεια του πηγαδιού, εμφανίστηκε μία μορφή.

– Είσαι το Τζίνι; ρώτησε με ενθουσιασμό ο ταξιδιώτης.

– "Είμαι αυτό που είμαι", απάντησε αινιγματικά το Τζίνι. Με βρήκες γιατί η θέληση σου ήταν πιο ισχυρή από την έρημο. Τι θέλεις από εμένα;

– Έχω κάποιες ευχές που θα ήθελα να πραγματοποιήσεις, είπε με τρόμο ο ταξιδιώτης. Πόσες  ευχές μπορείς να πραγματοποιήσεις; ρώτησε.

– Όσες θέλεις πιο πολύ,  ήταν η απάντηση, πρόσεξε όμως τι θα ευχηθείς.

– Τότε, σε παρακαλώ, φέρε μου υγεία, ευτυχία, αγάπη, επιτυχία, και πολύ χρυσό.

-  Το Τζίνι  χαμογέλασε, και αμέσως εμφανίστηκε μέσα σε καπνό, ένα μικρό κουτί, μπροστά στα πόδια του ταξιδιώτη

– Τι είναι αυτό, τι έχει εδώ μέσα; ρώτησε έκπληκτος,  και απογοητευμένος ο ταξιδιώτης.

– Σπόρους απάντησε το Τζίνι. Σπόρους για να πραγματοποιήσεις τις επιθυμίες  σου. Η θέληση σου ήταν ισχυρότερη από τις δυσκολίες της ερήμου, είπε το Τζίνι,  για αυτό και με βρήκες. Για αυτό τον λόγο θα έπρεπε να γνωρίζεις πως εάν θελήσεις κάτι πραγματικά, μπορείς να το πετύχεις, και ας πιστεύεις το αντίθετο. Ο μοναδικός τρόπος να μάθεις εάν μπορείς, είναι να προσπαθήσεις πάλι με όλη σου την ψυχή. Είναι λάθος ο  δρόμος , να ψάχνεις "έξω", αυτό που έχασες "μέσα."..Θα σου πω ένα μυστικό...

Εγώ βρίσκομαι εδώ για να σου δώσω όλους τους σπόρους που ζήτησες, ώστε αν τους καλλιεργήσεις, να  δημιουργήσεις τις προϋποθέσεις για να  αποκτήσεις όλα αυτά που ζήτησες. Το αν θα τους καλλιεργήσεις όμως είναι δικό σου θέμα, και κανενός άλλου. Η μαγεία διαρκεί μόνο όσο παραμένει η επιθυμία! Η μαγεία βρίσκεται στην διαδικασία, τη υπομονή και την επιμονή. Το λουλούδι ανθίζει μόνο όταν είναι έτοιμο. Αν ένα λουλούδι δεν ανθίζει  ίσως δεν φταίει μόνο  το λουλούδι, αλλά το περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσεται, άλλαξε το περιβάλλον του, και τότε θα ανθίσει.. Και μην ξεχνάς αυτό. Εάν η ζωή μας ήταν μια συνεχόμενη λιακάδα θα μετατρεπόταν σε έρημο. Όμως εσύ γνώρισες την έρημο, την περπάτησες και την νίκησες, καλλιέργησε τους σπόρους σου,  και μία δική σου όαση μικρή ή μεγάλη ίσως σε περιμένει κάπου.....Εμείς οι σπόροι, εμείς και η συγκομιδή...!

 Μυσταγωγία- Μυθαγωγία

Η ατραπός της γνώσης...

«Όταν κάποιος βαδίσει την ατραπό της γνώσης, αρχίζει να ‘γνωρίζει’    σταδιακά, με αποτέλεσμα οι σκέψεις του και οι γνώσεις του να  αλληλοσυγκρούονται.  

Κάθε βήμα της μάθησης του μοιάζει με ένα νέο νοητικό   άθλο, μία καινούργια πρόσκληση και αποκάλυψη, μία ανοδική σκάλα στο βάθος της οποίας λάμπει αμυδρά ένα φως..  

Στην διαδρομή, θα  συνειδητοποιήσει πως η γνώσεις  που φαινομενικά κατέκτησε, δεν είναι στην πραγματικότητα ποτέ κτήμα του, καθώς είναι γνώσεις και σκέψεις άλλων, δεν υπάρχει νοητική παρθενογένεση εκτός ελαχίστων περιπτώσεων. 

Είναι η στιγμή που αντιλαμβάνεται,  πως ότι «νόμιζε ότι γνώριζε’, δεν ήταν πραγματική γνώση, αλλά απόψεις … 

Εάν  επιμείνει στις αναζητήσεις του με όλο του το είναι, τα δόγματα σταδιακά  θα εξαφανιστούν, καθώς , όλοι οι δρόμοι ενώνονται στην πηγή τους…. 

Η ‘χωριστικότητα’ είναι ανθρώπινη και μόνο ανάγκη..  

Είναι το σημείο εκείνο, που  θα γνωρίζει,  πότε και με ποιο τρόπο, θα πρέπει να χρησιμοποιεί τη γνώση του, η οποία  θα είναι πλέον βίωμα,  με διαύγεια, και όραμα και επίγνωση, για ένα καλύτερο κόσμο… 

Είναι το κομβικό εκείνο σημείο, στο οποίο δεν θα  συγχρονίζεται απλά με τον ‘ανώτερο σκοπό’ του, αλλά θα ‘μεταβάλλεται’  ο ίδιος στο αντικείμενο της αναζήτησης του (αυτογνωσία).

Για να επιτευχθεί αυτό,  με τα λόγια του Πλάτωνα : «..χρειάζεται μακρά μελέτη του θέματος και  ‘διάπλαση’ του εαυτού με αυτήν. Τότε, είναι σαν μία σπίθα να ξεπηδά και να ανάβει ένα φως, που από εκεί και μετά είναι ικανό να αυτοσυντηρείται...»

Χ.Β -Πλωτίνος

Πνευματική μοναξιά...

«Όταν νοιώθεις ‘ξένος’ στον κόσμο που γεννήθηκες, είναι  ίσως διότι γεννήθηκες ώστε να βοηθήσεις με την ύπαρξη σου,  να δημιουργηθεί ένας νέος  διαφορετικός. Μην εστιάζεις όλη σου την ενέργεια στο να  ‘μοιράζεσαι’ τις σκέψεις σου νομίζοντας πως θα αλλάξουν εύκολα οι σκέψεις των ανθρώπων που σκέπτονται διαφορετικά από εσένα. Αντιθέτως να τις μοιράζεσαι,  για να δείξεις 

πρώτα από όλα στους ανθρώπους που σκέπτονται σαν και εσένα,  πως δεν είναι μόνοι!. …»

Γνώση, αυτογνωσία και σοφία...

Τι είναι πραγματικά ο άνθρωπος; Ποιοι είμαστε, ποιος ο προορισμός μας; Από που ερχόμαστε, και που πάμε;  Oι ερωτήσεις αυτές απασχολούν τον άνθρωπο από την αρχαιότητα,  και συνεχίζουν να απασχολούν  κάθε ειλικρινή οδοιπόρο της Γνώσης. Ποιο είναι το στοιχείο εκείνο που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο;

Είναι προφανές πως ο «λόγος» και η νόηση αποτελούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό του ανθρώπου, γι’ αυτό και ο Αριστοτέλης όρισε τον άνθρωπο ως «έλλογο ον».

Νόηση είναι η ικανότητα να  αντιλαμβανόμαστε και να διαχωρίζουμε τη συμπεριφορά, τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας από αυτά των άλλων, καθώς επίσης να κατανοούμε τα κίνητρα των πράξεων μας καθώς και των ανθρώπων γύρω μας. Νόηση είναι επίσης η ικανότητα να κάνουμε περίπλοκους υπολογισμούς, να προσπαθούμε να ανακαλύψουμε και να γνωρίσουμε τα  μυστήρια της φύσης. Η νόηση επιτρέπει την γνώση, η οποία αποτελεί μία συσσωρευτική στον χρόνο διαδικασία.

Από την αρχαιότητα ήδη οι  πανεπιστήμονες φιλόσοφοι προσπαθούσαν να εξηγήσουν με διάφορους τρόπους τον κόσμο. Το ζήτημα όμως πάντα ήταν πως να τον αλλάξουμε προς το καλύτερο, τόσο  προς όφελος του ανθρώπου (περισσότερο), αλλά και της βιόσφαιρας στο σύνολο της (λιγότερο έως καθόλου).

Σήμερα ως άνθρωποι καλούμαστε να διαχειριστούμε το μεγαλύτερο κεφάλαιο γνώσης, που κατείχε ποτέ η ανθρωπότητα, εκ του αποτελέσματος όμως είναι προφανές πως η γνώση δεν εξασφαλίζει και την ευημερία. Και αυτό διότι  ακόμα και σήμερα,  την εποχή της ψηφιακής νανο- τεχνολογίας η συσσωρευμένη γνώση, δεν απέτρεψε  τον κίνδυνο να βρεθούμε αντιμέτωποι μία σειρά εξαιρετικά  σοβαρών και πολύπλοκων  κρίσεων που αφορούν τόσο τις ανθρώπινες κοινωνίες, (κρίσεις  οικονομικές, πολιτικές, αξιών και συστημάτων διαχείρισης καταστάσεων) όσο και το  περιβάλλον. 

Και αυτό διότι ο άνθρωπος βρέθηκε να χειρίζεται δυνάμεις πολύ ισχυρές και δυνητικά καταστροφικές, δίχως  την ανάλογη συνειδητοποίησης  της υπευθυνότητας που του αναλογεί σε σχέση με το φυσικό περιβάλλον στο οποίο δρα. Ο άνθρωπος είναι ο μέγας «μεγαποιητής»  καθώς  είναι σε θέση να μεταβάλει δραστικά το περιβάλλον με τις δράσεις και τις επιλογές του. 

Το ζητούμενο της κάθε ύπαρξης, είναι η εξέλιξη και η εμπειρία. Η εμπειρία, μας αναγκάζει να χρησιμοποιούμε τις δυνατότητες μας και έτσι ανακαλύπτουμε τις δυνάμεις μας. Τα εκάστοτε εξωτερικά γεγονότα, μας αναγκάζουν να κινητοποιήσουμε τους μηχανισμούς, που όλοι διαθέτουμε, αλλά δεν το κάνουμε από μόνοι μας, γιατί όλοι θέλουμε την βολή και την σιγουριά αυτού που κατακτούμε κάθε φορά. Έτσι, γαντζωνόμαστε από τις εκάστοτε κατακτήσεις μας, γιατί νομίζουμε ότι θα τις έχουμε για πάντα. Ιδού ή πλάνη που πέφτουμε όλοι, που νομίζουμε δηλαδή, ότι τα εκάστοτε κεκτημένα θα τα έχουμε για πάντα.

Σε κανένα δεν αρέσουν οι ξαφνικές αλλαγές, γιατί κάθε αλλαγή απαιτεί και καινούργιες υποχρεώσεις, και καινούργιες προσπάθειες. Σε όλους μας, αρέσει η ηρεμία και η στασιμότητα. Όλοι προτιμάμε την γνωστή δυστυχία καμιά φορά, από την άγνωστη ευτυχία. Όμως και η δυστυχία έχει την χρησιμότητά της . Πως θα αξιολογούσαμε την ευτυχία αν δεν υπήρχε η δυστυχία. Η αλλαγή λοιπόν έχει την χρηστικότητα της, όσο και αν την φοβόμαστε, αφού κουβαλάει το άγνωστο και το απροσδιόριστο, αυτό που δεν μπορούμε να ελέγξουμε.

Την  ιστορική περίοδο που διανύουμε, την εποχή  της παγκοσμιοποίησης, της ραγδαίας τεχνολογικής εξέλιξης και του υπερκαταναλωτισμού, ο μέσος σύγχρονος άνθρωπος δεν έχει ούτε τον χρόνο, ούτε την απαραίτητη παιδεία για να ασχοληθεί με τον «εσωτερικό» του εαυτό, και τις πνευματικές του ανάγκες.

Ίσως σε τελική ανάλυση,  το πραγματικό τεστ για την ανθρωπότητα, δεν είναι πόσο καλά παίζει στη ζωή το «ρόλο» που η ίδια επινόησε για τον αυτήν, αλλά πόσο καλά παίζει το «ρόλο» που «η μοίρα»  της ανέθεσε ως την κορωνίδα της δημιουργίας. Αυτό βέβαια ισχύει ως ερώτημα μόνο στην περίπτωση που κάποιος θεωρεί πως η ανθρωπότητα έχει έναν προορισμό που υπερβαίνει τον  ανθρώπινο χωροχρόνο...

Η γνώση για την οποία θα κάνουμε λόγο παρακάτω αφορά,  όχι την επιστημονική η τεχνολογική γνώση, αλλά την «αυτογνωσία».

Σύμφωνα με τον Σωκράτη άνθρωπος  ανακαλύπτει τον εαυτό του, όταν φτάσει στο χώρο όπου η συνείδηση «ομολογεί» με τον εαυτό της. Στην κατάκτηση του «γνώθι σαυτόν», φτάνει κανείς μόνο όταν με άγρυπνη την προσοχή, με στερεή τη στοχαστική λογική διάκριση έχει τη δύναμη να απορρίπτει τα εσφαλμένα και παραπλανητικά,  και δέχεται μόνο τα ουσιώδη και σωστά.

Για τον Σωκράτη γνώθι σαυτόν»,  σημαίνει  να αντιλαμβάνεσαι τα συναισθήματά σου μόλις γεννηθούν μέσα σου. Είναι η κατάσταση της συνεχούς προσοχής του ατόμου στις εσωτερικές του καταστάσεις. Η αυτοεπίγνωση δεν είναι μια προσοχή που παρασύρεται από τα συναισθήματα, αντιθέτως προϋποθέτει την αυτοκυριαρχία, την κυβέρνηση με άλλα λόγια του ανθρώπου από την αλήθεια, από τον ανιδιοτελή έρωτα για την αλήθεια, που αποτελεί την πραγματική ουσία του είναι του, την πνευματική του ουσία.

«Αυτογνωσία» σημαίνει γνωριμία και επίγνωση των αντιδράσεων του εαυτού. Είναι η γνώση που έχει το άτομο για τη συμπεριφορά του, τις στάσεις, τις αξίες, τις πεποιθήσεις και τα συναισθήματά του.

Δε βρίσκονται όλοι οι άνθρωποι στο ίδιο επίπεδο αυτογνωσίας. άλλοι γνωρίζουν τον εαυτό τους περισσότερο και άλλοι λιγότερο. σημαντικό ρόλο στην αυτογνωσία παίζει ο αριθμός, η ποιότητα, η ποικιλία και η διάρκεια της επικοινωνίας που έχει κάθε άνθρωπος με τα άλλα άτομα του περιβάλλοντός του.

Για να αποκτήσει κάποιος αυτογνωσία, πρέπει να έχει και την εμπειρία του πως αντιδρούν οι άλλοι μαζί του. Μπορεί να πιστεύει μερικά πράγματα για τον εαυτό του, τα οποία όμως θα επιβεβαιωθούν ή θα απορριφθούν από τις αντιδράσεις των άλλων απέναντί του. Η επικοινωνία επικυρώνει ή καταρρίπτει τη γνώση που πιστεύει κανείς ότι έχει για τον εαυτό του. Οι αντιδράσεις των άλλων δεν επικυρώνουν ή απορρίπτουν μόνο αλλά βοηθούν και στη γνωριμία με τον εαυτό.

Ο Σωκράτης χωρίς να χρησιμοποιεί τη λέξη «εαυτό» καθόρισε την αναζήτησή του μέσα από την ενδοσκόπηση και τη διαλεκτική, τόνισε ότι ο εαυτός ανακαλύπτεται κατά την επικοινωνία και τη συζήτηση με του άλλους. Με το γνώθι σ’αυτόν δείχνει ότι ο εαυτός περιβάλλεται από ένα μυστήριο και από μια πολυπλοκότητα, δηλ. ότι είναι μια άγνωστη περιοχή.

Ορισμός Αντίληψης: Σαν αντίληψη χαρακτηρίζεται η σύνθετη ψυχολογική διαδικασία με την οποία το άτομο αναλύοντας τα χαρακτηριστικά ενός ερεθίσματος, συνθέτοντάς τα, συσχετίζοντας τα και με τις προηγούμενες εμπειρίες του ερμηνεύει ή αντιλαμβάνεται τα μηνύματα του εξωτερικού κόσμου. Είναι μια κατεξοχήν γνωστική λειτουργία και σαν τέτοια επηρεάζεται, τόσο από τους εσωτερικούς του ατόμου παράγοντες όσο και από τους εξωτερικούς περιβαλλοντολογικούς. Ο άνθρωπος δέχεται ένα σύνολο ερεθισμάτων και από αυτά επιλέγει και πράγματι αντιλαμβάνεται ό,τι θέλει, ό,τι επιθυμεί, ό,τι νομίζει ότι δίνει απάντηση στα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες του.

Υπό ποιες προϋποθέσεις συνεπώς μπορεί - από μόνη της  η γνώση -, να αποτελέσει την λύση στα προβλήματα της ανθρωπότητας;

Ο Φρόιντ έλεγε πως «η Γνώση οδηγεί στην Μεταμόρφωση», πως η θεωρία και η πράξη δεν πρέπει να διαχωρίζονται, πως η γνώση του εαυτού μας σημαίνει και την μεταμόρφωση του. Αυτό κάνει και την διαφορά μεταξύ της πραγματικής γνώσης και της θεωρητικής, που δεν έχει κανένα μεταμορφωτικό αποτέλεσμα. 

Πίστευε πως η συνειδητή σκέψη είναι ένα μικρό μέρος της όλης ψυχικής πορείας, που γίνεται μέσα μας, ένα ασήμαντο μέρος σε σχέση με τις τρομαχτικές δυνάμεις των σκοτεινών πηγών που κρύβονται μέσα μας. Η επιθυμία του Φρόιντ ήταν να φτάσει στο εσωτερικό, στην αληθινή φύση του ατόμου, ήθελε να σπάσει το συνειδητό σύστημα σκέψης, με την μέθοδο του ελεύθερου συνειρμού, που είναι να προσπεράσουμε την λογική συνειδητή παραδοσιακή σκέψη και να οδηγηθούμε προς μια νέα πηγή της προσωπικότητας μας.

Συνεπώς η γνώση δεν σημαίνει τίποτα αν δεν γίνει προσωπικό βίωμα, αν δεν μεταστοιχειωθεί σε σοφία.  Στην πραγματικότητα, σοφία σύμφωνα με τον Χόρχε Μπουκάι είναι όλα εκείνα που μένουν από τις γνώσεις κάποιου, όταν ο ίδιος αποποιείται όλα αυτά που έχει μάθει. Ξεκινάμε από ένα σταθμό που  ονομάζεται άγνοια. Είναι ο σταθμός, στον οποίο μένουν όλοι εκείνοι που ούτε καν γνωρίζουν ότι δεν γνωρίζουν και, επομένως, δεν έχουν καμία ανάγκη να μάθουν. Αν  κάποιος αποφασίσει να ανέβει στο τρένο, είναι επειδή κάποιος τού έχει απλώσει το χέρι. Αν ανέβει στο τρένο και ακολουθήσει τον σωστό δρόμο, θα φτάσει στον τόπο  των ερευνητών. Αν το κάνει καλά και δεν χάσει τον δρόμο του, θα φτάσει και στον  επόμενο σταθμό.

Τον σταθμό των δασκάλων. Κάποιοι από τους δασκάλους αποφασίζουν να διδάξουν, ενώ ορισμένοι θέλουν να μείνουν μόνοι με τις γνώσεις τους. Αν ένας δάσκαλος ζήσει πολλά πράγματα για πολλά χρόνια, ίσως καταφέρει να ανέβει ξανά στο τρένο για να φτάσει στον σταθμό της σοφίας, που είναι ο τελευταίος. Είναι ο τόπος όπου ζουν όλοι αυτοί που ούτε καν γνωρίζουν ότι γνωρίζουν. Είναι αστείο, αλλά, αν ρωτήσεις έναν πραγματικά σοφό, θα σου απαντήσει «δεν γνωρίζω αν γνωρίζω», όπως ακριβώς θα σου απαντούσε ένας αδαής. Ίσως γι΄ αυτό σε αυτή την κοινωνία που ζούμε θεωρούμε αδαείς κάποιους σοφούς και κάποιους αδαείς τούς θεωρούμε σοφούς.

Ο άνθρωπος είναι όπως ο αλχημιστικός στατήρας που μεταστοιχειώνει τη material prima της γνώσης στο χρυσό της (προσωπικής του) σοφίας. Και δεν ξέρω πόσο ωφελεί εντέλει να μένει κανείς παγιωμένος σε μια διδασκαλία, όσο σοφή κι αν είναι, όταν το ταξίδι προς τη φώτιση έχει να κάνει με το πώς να εγκαταλείψουμε τις προσκολλήσεις μας, πώς να επιστρέψουμε στη ροή και να μη μείνουμε στην κατάσταση του πάγου, πώς να γίνουμε ξανά τρεχούμενο νερό…

Θα μπορούσαμε να συμβολίσουμε την διαδικασία αυτή με το σκάψιμο ενός πηγαδιού. Για να σκάψει κανείς ένα πηγάδι, πρώτα πρέπει να βγάλει το χώμα και τις πέτρες κι ύστερα αρχίζει το νερό να τρέχει από τις πλευρές του πηγαδιού και να το γεμίζει. Το νερό βρισκόταν ήδη εκεί, δεν χρειαζόταν να μεταφερθεί από κάπου αλλού. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να μετακινηθούν οι πέτρες και το χώμα.

Υπήρχαν εμπόδια και μόλις αυτά μετακινήθηκαν, εμφανίστηκε το νερό. Δεν χρειαζόταν να μεταφερθεί νερό μέσα στο πηγάδι. Το νερό βρισκόταν ήδη εκεί, απλώς έπρεπε να απομακρυνθούν τα εμπόδια.

Η γνώση βρίσκεται ήδη μέσα μας, δεν χρειάζεται να την πάρουμε από κάπου αλλού. Οι πηγές της είναι κρυμμένες μέσα μας, πρέπει απλώς να απομακρυνθούν με το σκάψιμο τα εμπόδια που βρίσκονται ανάμεσα — οι πέτρες και το χώμα. Τότε Θα αρχίσουν να εμφανίζονται οι πηγές της γνώσης.

Εκτός από πηγάδι όμως, μπορεί κανείς να φτιάξει και δεξαμενή. Το να φτιαχτεί μια δεξαμενή είναι κάτι διαφορετικό. Λεν χρειάζεται να αναζητήσουμε τη φυσική πηγή του νερού, για να φτιάξουμε μια δεξαμενή.Ο τρόπος για να φτιαχτεί μια δεξαμενή είναι εντελώς αντίθετος από αυτόν που φτιάχνεται ένα πηγάδι.

Για να φτιάξεις μια δεξαμενή, δεν χρειάζεται να σκάψεις και να βγάλεις έξω τις πέτρες και το χώμα. Πρέπει να φέρεις πέτρες και χώμα από κάπου αλλού και να φτιάξεις ένα τοίχο. Κι όταν φτιαχτεί ο τοίχος, το νερό δεν έρχεται από μόνο του. Πρέπει να το φέρεις από τα πηγάδια των ανθρώπων και να το βάλεις μέσα στη δεξαμενή.

Μπορεί να βλέπεις το νερό μέσα στη δεξαμενή και να το βλέπεις και μέσα στο πηγάδι, η διαφορά όμως ανάμεσα στη δεξαμενή και το πηγάδι είναι όση διαφορά υπάρχει ανάμεσα στη γη και τον ουρανό. Η πρώτη διαφορά είναι ότι η δεξαμενή δεν έχει δικό της νερό.

Ό,τι βρίσκεται μέσα στη δεξαμενή είναι δανεικό. Σύντομα μουχλιάζει και λιμνάζει, επειδή αυτό που είναι δανεικό, δεν είναι ζωντανό, είναι νεκρό. Το νερό που στέκεται μέσα στη δεξαμενή λιμνάζει, σαπίζει και σύντομα θα αρχίσει να βρομάει. Το πηγάδι όμως έχει τη δική του πηγή νερού. Το νερό δεν μουχλιάζει ποτέ. Το πηγάδι έχει τη δική του πηγή ροής.

Με τη δεξαμενή και το πηγάδι συμβαίνουν δύο διαφορετικές διαδικασίες. Η δεξαμενή φοβάται ότι κάποιος θα της πάρει το νερό, επειδή αν φύγει το νερό, η δεξαμενή αδειάζει. Το πηγάδι όμως θέλει κάποιον να του πάρει το νερό του, ώστε να μπορεί να γεμίσει με πιο φρέσκο και ζωντανό νερό.

Το πηγάδι φωνάζει: «Πάρε το νερό μου! Θέλω να το μοιραστώ!» Η δεξαμενή φωνάζει: «Μην πλησιάζεις! Μην αγγίζεις το νερό μου! Μη μου παίρνεις το νερό μου!» Η δεξαμενή Θέλει κάποιον που έχει νερό να της το φέρνει, να το χύνει μέσα της και να τη γεμίζει, ώστε να μπορεί να μεγαλώνει η περιουσία της.

Αν όμως κάποιος έχει έναν κουβά, το πηγάδι θέλει αυτόν τον άνθρωπο να πάρει από το νερό του, ώστε να μπορέσει να ξεφορτωθεί το παλιό νερό και να βγάλει καινούργιο. Το πηγάδι θέλει να μοιράζεται, η δεξαμενή θέλει να συσσωρεύει. Το πηγάδι έχει ρυάκια, που συνδέονται με τον ωκεανό. Το πηγάδι μπορεί να φαίνεται μικρό, στο βάθος όμως συνδέεται με το άπειρο.

Όσο μεγάλη όμως κι αν φαίνεται μια δεξαμενή, δεν συνδέεται με κανέναν. Τελειώνει και κλείνει στον εαυτό της. Δεν έχει κανένα ρυάκι. Δεν έχει κανένα τρόπο να συνδεθεί με το άπειρο.

Ο νους του ανθρώπου μπορεί να γίνει είτε πηγάδι είτε δεξαμενή. Αυτές είναι οι δύο πιθανότητες για το νου του ανθρώπου. Και ο άνθρωπος που ο νους του γίνεται δεξαμενή, σιγά- σιγά θα τρελαθεί.

Όλων μας ο νους έχει γίνει δεξαμενή. Δεν έχουμε φτιάξει πηγάδια, έχουμε φτιάξει δεξαμενές. Μαζεύουμε πράγματα από όλο τον κόσμο, από βιβλία, από ιερά κείμενα, από διδασκαλίες, τα μαζεύουμε όλα αυτά και νομίζουμε πως έχουμε γίνει γνώστες.

Κάνουμε το ίδιο λάθος που κάνει και η δεξαμενή. Η δεξαμενή νομίζει πως είναι πηγάδι, επειδή και στα δύο μπορείς να δεις νερό μέσα τους. Μπορείς να βρεις γνώση σε ένα διανοούμενο και σε ένα συνειδητό άνθρωπο. Ο διανοούμενος όμως είναι δεξαμενή και ο συνειδητός άνθρωπος είναι πηγάδι. Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στους δύο. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο θεμελιώδης και βαθιά είναι αυτή η διαφορά. Η γνώση του διανοούμενου είναι δανεική, σάπια, μουχλιασμένη...

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Λεονταρή  Α.,  “Αυτοαντίληψη”,  Ελλ. Γράμματα.

Bucay Jorge, "Ιστορίες να σκεφτείς",  Opera

 

Ευτυχία και Ευδαιμονία

Σήμερα παραβρέθηκα στην εκδήλωση της ομάδος, ΦΩΣ ΣΕ ΔΡΑΣΗ, Κίνηση Πνευματικού Ακτιβισμού, μία πρωτοβουλία του φίλου και συνοδοιπόρου Γιάννη Αυγουστάτου, η οποία έχει αγκαλιαστεί από πολλούς εθελοντές και φίλους. Δυστυχώς οι επαγγελματικές μου υποχρεώσεις με έχουν κρατήσει μακριά από τις εκδηλώσεις της ομάδος, η σημερινή μου όμως παρουσία μου έδωσε το ερέθισμα για κάποιες σκέψεις.  Βασιζόμενος σε  αυτά που ανέφερα  σε μία μικρή παρέμβαση μου (όσα θυμάμαι ) μου δόθηκε εκ των υστέρων το ερέθισμα να διευρύνω λίγο της σκέψεις εκείνης της στιγμής,  στο παρόν  κείμενο. 

Πρίν καν εισέλθω στο κτίριο της στοάς βιβλίου, συνέβη κάτι σημειολογικό..Μου έκανε εντύπωση το νεοκλασσικό κτίριο στην απέναντι πλευρά του δρόμου, στο οποίο στεγάζεται η Alpha Bank. Την ματιά μου αμέσως «τράβηξε»  πάνω από την κεντρική είσοδο, η κεφαλή του Θεού Ερμή (τυχαίο;) κάτω από την οποία υπήρχαν δύο συμπλεκόμενοι  όφεις. Bγάζω την αναγκαία φωτογραφία, και προχωρώ στην είσοδο της στοάς του βιβλίου,  όπου λάμβανε χώρα η εκδήλωση....

 

Ξαφνικά βλέπω δεξιά,  το άγαλμα της Θεάς Αθηνάς.. Βγάζω φωτογραφία, ανεβαίνω τις σκάλες και εισέρχομαι στον χώρο της εκδήλωσης...

Οι τυχαίες σύμπτωσεις και τα σύμβολα  με οδηγούν  σε κάποιες αρχικές σκέψεις... Σε αντίστοιχες εκδηλώσεις  λοιπόν, συμμετέχουμε  για να μάθουμε, να συλλέξουμε πληροφορίες,  να ανταλλάξουμε γνώμες.  

Ο Ερμής συμβολίζει ανάμεσα στα άλλα,  την γνώση, την πληροφορία. Η κεφαλή του ήταν στο εξωτερικό μέρος του κτιρίου. Οι γνώσεις που παίρνουμε λοιπόν,  δεν μας κάνουν κατ’ ανάγκη σοφούς. Είναι γνώσεις άλλων, γνώσεις «δανεικές», δεν διαθέτουν κατ΄αυτόν τον τρόπο την δύναμη να «αυτοπαραχθούν» εντός μας..

 

Η Αθηνά αντιθέτως,  βρισκόταν «εντός» του κτιρίου...Η Αθηνά συμβολίζει την γνώση που μεταστειχειώνεται «εντός» μας σε«σοφία». Την γνωση που μπορεί να «αυτοπαραχθεί», την γνώση που «βιώνεται». Όπως είπε ο Πυθαγόρας : «Η δια της γνώμης γνώση, είναι γνωμάτευση.Η δια της γνώσης γνώση, είναι διάγνωση. H  δια της γνώσης διάγνωση, επιφέρει την επίγνωση.»

Και αυτό νομίζω πως είναι  εντέλει το ζητούμενο, όχι μόνο αναζητούμε την επιφανειακή γνώση, αλλά να αναδείξουμε  το δρόμο της ορθής αδογμάτιστης σκέψης και γνώσης με τρόπο απλό και κατανοητό,  και όχι φιλοσοφικά και στοχαστικά επιτεδευμένο.  Ίσως μια τέτοια ανάγκη να χρειάζεται να καλύψει κάθε παρόμοια προσπάθεια, την συνεύρεση ανθρώπων με κοινές ανησυχίες, αλλά με διαφορετικές καταβολές. Ο Carl Jung στα απομνημονεύματα του είχε γράψει σχετικά :

«Είναι ευκολότερο να είναι κανείς αγνός όταν είναι έξω από μία οργάνωση, είτε αυτή είναι θρησκευτική, πολιτική, οικονομική ή ακόμη και επιστημονική. Παρόλα αυτά   δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς οργάνωση. Μήπως κάποια μέρα επινοήσουμε μία οργάνωση που δεν πολώνεται..»

Το ζητούμενο λοιπόν είναι η γνώση, η οποία όμως,  εάν δεν είναι ικανή να οδηγήσει σε μία «συνειδησιακή μεταμόρφωση», αλλαγής δηλ.  του τρόπου σκέψης και δράσης μας,  τόσο για εμάς τους ίδιους, όσο και για το ευρύτερο  περιβάλλον μας,  τότε  δεν θα έχουμε πραγματικά ξεπεράσει  τα δεσμά του «Εγώ», που μας περιορίζουν. Δεσμά που μας απομακρύνουν από την απόκτηση της «ευτυχίας» ή της «ευδαιμονίας»,  καταστάσεις οι οποίες  βασίζονται  σε ένα μεγάλο βαθμό στην  «αυτοπραγμάτωση» δια μέσου της  ορθής ιεράρχησης των πραγματικών μας αναγκών και επιδιώξεων, όχι μόνο σε επίπεδο ατόμου αλλά συνόλου.

Για αυτό δεν πρέπει να αναζητούμε την ευτυχία και την ευδαιμονία στο «Εγώ» αλλά στο «εμείς». Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά,  ή όλοι μαζί θα σωθούμε,  ή όλοι μαζί θα βυθιστούμε. Οι περισσότερες απόψεις σχετικά με την ευτυχία  ή την δυστυχία βασίζονται στο «εγώ». Το «εγώ»ομως εξαρτάται από το εμείς, και τον τρόπο που λειτουργεί η κοινωνία, το περιβάλλον δηλ στο οποίο ζούμε και δρούμε...

Σύμφωνα με μελέτες το 80% των δυνατοτήτων και των ευκαιριών που θα έχει ένα ατόμο στην ζωή του,  εξαρτάται από τον τόπο και τον χρόνο που έχει γεννηθεί. Οι συνθήκες αυτές είναι λοιπόν καταλυτικές για την ευτυχία ή την δυστυχία μας, οι οποίες με την σειρά τους, εξαρτώνται από τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις ανάγκες και τις προσδοκίες μας.

Αυτή την στιγμή το «κυριάρχο  πολιτισμικό μοντέλο» που ακολουθεί όλος ο πλανήτης, είναι αυτό των Ηνωμένων πολιτειών. Παρόλα αυτά στις Ηνωμένες πολιτείες καταναλώνονται περισσότερα ψυχοφάρμακα από οπουδήποτε αλλού. Η ευτυχία λοιπόν εκεί, όπως και αλλού αναζητήται, τα υλικά αγαθά,  η εργασιακή και κοινωνική καταξίωση δεν έλυσαν το πρόβλημα της ευτυχίας…Για αυτό ο Λου Μαρίνοφ προτείνει να διαβάζουμε Πλάτωνα αντί να παίρνουμε αντικαταθλιτπικά Πρόζακ.

Το να εξιδανικεύουμε βέβαια καταστάσεις δεν είναι η λύση. Άλλες ανάγκες είχαν οι αρχαίοι Έλληνες, άλλες εμείς. Άλλα προβλήματα είχαν να λύσουν αυτοί, άλλα εμείς. Το σίγουρο είναι πως ως Έλληνες φέρουμε στους ώμους μας,  την ευθύνη της ανάδειξης των αυλων αξιών στις οποίες αυτοί πρωτοστάτησαν. Κάθε άλλο από αυτό φυσικά συμβαίνει....

Και καλό θα είναι να μην ξεχνάμε πως το καλό κρασί δεν φαίνεται από την ετικέτα...Η Ελληνικότητα δεν είναι κληρονομικό χάρισμα, αφορά μία κατάκτηση στον χρόνο. Το παρελθόν σε κάθε περίπτωση δεν είναι λιμάνι, είναι φάρος που μας δείχνει την ατραπό την οποία οφείλουμε να ακολουθήσουμε...

Θα πρέπει εμείς λοιπόν να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο. Η ευτυχία ή η δυστυχία μας, εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό,  από το περιβάλλον στο οποίο δρούμε, όλοι μας, όχι ο κάθε ένας ξεχωριστά.

Θα αναφέρω ως παράδειγμα της συλλογικής αντίληψης της ευτυχίας,  μία ιστορία που μας έρχεται από την Αφρική. Εκεί ένας ανθρωπολόγος πρότεινε το ακόλουθο παιχνίδι στα παιδιά μιας αφρικάνικης φυλής.

Τοποθέτησε ένα καλάθι γεμάτο  φρούτα που κάθε άλλο πάρα συχνά μπορούσαν να φάνε αυτά τα παιδιά  δίπλα σε ένα δέντρο και είπε στα παιδιά ότι όποιο από αυτά φτάσει πρώτο στο καλάθι θα πάρει όλα τα φρούτα.  

Όταν τους έδωσε το σινιάλο για να τρέξουν, πιάστηκαν χέρι χέρι και ξεκίνησαν να τρέχουν όλα μαζί. Ύστερα κάθισαν σε έναν κύκλο για να φάνε τα φρούτα…

Όταν ρώτησε τα παιδιά γιατί το έκαναν αυτό αφού κάποιο από αυτά θα μπορούσε να είχε φάει όλα τα φρούτα, τα παιδιά απάντησαν «UBUNTU» που σημαίνει «δεν μπορούμε να είμαστε χαρούμενοι αν έστω ένας από εμάς είναι στενοχωρημένος!» Η λέξη «UBUNTU»στην γλώσσα τους σημαίνει «Υπάρχω γιατί υπάρχουμε»...!

Έγινε λοιπόν το αντίστοιχο παίχνιδι  και σε ένα Γυμνάσιο μιας Ευρωπαικής χώρας –που δεν θα σας αποκαλύψω- , με την διαφορά ότι το καλάθι δίπλα στο δένδρο περιείχε ένα γυαλιστερό iPod, ένα iPad και ένα iPhone, πάλι με τον κανόνα πως  ο πρώτος θα  τα πάρει  όλα.

Όταν λοιπόν δόθηκε το σινιάλο για να τρέξουν, έπεσαν αγκωνιές, τρικλοποδιές, μπουνιές,  και τελικά το πιο μεγαλόσωμο παιδάκι έφτασε πρώτο και πήρε και τα τρία gadgets.

Ύστερα, μερικά παιδάκια κάθισαν γύρω από τον μεγαλόσωμο συμμαθητή τους και τον παρακολουθούσαν να χειρίζεται τα ηλεκτρονικά καλούδια με θαυμασμό, κάποια άλλα είχαν περικυκλώσει τον ανθρωπολόγο και διαμαρτύρονταν για τους άδικους κανόνες του παιχνιδιού  απειλώντας τον ότι θα τον καταγγείλουν στον Διευθυντή του Σχολείου, και σε τηλεοπτικό σταθμό, ενώ κάποια άλλα δέχθηκαν μοιρολατρικά την τύχη τους, ψελλίζοντας ότι το όλο παίγνιο ήταν στημένο από ξένα κέντρα εξουσίας.

Όταν ο ανθρωπολόγος συνήλθε και επέβαλε την δέουσα τάξη, πλησίασε το παιδάκι που νίκησε και το ρώτησε γιατί κράτησε και τα τρία gadgets αντί να σκεφτεί να κρατήσει το ένα και να μοιράσει τα υπόλοιπα σε δυο φίλους του. Εκείνο, του απάντησε μονολεκτικά «ZBOUTSAM», που σημαίνει «στην π….. μου».

Η λέξη «ZBUTSAM» στην γλώσσα της εν λόγω χώρας/φυλής, σημαίνει υπάρχω για να ζω σε βάρος των υπολοίπων, συγγενών, συμμαθητών, ντόπιων ή ξένων και το βρίσκω απολύτως φυσικό....!

Ως επίλογο θα παραθέσω μία φωτογραφία, από την Αφρικάνικη επίσης φυλή των «Εφέ- Efé » στο Ζαίρ. Τα παιδιά της φυλής παίζουν συχνά το παιχνίδι του κύκλου που ονομάζεται στην γλώσσα τους «Οασάνι- Osani».

Τα παιδιά  κάθονται σε ένα κύκλο ακουμπώντας το ένα τα πέλματα του στα πέλματα του διπλανού του,  σχηματίζοντας έτσι ένα κύκλο από μικρά πέλματα. 

Κάθε παιδί, όταν έρχεται η σειρά του, αναφέρει ένα στρογυλλό αντικείμενο, λ.χ, τον ήλιο, την σελήνη, ένα άστρο, το μάτι, κ.λ.π,  και στην συνέχεια πρέπει  να χρησιμοποιήσει  μία έκφραση που αφορά ένα ευρύτερο κύκλο πραγμάτων με κυκλικό σχήμα, όπως ο κύκλος της οικογένειας, της γυναικείας μήτρας, ή τον κύκλο που διαγράφει το φεγγάρι κ.λπ.. Όταν κάποιο παιδί δεν μπορεί να βρεί κάποια έκφραση ή  στρογγυλό αντικείμενο χάνει. Τελικά ο νικήτης σύμφωνα με την παράδοση τους,  θα έχει μία ευτυχισμένη ζωή.

Μέσα από αυτά τα παιχνίδια,  διαπιστώνουμε πως τα παιδιά αποκτούν μία κουλτούρα η  οποία  αν και πρωτόγονη, αφορά την ομάδα, το Όλον, και όχι το άτομο, την ομαδική ευτυχία έναντι της ατομικής....

Το τέλος του κύκλου είναι και η αρχή του....!!

Τα παραμύθια ...

«Τα παραμύθια είναι κάτι περισσότερο από σημαντικά, όχι μόνο λόγω του ότι σε αυτά συνυπάρχουν, νεράιδες, μάγοι, ξωτικά, κρυμμένοι θησαυροί, και δράκοι, αλλά κυρίως λόγω του ότι σε αυτά και οι δράκοι μπορούν να ηττηθούν, αλλά και οι κρυμμένοι μαγικοί θησαυροί της ζωής αν αναζητηθούν με αγνή ευγενική ψυχή, στο τέλος πάντα βρίσκονται. 

Και φυσικά στο τέλος όλοι ζουν, ‘καλύτερα’…!!!»

Το γράμμα Λάμδα...

Ο  Φιλόσοφος ισχυριζόταν πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πως ζούν,  όχι στον Πραγματικό Κόσμο, αλλά σε αυτόν που δημιούργησε ο νούς τους.

Ένας φίλος του επιστήμονας όμως  διαφωνούσε μαζί του.

Ο Φιλόσοφος τότε τοποθέτησε  στο χώμα δυο μικρές βέργες σε μορφή του γράμματός «Λ» και ρώτησε:

– Τι βλέπεις εδώ;

– Το γράμμα «Λάμδα», είπε ο επιστήμονας.

– Αυτήν την απάντηση περίμενα είπε ο Φιλόσοφος, στη φύση δεν υπάρχει γράμμα «Λάμδα»! Αυτό το σύμβολο είναι ανθρώπινη επινόηση  των Ελλήνων και υπάρχει  μόνο  στο νου σου. Στην πραγματικότητα εδώ υπάρχουν μόνο δυο μικρές βέργες!

Η διαφορά γνώσης και σοφίας

Ο Δάσκαλος έλεγε πως το μόνο που ο άνθρωπος πρέπει να αναζητάει είναι οι γνώσεις και η σοφία. Όταν τον ρωτήσανε που είναι η διαφορά, εκείνος απάντησε:

– Τις γνώσεις θ’ αποκτήσετε διαβάζοντας βιβλία και ακούγοντας διαλέξεις.

– Και την σοφία;

– Γράφοντας το βιβλίο της δικής σας ζωής, το απόσταγμα δηλαδή της δικής σας αντίληψης, από τις γνώμες και τις αντιλήψεις άλλων.

Αυτό είναι μία πολύ δύσκολη και επίπονη δουλειά για κάθε σοφό και αδογμάτιστο άνθρωπο , καθώς κάθε λίγο, χρειάζεσαι μία καινούργια έκδοση...!!

Αρχαίων Ελλήνων ευφυολογήματα * ο μικρός Αθηναίος*

Όταν οι Ρωμαίοι κατέκτησαν την Ελλάδα, η Αθήνα καταστράφηκε και οι Αθηναίοι  έγιναν δούλοι των Ρωμαίων . Οι κατακτητές μοίρασαν μεταξύ τους,  τόσο τους κατοίκους όσο  και  λάφυρα,  από την αρπαγή της πάλαι ποτέ πανίσχυρης  και διάσημης Αθήνας.

Ο Ρωμαίος στρατηγός που ανέλαβε να μοιράσει τα παιδιά για δούλους, θέλησε να δοκιμάσει τη  εξυπνάδα τους, με σκοπό να κρατήσει τα πιο έξυπνα για τους δικούς του αξιωματικούς. Πρόσταξε λοιπόν τα παιδιά, να γράψουν στο πινακίδιο τους ότι ήθελαν.

Ύστερα ο ίδιος στρατηγός, καθώς εξέταζε αυτά που έγραψαν,  διάβασε στο πινακίδιο ενός  μικρού Αθηναίου,  τους παρακάτω στίχους  του Ομήρου:

«Καλότυχος και τρισκαλότυχος εκείνος, που έπεσε πολεμώντας κάτω από τα τείχη της Τροίας! Αυτός δεν είδε την καταστροφή της Πατρίδας του».

Ο στρατηγός γεμάτος κατάπληξη, μα και συγκινημένος, πρόσταξε να φέρουν το αγόρι  μπροστά του. Το παιδί παρουσιάστηκε ατάραχο, παρότι  γνώριζε πως το περίμενε τιμωρία.  Στο πρόσωπο του ήταν ζωγραφισμένη η θλίψη, περισσότερο όμως η περηφάνια. Έδειχνε πως ήταν αποφασισμένο να αντικρίσει ήρεμο την τιμωρία.

Ο στρατηγός ατένισε για μία στιγμή σιωπηλός το μικρό αγόρι από την Αθήνα και ύστερα, πιάνοντας με καλοσύνη το χέρι του είπε:

«Εσύ που ξέρεις να αγαπάς την πατρίδα σου, ακόμα και κατεστραμμένη, είσαι άξιος να ζεις ελεύθερος. Μείνε λοιπόν στον τόπο σου παιδί μου»!

Αρχαίων Ελλήνων ευφυολογήματα μέρος Α