Restart επειγόντως

Ζούμε σε μία από τις ομορφότερες χώρες του κόσμου. Μία χώρα με 2.500 νησιά (εκ των οποίων τα 250 περίπου κατοικημένα), με μεγάλη γεωγραφική/μορφολογική/αρχιτεκτονική ποικιλομορφία, με 200 ημέρες ηλιοφάνειας κάθε χρόνο, με μοναδικής γεύσης και ποιότητος προϊόντα λόγω του κλίματος και του εδάφους.

Με πολιτισμό που μετρά πάνω από τέσσερις χιλιετίες καταγεγραμμένης ιστορίας, με μία γαστρονομία εξαιρετική *, καθώς η Ελλάδα, αποτέλεσε από την αρχαιότητα έως σήμερα μία γέφυρα πολιτισμών...!

Θα μπορούσαμε να ζούμε πλουσιοπάροχα, μόνο από τον Τουρισμό, τον πολιτισμό που μας κληρονόμησαν οι πρόγονοι μας, και τα προϊόντα της Ελληνικής γης. Αφήστε την βαριά βιομηχανία για τους άλλους, και να θέλαμε πλέον δεν μπορούμε...

Στην πραγματικότητα η φωτογραφία είναι ειδυλλιακή, με τον Παρθενώνα να λάμπει στην κορυφή του βράχου της Ακροπόλεως. Αν όμως κάποιος περάσει από την πλατεία του Μοναστηρακίου, θα διαπιστώσει πως η πλατεία μυρίζει ούρα,θα δει μαύρες σακούλες σκουπιδιών να στοιβάζονται δίπλα σε ακαλαίσθητους αεραγωγούς οι οποίοι ξεπροβάλλουν απειλητικοί στο πλακόστρωτο, ενώ λίγο πιο πέρα στην οδό Ερμού, μία στρατιά από αστέγους , συμπληρώνουν την τουριστική μας "ατραξιόν".

* Και όμως λόγω της ανικανότητας μας, οι Ιταλοί με την πίτσα και τα μακαρόνια, κατάφεραν να οικοιοποιηθούν ως brand την Μεσογειακή διατροφή (την Κρητική δηλαδή) και να την πλασάρουν διεθνώς ως Ιταλική, αυτό και εάν είναι επίτευμα..!!!

Η γαστρονομία ως στρατηγικό πλεονέκτημα για τον Ελληνικό τουρισμό

Είναι γνωστό ότι ο τουρισμός συμβάλλει σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση του Α.Ε.Π  της Ελλάδος, μεγαλύτερο από οποιοδήποτε άλλο τομέα της οικονομίας.  

Δεδομένης της σημασίας του τουρισμού για την Ελληνική οικονομία, η εκπαίδευση, ο επαγγελματισμός των εργαζομένων σε αυτόν, αλλά και ο πολιτικός σχεδιασμός είναι κομβικής σημασίας, τόσο την στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί στον Ελληνικό τουρισμό για την ανάπτυξή του, όσο και για την επίλυση των προβλημάτων του (υποδομές- ανταγωνισμός-εποχικότητα).

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ ( προ κρίσης 2012), για κάθε ένα ευρώ  που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα, προξενεί έμμεση και προκαλεί πρόσθετη οικονομική δραστηριότητα 1,2 € και άρα, συνολικά, δημιουργεί 2,2 € ΑΕΠ. 

Η συνδρομή του Τουρισμού στο Α.Ε.Π φτάνει έως και το 20%, γεγονός που τον καθιστά ως τον σπουδαιότερο και αποδοτικότερο κλάδο της Ελληνικής οικονομίας. Οι απασχολούμενοι στον Τουρισμό φτάνουν το 12 % των εργαζομένων της χώρας.

Τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδος είναι :

Brand value: Πολλοί Ελληνικοί προορισμοί αποτελούν από τις δημοφιλέστερες τουριστικές επιλογές παγκοσμίως, ενώ η Ελλάδα είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως χώρα που προσφέρει ελκυστικές διακοπές πολυτελείας.

Ιστορία και Πολιτισμός: Η Ελλάδα με πάνω από τέσσερις χιλιετίες καταγεγραμμένης ιστορίας, είναι ένας προορισμός με αναρίθμητα και μεγάλης ιστορικής σημασίας μνημεία, μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, επισκέψιμα από λάτρεις της ιστορίας.

Γεωγραφία και Μορφολογία: Η Ελλάδα, με φυσικούς πόρους εξαιρετικού κάλλους, είναι μία χώρα με μεγάλη γεωγραφική ποικιλομορφία, που διαθέτει από χρυσές αμμουδιές και ηλιόλουστα νησιά, μέχρι χιονισμένες βουνοκορφές και επιβλητικά δάση και συνεπώς προσφέρει εξαιρετικές επιλογές για διακοπές καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Μία μοναδική  γαστρονομία, στην οποία θα αναφερθούμε εκτενέστερα στον παρόν άρθρο. Η  γαστρονομία αποτελεί  ένα από τα βασικά πολιτιστικά στοιχεία ενός τόπο, καθώς  οι ιδιαιτερότητες  κάθε Εθνικής ή  τοπικής γαστρονομίας είναι πολλές φορές συνδεδεμένες με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας της, ενώ «αποκαλύπτουν» στοιχεία της πολιτιστικής και οικονομικής ιστορίας της.

Η γαστρονομία  είναι µια πολύπλοκη και πολύπλευρη δραστηριότητα, η οποία  συμπεριλαμβάνει εκτός από την κατανάλωση των εδεσμάτων και των ποτών, την προµήθεια, την προετοιµασία, την παρασκευή του φαγητού, την παρουσίαση, τους τρόπους κατανάλωσης, το κοινωνικό πλαίσιο του φαγητού, αλλά και τους συµβολισµούς της κατανάλωσης του  Εθνική ή τοπική κουζίνα σε εστιατόρια ξενοδοχείων.

Για αυτούς τους λόγους,  η Εθνική και  τοπική γαστρονοµία, αποτελούν σηµαντικό κριτήριο επιλογής ενός τουριστικού  προορισµού, αλλά σηματοδοτεί την  διαφοροποίηση σε σχέση με τον τουριστικό προϊόν,  που παρέχει κάθε χώρα.

Η Ελληνική λέξη «γαστρονοµία», προέρχεται από τη λέξη γαστήρ (= κοιλιά) και νοµία (που σηµαίνει γνώση ή νόµος). Ο όρος σηµαίνει την τέχνη της υψηλής µαγειρικής, το σύνολο των κανόνων για την επιλογή των κατάλληλων υλικών και την παρασκευή των εδεσµάτων µε στόχο τη τόσο την γευστική όσο  και  την  οπτική  απόλαυση.

Η Ελληνική γαστρονομία έχει μια ιστορία περίπου 4.000 ετών, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που βασίζονται στα μοναδικής ποιότητας προϊόντα της Ελληνικής γης.

Πατέρας της γαστρονοµίας θεωρείται ο Έλληνας Αρχέστρατος (4ος π.Χ. αι). Το σηµαντικότερο έργο του είναι η  «Ηδυπάθεια» (350 π.Χ.), το οποίο  θεωρείται το πρώτο βιβλίο µμαγειρικής στον κόσµο. 

Άλλα σηµαντικά κείµενα είναι οι «∆ειπνοσοφισταί» έργο του Αθηναίου  (τέλος του 2ου αι. µ.Χ. αρχές του 3ου αι. µ.Χ) που αποτελεί, µεταξύ άλλων, ένα σηµαντικό εγχειρίδιο γαστρονοµίας, στο οποίο αναφέρονται ποικιλίες σταφυλιών, εκλεκτά φαγητά και οι συνταγές τους οι ευεργετικές ή µη ιδιότητες που έχουν οι καρποί της γης, τα πουλιά, το λάδι, το ξίδι, και άλλα προϊόντα.

Οι Ελληνιστικοί χρόνοι με την εξάπλωση του Ελληνισμού στην Ανατολή θα φέρουν αλλαγές και στον τομέα της μαγειρικής και των προϊόντων, ενώ θα εμπλουτισθεί το μεσογειακό διαιτολόγιο με νέες γεύσεις.

Ακολούθησε ο Ρωµαίος Marcus Gavius Apicius, ο οποίος θεωρείται συγγραφέας ενός από τα αρχαιότερα βιβλία (3ος ή 4ος π.Χ. αι.) το De re coquinaria. 

∆ιάσηµα ιστορικά πρόσωπα τα οποία ασχολήθηκαν µε την γαστρονοµία ήταν ο αυτοκράτορας Καλιγούλας, που έµεινε γνωστός για τα επιτηδευµένα Ρωµαϊκά συµπόσια και ο Ρωµαίος στρατηγός Λούκουλος.

Στον Ελληνικό χώρο, συν το χρόνω, θα διαμορφωθούν δύο τάσεις: η ανατολίτικη, στη Μικρά Ασία και στο Ανατολικό Αιγαίο, που θα αποτελέσει τη Βυζαντινή κουζίνα, η οποία με τις επιρροές που δέχεται θα κορυφωθεί με την Κωνσταντινο-πολίτικη κουζίνα, την οποία θα ακολουθήσουν και οι Τούρκοι,  και η λιτή κουζίνα της κυρίως Ελλάδας, η οποία βασίζεται περισσότερο στην τοπική παραγωγή και λιγότερο στην ανταλλαγή προϊόντων, με κυριότερη έκφραση την κουζίνα της Κρήτης.

Με τη Μικρασιατική καταστροφή αυτά τα δύο ρεύματα θα συναντηθούν στον ίδιο χώρο, και θα δώσουν νέα προϊόντα που θα εξελιχθούν ανάλογα με τις οικονομικές και κοινωνικές 

δυνατότητες σε κουζίνες μεικτές.

Από τα τέλη του 20ου  αιώνα, η Ελληνική κουζίνα και η Ελληνική γαστρονομία υπέστησαν ριζική μεταμόρφωση. Ειδικά από τα  τέλη της δεκαετίας του 1980  η Ελληνική γαστρονομία αλλοιώθηκε, με πολλά ξένα στοιχεία, και με την φιλοσοφία του γρήγορου και Junk  πολλές φορές φαγητού.

Έως τότε, στην Ελληνική διατροφική παράδοση το γευστικό αποτέλεσμα συνδυαζόταν αρμονικά με την υψηλή διατροφική αξία. Είναι εξάλλου γνωστό πως  επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει την θετική επίδραση της Μεσογειακής διατροφής στην υγεία, στην ομορφιά, στη μακροζωία.

Η µεσογειακή διατροφή, σύµφωνα µε την UNESCO, αποτελεί άυλη πολιτιστική κληρονοµιά της ανθρωπότητας. Η µεσογειακή διατροφή περιλαµβάνει ένα σύνολο παραδόσεων,  γνώσεων, δεξιοτήτων, τελετών, και συµβόλων που αφορούν τις καλλιέργειες, τη συγκοµιδή, την αλιεία, την κτηνοτροφία, τη συντήρηση των τροφίµων, την επεξεργασία και µεταποίηση, τον τρόπο µαγειρέµατος και ιδιαίτερα τον τρόπο επικοινωνίας των ανθρώπων, µέσω του φαγητού και του τρόπου κατανάλωσης της τροφής.

Όσον αφορά την διατροφή αυτή καθεαυτή, προϋποθέτει κατά κύριο λόγο, την κατανάλωση τροφών  φυτικής προέλευσης, όπως φρούτα, λαχανικά, πατάτες, δημητριακά και όσπρια.  Το ελαιόλαδο ως βασικό έλαιο, κατανάλωση ψαριών και πουλερικών σε μικρές ποσότητες,  και κόκκινου κρέατος , σε μικρές ποσότητες.

Χαρακτηριστικά αξίζει να αναφέρουμε πως  για τον Ηρόδοτο,  οι λαοί που κατανάλωναν κρέας ήταν  οι «βάρβαροι», σε αντίθεση προς τους Έλληνες που κατανάλωναν ψωμί, λάδι, κρασί, ιερά σύμβολα του μεσογειακού- Ελληνικού πολιτισμού.

Το συμπόσιο  εξάλλου, η κοινή εστίαση με κανόνες κοινωνικούς, θρησκευτικούς, εθιμοτυπικούς, εκφράζει την Ελληνική συνήθεια της επικοινωνίας και συναναστροφής που δεν έχει μόνο στόχο τον κορεσμό της πείνας, αλλά της ανταλλαγής απόψεων και την σύσφιξη των οικογενειακών και κοινωνικών σχέσεων.

Ακριβώς λόγω του γεγονότος πως  η Ελλάδα υπήρξε  πάντα  μία γέφυρα πολιτισμών,  ο γαστρονομικός της πλούτος  και οι εξαιρετικές πρώτες ύλες της Ελληνικής γης,θα μπορούσαν 

να αποτελέσουν  ένα εξαιρετικά σημαντικό  

και μοναδικό  προϊόν,  που θα προσέδιδε ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα στο τουριστικό προϊόν της Ελλάδος.   

Έως τώρα δυστυχώς ο πλούτος  αυτός δεν έχει αξιοποιηθεί και αναδειχθεί όσο θα έπρεπε.  Μία πρώτη  αξιόλογη προσπάθεια ξεκίνησε  ώστε να αναδειχθεί το  μοναδικό πολιτισµικό - γαστρονοµικό πλούτο της Ελλάδος,  είναι το πρόγραµµα «Ελληνικό Πρωινό», το οποίο υλοποιείται µε πρωτοβουλία του Ξενοδοχειακού Επιµελητηρίου της Ελλάδος.  

Σκοπός του προγράµµατος είναι ο εµπλουτισµός του πρωινού, που προσφέρεται στα Ελληνικά ξενοδοχεία, µε προϊόντα της Ελληνικής γης, καθώς και παραδοσιακά τοπικά εδέσµατα. 

Στόχος του προγράµµατος είναι να δοθεί η δυνατότητα στους επισκέπτες να γνωρίσουν τον γαστρονοµικό πλούτο της Ελλάδας και να γευτούν στο πρωινό τους, τα αναρίθµητα ελληνικά προϊόντα και εδέσµατα που αποτελούν τη βάση της Μεσογειακής ∆ιατροφής. 

Βάση του Ελληνικού πρωινού, όπως προωθείται από τα Ελληνικά ξενοδοχεία είναι τα κύρια προϊόντα της µεσογειακής διατροφής όπως το ψωµί, τα παξιµάδια, το ελαιόλαδο, οι ελιές, το γιαούρτι, το µέλι, τα τυροκοµικά, τα αλλαντικά, τα φρέσκα λαχανικά, τα όσπρια, οι πίτες, τα γλυκά και τα φρέσκα φρούτα. 

Συνεχίζοντας και διευρύνοντας την προσπάθεια αυτή  θα πρέπει τόσο οι εμπλεκόμενοι φορείς όσο και το κράτος,  να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις εκείνες ώστε η Ελληνική κουζίνα, και γαστρονομία να  εδραιωθεί στην τουριστική συνείδηση και στην γαστρονομική κουλτούρα τόσο των Ελλήνων όσο και των αλλοδαπών.

Όπως αναφέρει σχετικά ο πρώην γενικός διευθυντής του ΣΕΤΕ Γιώργος Δρακόπουλος, βάσει των σχετικών μελετών,  περίπου  τρία  εκατ. Ευρωπαίοι ταξιδιώτες έχουν ως βασικό κριτήριο επιλογής του τόπου των διακοπών τους τη γαστρονομία και όχι τον ήλιο και τη θάλασσα. 

Από αυτούς μπορούμε άνετα να υπολογίσουμε ότι πεντακόσιες χιλιάδες θα έρχονταν στην Ελλάδα για να φάνε καλά αν είχαμε λίγο καλύτερη γαστρονομική προσφορά. Αυτοί οι τουρίστες είναι διατεθειμένοι να διαθέσουν αρκετά χρήματα.

Επίσης, ταξιδεύουν όλο το χρόνο και όχι μόνο κατά τη διάρκεια της υψηλής περιόδου (high season).  Συνεπώς με τη διεύρυνση της εποχικότητας του Ελληνικού τουρισμού αλλά και τη ζήτηση τοπικών προϊόντων,  η επιρροή τους είναι σαφώς αναπτυξιακή. 

Κατ' αυτόν τον τρόπο τα Ελληνικά προϊόντα θα αποκτήσουν αναγνωσιμότητα γεγονός που θα αυξήσει την ζήτηση, άρα και την πρωτογενή παραγωγή και τις εξαγωγές, την εξωστρέφεια της  οικονομίας.

Το brand  πρέπει να δημιουργήσουμε καταρχάς είναι η «Ελληνική κουζίνα»: ό,τι δηλαδή μαγειρεύεται στην Ελλάδα , κατά προτίμηση με Ελληνικά προϊόντα. Κάτω από αυτό, βέβαια, μπορεί να υπάρξουν μικρότερες κατηγοριοποιήσεις ( π.χ. τοπικές κουζίνες ) ή άλλου είδους brands, όπως για παράδειγμα η ανάδειξη των Ελληνικών κρασίων.

Συμφώνα με την Μαρία Φωλά  ( σύμβουλος επικοινωνίας), «αν η μέση κατά κεφαλή δαπάνη κάθε  «γαστροτουρίστα», με συντηρητικούς υπολογισμούς, ανέρχεται σε χίλια  ευρώ και το 20% από το ποσό αυτό αφορά δαπάνη για γαστρονομία ―φαγητό και ποτό―, τότε οι επιπλέον πεντακόσιες  χιλιάδες  τουρίστες θα δημιουργούσαν εκατό εκατομμύρια ευρώ αύξηση της ζήτησης στην Ελληνική αγορά».

Η γαστρονομία, εφόσον ενταχθεί με σωστό τρόπο στο Ελληνικό τουριστικό προϊόν, μπορεί να αυξήσει το ΑΕΠ κατά ένα δισ. ευρώ και να δημιουργήσει πενήντα χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, ενώ μέσα σε τρία με πέντε χρόνια μπορεί να αποτελεί έναν από τους τρεις κύριους λόγους επιλογής της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού.  

Η χώρα μας είναι γεμάτη από μικρά γαστρονομικά θαύματα, την μαστίχα,  τον κρόκο, το αυγοτάραχο, τη φάβα, την ελιά. Μάλιστα, πολλά από τα μικρά αυτά θαύματα έχουν εξελιχθεί σε χαρακτηριστικά γνωρίσματα του τόπου από τον οποίο προέρχονται, την Χίο, την Κοζάνη, το Μεσολόγγι, τη Σαντορίνη, την Καλαμάτα.

Αυτό που θα πρέπει να αναζητηθεί είναι η συνέργεια του  πρωτογενή και δευτερογενή τομέα της μεταποίησης με τον τριτογενή τομέα των υπηρεσιών και του τουρισμού. Με αυτό τον τρόπο τα εκατομμύρια των τουριστών που επισκέπτονται κάθε χρόνο τη χώρα θα γίνουν πρεσβευτές της ποιότητας των ελληνικών προϊόντων και θα τα αναζητήσουν στις αγορές των χωρών τους.

Η αναβάθμιση της τουριστικής εμπειρίας που μπορεί να  προσφέρει η ανάδειξη γαστρονομικών θησαυρών της χώρας μας, θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη στον Ελληνικό τουρισμό, δημιουργώντας   ευκαιρίες προβολής, διεύρυνση της τουριστικής σεζόν αλλά και στόχευση σε μια ειδική κατηγορία εύπορων τουριστών, μετατρέποντας αυτή την υπεραξία σε αύξηση κερδών για τον κλάδο.

Το στοίχημα συνεπώς για τους φορείς του Ελληνικού τουρισμού είναι να μεταλαμπαδεύσουν το όραμα σε όλους τους εμπλεκόμενους στη γαστρονομική προσφορά  από τους ξενοδόχους και τους εστιάτορες, μέχρι τους οινοποιούς και τους εμπόρους.

Όλοι συνεπώς οι εμπλεκόμενοι στον Τουρισμό (στον τουρισμό εμπλέκονται πάρα πολλές υπηρεσίες και επαγγέλματα), και πολύ περισσότερο εμείς οι επαγγελματίες εργαζόμενοι στον Τουρισμό, οφείλουμε να συμβάλουμε καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός μοναδικού και ελκυστικού τουριστικού προϊόντος, καθώς δεν αποτελούμε μόνο εκπροσώπους  της επιχείρησης στην οποία εργαζόμαστε, αλλά  και τους σημαντικότερους  αντιπροσώπους  και διαφημιστές της χώρας μας.

Ως επίλογο παραφράζοντας τα τρία «αθλοθετήματα» της ζωής μας, τα οποία αναφέρει ο Ιωάννης Θεοδωρακόπουλος (1900 - 1981 Καθηγητής φιλοσοφίας), σε σχέση με την έξοδο από την κρίση, και την ανάδειξη των στρατηγικών πλεονεκτημάτων που παρέχει η χώρα μας και στον Τουρισμό, θα πρέπει να επιδιώξουμε :

α) Πορεία προς την αρχαιότητα (ανάδειξη της μοναδικής ιστορικής κληρονομιάς μας)

β) Πορεία προς τον έξω κόσμο (καινοτομία, αναδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης, αειφόρο ανάπτυξη, εξωστρέφεια )

γ) Και το μεγαλύτερο και επιπονότερο, αλλά και γονιμότερο, είναι η επιστροφή στον εαυτό μας.  Η ανάκτηση της χαμένης μας Ελληνικής – πολιτισμικής μας ταυτότητας, και η συμμετοχή μας εκ νέου στο διεθνοποιημένο «πολιτισμικό γίγνεσθαι», με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που μας παρέχει η παράδοση μας . Ακρογωνιαίος λίθος για να το επιτευχθεί αυτό είναι η ορθή παιδεία.

Κανένα από αυτά, και προπαντός το πρώτο αθλοθέτημα της ζωής μας, η πορεία προς την αρχαιότητα, δε θα φέρει μήτε τώρα καρπούς, αν δε τη ζήσουμε, και μείνουμε στο θαυμάζειν. Μονάχα οι κουρασμένοι δε θαυμάζουν και δεν αγαπούν…

Οι Έλληνες και οι Βάρβαροι...

Για όσους πιστεύουν πως οι Έλληνες υπήρξαν οι γεννήτορες όλου του Πλανήτη αλλά και του συνόλου του Γαλαξία, διαβάστε λίγο Πλάτωνα, για να καταλάβετε γιατί οι αρχαίοι Έλληνες διέπρεψαν.

Το "μυστικό" δεν ήταν θέμα τόπου και γονιδίων, αλλά ΤΡΟΠΟΥ και παιδείας. Οι αρχαίοι Έλληνες δανείστηκαν πολλά από άλλους σύγχρονους προς αυτούς πολιτισμούς, με την μόνη διαφορά πως ότι δανείστηκαν, το τελειοποίησαν στον μέγιστο βαθμό. Ότι δηλαδή γίνεται και σήμερα....

«..ό,τι περ αν Έλληνες Βαρβάρων παραλάβωσι, κάλλιον τούτο εις τέλος απεργάζονται..» . 

Πλάτων Επινομίς Χ (987 de).

Για όσους καταχράζονται την δόξα των προγόνων τους,  ώστε να διακιολογήσουν την δική τους αδυναμία, γράφει επίσης ο  Πλάτων στον Μένεξο (246) :

… «Aν εσείς βάλετε σαν σκοπό της ζωής σας, να μην καταχρασθείτε τη δόξα των προγόνων σας και να μην την ξοδέψετε, συναισθανόμενοι ότι για έναν άνδρα ο οποίος δίνει κάποια αξία στον εαυτό του, δεν υπάρχει άλλο αισχρότερο πράγμα παρά να εμφανίζεται τιμώμενος, όχι για τα προσωπικά του έργα αλλά για δόξα προγόνων. Βέβαια είναι για τους μεταγενέστερους καλός και μεγαλοπρεπής θησαυρός και υπάρχουν προγονικές τιμές. Αλλά είναι άνανδρο και αισχρό να χρησιμοποιεί κανείς έναν θησαυρό, είτε χρημάτων είτε τιμών, επειδή ο ίδιος δεν έχει δικά του αποκτήματα και ένδοξα έργα, και να μην τον παραδίνει στους απογόνους του». 

Σε κάθε περίπτωση η ιστορία κύκλους κάνει. Ας δούμε πως περιγράφει ο Κωνσταντίνος Kαβάφης,  (Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984), την έλευση των βαρβάρων και την αδυναμία των απογόνων των Ελλήνων, να δώσουν λύση στις δικές τους υποθέσεις….

 — Τι περιμένουμε στην αγορά συναθροισμένοι;

Είναι οι βάρβαροι να φθάσουν σήμερα.

— Γιατί μέσα στην Σύγκλητο μια τέτοια απραξία;
Τι κάθοντ’ οι Συγκλητικοί και δεν νομοθετούνε;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Τι νόμους πια θα κάμουν οι Συγκλητικοί;
Οι βάρβαροι σαν έλθουν θα νομοθετήσουν.

—Γιατί ο αυτοκράτωρ μας τόσο πρωί σηκώθη,
και κάθεται στης πόλεως την πιο μεγάλη πύλη
στον θρόνο επάνω, επίσημος, φορώντας την κορώνα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα.
Κι ο αυτοκράτωρ περιμένει να δεχθεί
τον αρχηγό τους. Μάλιστα ετοίμασε
για να τον δώσει μια περγαμηνή. Εκεί
τον έγραψε τίτλους πολλούς κι ονόματα.

— Γιατί οι δυο μας ύπατοι κ’ οι πραίτορες εβγήκαν
σήμερα με τες κόκκινες, τες κεντημένες τόγες·
γιατί βραχιόλια φόρεσαν με τόσους αμεθύστους,
και δαχτυλίδια με λαμπρά, γυαλιστερά σμαράγδια·
γιατί να πιάσουν σήμερα πολύτιμα μπαστούνια
μ’ ασήμια και μαλάματα έκτακτα σκαλιγμένα;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
και τέτοια πράγματα θαμπώνουν τους βαρβάρους.

—Γιατί κ’ οι άξιοι ρήτορες δεν έρχονται σαν πάντα
να βγάλουνε τους λόγους τους, να πούνε τα δικά τους;

Γιατί οι βάρβαροι θα φθάσουν σήμερα·
κι αυτοί βαρυούντ’ ευφράδειες και δημηγορίες.

— Γιατί ν’ αρχίσει μονομιάς αυτή η ανησυχία
κ’ η σύγχυσις. (Τα πρόσωπα τι σοβαρά που εγίναν).
Γιατί αδειάζουν γρήγορα οι δρόμοι κ’ η πλατέες,
κι όλοι γυρνούν στα σπίτια τους πολύ συλλογισμένοι;

Γιατί ενύχτωσε κ’ οι βάρβαροι δεν ήλθαν.
Και μερικοί έφθασαν απ’ τα σύνορα,
και είπανε πως βάρβαροι πια δεν υπάρχουν.

Και τώρα τι θα γένουμε χωρίς βαρβάρους.
Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις. 

H εποχή της κατάρρευσης των μύθων

Εμείς οι πολίτες των δυτικών κοινωνιών γαλουχηθήκαμε  στα αστικά κέντρα, έχοντας προ καιρού κυριαρχήσει και αποκοπεί από τη φύση. Ζήσαμε σε κοινωνίες  υλικής αφθονίας, απέραντης απεριόριστης παραγωγής και συνεπώς της απεριόριστης κατανάλωσης, με την οποία συνδέσαμε την ευτυχία  και την ευδαιμονία μας.

Η ραγδαία ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, μας έκανε παντοδύναμους  και αλαζόνες, θεωρώντας πως οι εφιάλτες  του παρελθόντος είχαν πια παρέλθει ανεπίστρεπτοι,  και ο πως  καθένας μπορούσε να εκπληρώσει κάθε του επιθυμία, ελεύθερος από κάθε είδους δεσμά. Η τουλάχιστον έτσι νομίζαμε.

Ξαφνικά η το όνειρο  της μόνιμης γραμμικής βελτίωσης της ζωής μας,  τέλειωσε, όταν αρχίσαμε να συνειδητοποιούμε  πως η ίδια η  τεχνολογική πρόοδος έχει δημιουργήσει κινδύνους ελέγχου των μαζών, της υγείας, αλλά και της βιόσφαιρας στο σύνολο της. Ίσως  για αυτό το λόγω η βιόσφαιρα αντιδρά,  με αποτέλεσμα οι φυσικές καταστροφές ξαφνικά και γραμμικά να πολλαπλασιάζονται.

Η οικονομική πρόοδος οποία ήταν περιορισμένη στα πλούσια δυτικά κράτη μέσω της κρίσης χρέους, του άυλου χρήματος, και της μεταφοράς των γραμμών παραγωγές σε χώρες με εξευτελιστικό κόστος εργασίας, χτύπησε τους ίδιους τους εμπνευστές της.

Ο πολιτισμένος  κόσμος μας, κυριαρχείται ακόμα από θρησκευτική μισαλλοδοξία και φανατισμούς, οι οποίοι οδηγούν σε πολέμους, και σε μετακινήσεις πληθυσμών.

Η  κατ’ επίφαση  ελευθερία μας θυσιάζεται ηθελημένα, καθώς  ελέγχεται αναίμακτα και  χειρουργικά,  από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης τα οποία βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο κρατικών και όχι μόνο, ιδρυμάτων και ολιγομελών ελιτίστικων ομάδων.

Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας, μία εποχή  όπου όλα τελειώνουν, μία εποχή κατάρρευσης των μύθων. Μία εποχή αναμονής του νέου το οποίο θα προκύψει από τα ερείπια του παλαιού, μέσα από πολέμους συγκρούσεις και να γεωπολιτικές ανα- κατατάξεις, και αναβίωση σκελετών.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον η  Ελλάδα, δυστυχώς είναι ανίκανη να διαχειριστεί τα συσσωρευμένα προβλήματα της,  με αποτέλεσμα  η  συνέχεια της ως αυτόνομο και κυρίαρχο κράτος να  τίθεται  όλο και περισσότερο εν αμφιβόλω.

Η Θεά Αθηνά σκεπτόμενη..

Η ιστορία της Αθήνας ήταν και είναι συνδεδεμένη με τη θεά Αθηνά, για αυτό τον λόγο οι μύθοι που την ακολουθούσαν και οι καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις της βρίσκονταν παντού στην αρχαία Ελλάδα, κυρίως δε, στην πόλη των Αθηνών.

Εδώ όπου  όπου κυριαρχούσε ο λαμπρός ναός του Παρθενώνα, και ο οποίος παραμένει ακόμα και σήμερα ένα ιερό εξαιρετικής ακτινοβολίας. Η  πίστη στην Θεά της σοφιας,  έσβησε εδώ και αιώνες, δυστυχώς όμως όπως αποδεικνύεται, έσβησε και ότι αντιπροσώπευε η Θεά Αθηνά, την σοφία την γνώση και το μεγαλείο  του κάλλους,  του πολιτισμού, αλλά και του θάρρους και της ανδρείας..

Σήμερα τίποτα δεν θυμίζει πως η πόλη αυτή είναι η ιερή πόλη των Αθηνών, εκτός από τον Παρθενώνα και ελάχιστα αγάλματα της Αθηνάς στην πόλη.  

Τίποτα όμως δεν είναι τυχαίο. Το 1888 στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης νότια του Παρθενώνα και χρονολογικά βρέθηκε ένα ανάγλυφο της Αθηνάς το οποίο χρονολογείται στους τελευταίους χρόνους του πρώτου ήμισυ του 5ου π.Χ. αιώνα. Είναι ένα από τα διασημότερα έργα που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης και αποτυπώνει την Αθηνά με μελαγχολία ή λύπη. Μήπως προέβλεψε η Αθηνά την τύχη της;  

Τώρα πια όπως γράφει ο  Κωστής Παλαμάς  : «Χαμένη κλαῖς  (Αθηνά) τὴν ἱερή σου πόλη...».Ο  Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, συμπληρώνει:

«Αμυνα περί πάτρης θα ήτο η ευσυνείδητος λειτουργία των θεσμών, η εθνική αγωγή, η χρηστή διοίκησις, η καταπολέμησις του ξένου υλισμού και του πιθηκισμού, του διαφθείραντος το φρόνημα και εκφυλίσαντος σήμερον το έθνος, και η πρόληψις της χρεοκοπίας.Τις ημύνθη περί πάτρης; Και τι πταίει η γλαυξ, η θρηνούσα επί ερειπίων; Πταίουν οι πλάσαντες τα ερείπια. Και τα ερείπια τα έπλασαν οι ανίκανοι κυβερνήται της Ελλάδος»...

Η σκεπτόμενη Αθηνά, δεν βρίσκεται πια  καν στην Αθήνα... Την στέλνουμε σε εκθέσεις  στο εξωτερικό παρά τις αντιρρήσεις της αρχαιολογικής υπηρεσίας. Η αρχή έγινε στην έκθεση της ιταλικής και ελληνικής προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και όπως γνωρίζεται Ουδέν μονιμότερο του προσωρινού, η σκεπτόμενη Αθηνά έχασε και την θέση της στο αρχαιολογικό μουσείο.... 

Σύγχρονη τέχνη και αρχαία Ελλάδα....

«Η προγονοπληξία ήταν ανέκαθεν λόξα της αστικής Ελλάδας. Η περιβόητη δελφική προσπάθεια (αναβίωσης των Δελφικών εορτών από τον Άγγελο Σικελιανό ) δεν είναι παρά ένας παθολογικός μυστικισμός της αστικής τάξης που καταρρέει και ζητάει παρηγοριά στο ένδοξο παρελθόν…».

Ριζοσπάστης (5/5/1930)

Φωτογραφία πρώτη Ποσειδώνας, Κοπεγχάγη, Δανία, 

Φωτογραφία δεύτερη, δρομέας, Αθήνα.
Φωτογραφία τρίτη, Θεά Αθηνά, Βιέννη, Αυστρία,
Φωτογραφία τέταρτη/πέμπτη, "απρόσωπη μάνα προσκυνήτρια" , Τήνος

Το πρόβλημα της Ελλάδος δεν είναι οι ανίκανοι πολιτικοί της. Το πρόβλημα είναι οι πολίτες της που στερούνται παιδείας και προτύπων. 

Δεν θα μπορούσε να υπήρχε συμβολικότερη απεικόνιση, από αυτή της προσκυνήτριας δίχως πρόσωπο. Και όλα αυτά σε ένα νησί που φημίζεται για τους εξαιρετικούς μαρμαρογλύπτες του....

Μην κοιτάτε στους Ουρανούς για ψεκασμούς...
Μην ψάχνετε για συνωμοσίες, Σιωνιστών, Ιλλουνινάτι, Μασόνους, Τριβόλους, και σκυλόμορφους που ζουν ανάμεσα μας..
Μην ψάχνετε για προφητείες και σωτήρες....

Ανακαλύψτε   μόνο την αλήθεια που κρύβεται πίσω από τα λόγια του Καζαντζάκη:

«Ποτέ οι Έλληνες δε δούλεψαν την τέχνη για την τέχνη· πάντα η ομορφιά είχε σκοπό να υπηρετήσει τη ζωή. Και τα σώματα τα ήθελαν οι αρχαίοι όμορφα και δυνατά, για να μπορούν να δεχτούν ισορροπημένο και γερό νου»..

Αρχαίο κάλλος και νεο Ελληνική πενία....

“Είδα τον άγγελο μέσα στο μάρμαρο και το σμίλεψα μέχρι που τον απελευθέρωσα”
Michelangelo Buonarroti

Φωτογραφία πρώτη Φλωρεντία - Ιταλία..
Φωτογραφία δεύτερη πλατεία Κοντζιά, Αθήνα έργο Θησεάς (!!) 

Οι καθημερινές προσλαμβάνουσες παραστάσεις από το περιβάλλον μας, επηρεάζουν και διαμορφώνουν καταλυτικά, τις συμπεριφορές, τις γνώσεις, τις αντιλήψεις και τις στάσεις μας. Τα καθημερινά  ερεθίσματα, περιλαμβάνουν αυτά που βλέπουμε, και δυνητικά, οτιδήποτε αισθανόμαστε. Αυτά τα ερεθίσματα μας  διευκολύνουν  ή μας εμποδίζουν να λειτουργήσουμε με αντίστοιχο προς τα κοινωνικά πρότυπα, και τον πολιτισμό που αυτά παράγουν.

Στην χώρα όπου οι προηγούμενοι κάτοικοι της ανάμεσα στα άλλα μεγαλουργήματα τους,  αποθέωσαν το κάλλος και την αρμονία στην τέχνη, οι επίγονοι  σήμερα  προσλαμβάνουν  εικόνες  και καταστάσεις , που  κάθε άλλο παρά  στην αρμονία και στο κάλλος παραπέμπουν, όπως αποδεικνύεται. 

Η λέξη άγαλμα  ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν βλέπουμε ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η ψυχή μας ευχαριστείται, αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά). Άρα, για να συνοψίσουμε, όταν βλέπουμε ένα όμορφο άγαλμα (ή οτιδήποτε όμορφο), η ψυχή μας αγάλλεται και γιατρευόμαστε. Και πραγματικά, γνωρίζουμε όλοι ότι η ψυχική μας κατάσταση συνδέεται άμεσα με τη σωματική μας υγεία.

Παραθέτω ενδεικτικά, σχετικά παραδείγματα νεο Ελληνικής τέχνης και αλλοδαπών καλλιτεχνημάτων εμπνευσμένα από την αρχαία Ελληνική μυθολογία: 

                         

                             

Η ενασχόληση με την  Ελληνική μυθολογία μπορεί ανάμεσα στα άλλα , να προσδώσει στην φαντασία  του σύγχρονου Έλληνα εικόνες και παραστάσεις που βελτιώνουν  την αισθητική του.  Κάτι που προϋποθέτει όμως ενασχόληση και αγάπη για το αντικείμενο. Ειδικά  ο νεοέλληνας το έχει ιδιαίτερη ανάγκη καθώς δεν βίωσε την αναγέννηση της δύσης η οποία οφείλεται ακριβώς στην αναβίωση της κλασικής Αρχαιότητας . Ήταν τον 15 αιώνα,  όταν  οι  στην Ιταλία καλλιτέχνες έρχονται σε επαφή με την αρχαία Φιλοσοφία και μυθολογία από την οποία αντλούν την έμπνευση τους.

Σήμερα λοιπόν ενώ εμείς  διάγουμε ημέρες  ασχήμιας (α στερητικό – σχήμα)  αλλοδαποί καλλιτέχνες αναπαράγουν έργα τέχνης εμπνευσμένα από την Ελληνική μυθολογία. Όπως έχω πολλές φορές αναφέρει τόσο η μυθολογία, όσο και οι  τέχνες, είναι «φορείς» εξαιρετικά σημαντικών συμβολικών αρχετυπικών μοντέλων. 

Ο συμβολισμός στις εικαστικές τέχνες είναι πολύ διαδεδομένος, αφού το σύμβολο είναι κυρίως εικόνα. Για να κατανοήσουμε τα συμβολικά νοήματα ενός έργου, χρειάζεται γνώση, έρευνα και αντίληψη. Ο όρος Σύμβολο αποδίδεται σε οτιδήποτε που αντιπροσωπεύει μία έννοια, είτε ως σημείο (απεικόνιση), είτε ως πρόσωπο που ενσαρκώνει συγκεκριμένη έννοια, κατά παραδειγματικό τρόπο, ή συναισθηματικό φόρτο, ή κάποιο γεγονός, ομοίως με ιδιαίτερη φόρτιση.

Παραδοσιακά κάθε σύμβολο φέρεται (παρουσιάζεται) με διττή απεικόνιση (ορατή και σημαινόμενη) και με τριπλή σημασιολογία που αποτελεί και το χαρακτηριστικό του. Για παράδειγμα το περιστέρι αποτελεί σύμβολο ειρήνης, έτσι η απεικόνισή του ως σύμβολο παρουσιάζει ένα περιστέρι, (ορατή απεικόνιση), και ταυτόχρονα αλληγορικά την ειρήνη (αλληγορική απεικόνιση), στη συνέχεια αυτό δημιουργεί με τη σειρά του ένα συναίσθημα φόρτου επί της συγκεκριμένης αλληγορικής σημασίας, διάφορης έντασης, που αποτελεί και τον επ΄ αυτού του συμβόλου ψυχισμό (θετικό, αρνητικό ή αδιάφορο). Συνεπώς τα διακριτά μέρη του κάθε συμβόλου είναι τρία.

Το σύμβολο μπορεί να είναι ένα αντικείμενο ή σημείο, ή πρόσωπο, ή φράση, ή γεγονός που χρησιμοποιείται για να αναπαραστήσει μια έννοια, ιδέα ή παρεμφερή πληροφορία του αντικειμένου. Ποτέ όμως η ίδια η ιδέα. Το αναγνωριστικό σχήμα, σημάδι ή αναπαράσταση συμβάλλει (εξ ου και το όνομα) στην αποκρυπτογράφηση του νοήματος που αυτό φέρει. Έτσι, η συμβολική αναπαράσταση εννοιών και αντικειμένων είναι η βάση της επικοινωνίας μεταξύ δύο ή περισσότερων υποκειμένων. Συνεπώς το κάθε σύμβολο αποτελεί μέσον επικοινωνίας.

Είναι συνεπώς εξαιρετικά λυπηρό το γεγονός, πως σήμερα εύκολα διαπιστώνουμε  την πλήρη επικράτηση του Κίτς στη σύγχρονη Ελλάδα, γεγονός που αποδεικνύει  την έλλειψη  παιδείας  και κουλτούρας . Το κίτς είναι μία   λέξη που επικρατεί σε όλες τις εκφάνσεις της σύγχρονης Ελλάδος, και που  έρχεται σε αντίθεση με την πρωτοτυπία αλλά και την έννοια του  αρχαίου Ελληνικού κάλλους.  

Στην αρχαία Ελλάδα η έννοια του κάλλους προκύπτει από την αναγνώριση πως η φύση είναι θεία, και κατά συνέπεια ο  άνθρωπος ως μικρογραφία του Θείου φέρει εντός του τον Θεϊκό σπινθήρα, συνεπώς οφείλει να μιμείται την Ουράνια αρμονία, να "κατεβάσει" το  θείο στην Γη παραφράζοντας τον  Σωκράτη. 

 

Κάτ’ αυτόν τον τρόπο οι ιδιότητες του κάλλους και του αγαθού αποτελούν µια εξίσωση. Όπου υπάρχει το κάλλος, υπάρχει και το αγαθό και αντίστροφα. Άνθρωπος, φύση, Θείο ορίζονται από τις κοινές κατηγορίες του κάλλους και του αγαθού, συνεπώς τα ανθρώπινα έργα δεν αφορούν μία απλή εικονοπλασία, αλλά σύμφωνα με αυτή την κοσμοθεωρία, μία κοσμική απεικόνιση. 

Ο κώδικας αυτός έχει αποκρυσταλλωθεί εικαστικά στην αγαλματοποιία της κλασικής αρχαιότητας, όπου η θεότητα παριστάνεται ως το πρότυπο του κάλλους και του αγαθού Οι Θεοί δεν  είναι αλλού, στο  επέκεινα, είναι, µαζί µας, γύρω µας, στη δεύτερη, «μυστική» διάσταση αυτού του κόσµου. Την αφετηρία αυτής της αντίληψης θα µπορούσε να αναγνωρίσει κανείς στο προχριστιανικό ανθρωπιστικό ιδεώδες του «καλού και αγαθού ανδρός» και στην Πλατωνική θεωρία των ιδεών, όπου το κάλλος συναρτάται µε την αλήθεια και ο έρωτας ωθεί τον άνθρωπο στο αγαθό (Πλάτωνος Συµπόσιον και Πολιτεία).

Ο Καθηγητής Χρήστος Γιανναράς, περιγράφει ως εξής την Τέχνη, και την μεταφυσική  διάσταση  που αυτή αντιπροσωπεύει :

«..H ανάγκη για το κάλλος είναι η ανάγκη για μια γλώσσα που να πει την πραγματικότητα με τρόπο που υπερβαίνει την αντικειμενικότητα, το σύστημα το λεκτικό μέσω των λέξεων.

Ο άνθρωπος βλέπει πως ότι έχει μορφή υπάρχει, το άμορφο, η διάλυση της μορφής είναι συνδεδεμένη στην εμπειρία της ζωής με τον θάνατο. […] Ίσως γι’ αυτό η αμορφία ήτανε για τον άνθρωπο των πρώτων κοινωνιών μια απειλή. Το άμορφο ήτανε το ανύπαρκτο τελικά. Η αμορφία ήτανε απειλή ανυπαρξίας. Για να υπάρχει κάτι πρέπει να μορφοποιηθεί, να αποκτήσει μορφή.

Η Τέχνη για τους Αρχαίους Έλληνες ήταν σαφώς μια γλώσσα για να πουν την πραγματικότητα. Αυτό που ενδιέφερε τον Έλληνα ήταν ένα πάθος για την αλήθεια, δηλαδή αυτό το οποίο είναι πραγματικά υπαρκτό, όχι για το εφήμερο, όχι για το προσωρινό αλλά αυτό που μένει, αυτό που είναι αιώνιο, ακατάληπτο, αμετάβλητο. Και ποιο είναι αυτό; Είναι ο λόγος των πραγμάτων. Τι θα πει ο λόγος των πραγμάτων; Η ουσία των πραγμάτων! Δηλαδή εκείνα τα γνωρίσματα κάθε όντος τα οποία κάνουν αυτό το ον να μετέχει στην ύπαρξη. Ο λόγος των πραγμάτων είναι αιώνιος, αμετάβλητος, ακατάβλητος.

Ακριβώς γι’ αυτό τον λόγο, στην γλυπτική ας πούμε, είναι πολύ χαρακτηριστικό, το έργο της τέχνης ήταν για τους Έλληνες άγαλμα. Η λέξη άγαλμα βγαίνει από το αγάλλομαι. Γιατί ήταν άγαλμα; Γιατί προκαλούσε την αγαλλίαση της θέας του όντος υπαρκτού.

Όταν βλέπετε για παράδειγμα ένα άγαλμα του Απόλλωνα, αυτό που παριστάνει το άγαλμα δεν είναι ένα ωραίο παλικάρι το οποίο κάθετε ο γλύπτης και φτιάχνει το αντίγραφο του. Ή αν θέλει να φτιάξει την Αφροδίτη, παίρνει και στήνει μια ωραία κοπέλα, αυτό δηλαδή που έκαναν οι καλλιτέχνες στην Ευρωπαϊκή Αναγέννηση. Ο αρχαίος Έλληνας αφαιρεί από κάθε ωραία κοπέλα ή από κάθε ωραίο άντρα όλα τα περιστατικά και περιστασιακά γνωρίσματα. Αφαιρεί όλα αυτά για να φτάσει σ’ αυτόν τον λόγο. Επομένως ο θεατής του αγάλματος να έχει την αγαλλίαση της θέας εκείνων των στοιχείων που είναι αθάνατα. Δεν πεθαίνουν, δεν φθείρονται, είναι το όντος υπαρκτό».

Και επανέρχομαι  στο κίτς που επικρατεί σήμερα. Η λέξη προέρχεται από την Γερμανική λέξη kitschen, που σημαίνει μαζεύω παλιοπράγματα, άχρηστα, από τον δρόμο, ή τοverkitschen, που σημαίνει κάνω κάτι φθηνό, το φτηναίνω. 

Κίτς είναι η  αμφισβήτηση της  έννοιας του πρότυπου, του αυθεντικού  και η αντικατάσταση του με μία  «παρωχημένη» μίμηση/επανάληψη, πράγμα που σημαίνει την επανάληψη  υπό νέους όρους και με  πλήρη έλλειψη μιας εξατομικευμένης σχέσης ή την με άλλους όρους της αρχικής υπόστασης  της. 

Το Κίτς είναι το  ­ αντι-αισθητικό ­ αντίθετο της αισθητικής κατηγορίας του υψηλού, του κλασικού ή απλώς του έργου (τέχνης). Το επιτηδευμένο, ψεύτικο, επιφανειακό, και ευτελές που έχει ως μοναδικό σκοπό το οικονομικό όφελος και την τέρψη του θεατή.

Κατά συνέπεια με το όρο κιτς συνήθως περιγράφουμε όχι μόνο την έλλειψη καλού γούστου, αλλά την πνευματική και πολιτισμική «σαβούρα» που έχει κατακλύσει κάθε έκφανση της ζωής μας. Το καλό γούστο δεν είναι έμφυτο. 

Διδάσκεται με την παιδεία και τη μόρφωση. Η απόκτηση του είναι συχνά μια επίπονη και μακροχρόνια διαδικασία. Συνεπώς δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε όσους το στερούνται εν αγνοία τους γιατί δεν είχαν την ευκαιρία και τα μέσα να το διδαχθούν.

Το κιτς δεν περιγράφει μια τέτοια απουσία καλού γούστου. Περιγράφει την εσκεμμένη έλλειψη καλού γούστου σε συνδυασμό με το ψέμα και τη χυδαία, σχεδόν, επιμονή όσων είναι άσχετοι με την αισθητική, την τέχνη, την παιδεία και τον πολιτισμό εν γένει, να αποδείξουν πως δεν είναι…

Σήμερα όμως από τα αμφιβόλου καλλιτεχνικής αξίας (υποκειμενική εκτίμηση) εκθέματα στις  Ελληνικές πλατείες, οι οποίες είναι ελάχιστες και υποβαθμισμένες. ..                             

Ως επίλογο θα χρησιμοποιήσω τον λόγο του Ερμή του Τρισμέγιστου, προς τον Ασκληπιό, αντικαθιστώντας  (λογοτεχνική αδεία) στο αρχικό κείμενο την  λέξη Αίγυπτος, με την λέξη Ελλάδα ...

Δεν ξέρεις Ασκληπιέ ότι η "Ελλάς" είναι η χώρα στην οποία διαβιβάζονται οι ενέργειες των ουρανίων δυνάμεων, ότι η γη μας είναι ο ναός του Κόσμου;

Επειδή όμως οι σοφοί άνθρωποι πρέπει να ξεύρουν κάτι για ότι πρόκεται να συμβεί στο μέλλον, πρέπει να ξέρεις ότι θα έλθει ο καιρός που θα αποδειχθεί ότι μάταια οι  "Ελληνες " τίμησαν τους Θεούς των ευσεβώς.

Οι Θεοί της θα εγκαταλείψουν την γη, θα ξαναγυρίσουν στους ουρανούς. Θα φύγουν από την "Ελλάδα". Η χώρα μας που υπήρξε η έδρα των Αγίων Λειτουργίων, θα μείνει χήρα από τους Θεούς της. Ξένοι λαοί θα πλημμυρίσουν την χώρα μας. Τα θρησκευτικά μας έθιμα θα εκλείψουν, και θα θεσπισθούν νέοι νόμοι που θα απαγορεύσουν τα θρησκευτικά μας έθιμα, την λατρεία προς τους Θεούς μας.

Η αγιοτάτη γη μας, η πατρίδα των βωμών μας θα σκεπασθεί από τάφους. Από νεκρούς. Η Ιστορία της "Ελλάδος " θα γίνει ένας Θρύλος, ούτε και οι "Έλληνε"ς θα την πιστεύουν και από αυτήν δεν θα μείνει τίποτα άλλο, εκτός από πέτρες που θα διηγούνται τα ιερά της κατορθώματα.

Οι Σκύθες ή οι Ινδοί, ή κάποιοι άλλοι όμοιοι των βάρβαροι, γείτονες μας, θα εγκατασταθούν στην "Ελλάδα". Έτσι χωρίς τους Θεούς της και του δικούς της ανθρώπους η "Ελλάς" θα γίνει μια έρημος...

(Ο Ασκληπιός ακούοντας τα λόγια αυτά του Ερμή, κλαίει)

ΕΡΜΗΣ Στον Ασκληπιό:

..«Μην κλαίς Ασκληπιέ, γιατί πρόκειται να ακούσεις χειρότερα πράγματα. Γιατί τον καιρό εκείνο οι άνθρωποι κουρασμένοι από την ζωή θα παύσουν να βλέπουν τον κόσμο σαν αντικείμενο θαυμασμού. Το σύμπαν θα παύσουν να το αγαπούν.

Τότε θα προτιμά ο κόσμος το σκοτάδι από το φως, ο δε θάνατος θα τους είναι προτιμότερος από την ζωή.

Κανείς δεν θα σηκώσει το βλέμμα του προς τον ουρανό, ο ευσεβής άνθρωπος θα θεωρηθεί χαζός, ο δε ασεβής σοφός, ο εγκληματίας ως καλός άνθρωπος.

Οι διδασκαλίες για την αθανασία και την ψυχή θα τύχουν της ειρωνείας των και η θρησκεία θα θεωρηθεί ως έγκλημα. Θα συνταχθούν νέοι νόμοι…

Οι κακοποιοί θα σπρώχνουν τους ανθρώπους στις ληστείες, στους πολέμους, και στις απάτες. Τότε η γη θα χάσει την ισορροπία της. Ο Ουρανός δεν θα φωτίζεται από τα άστρα (λόγω των νεφών που θα σκεπάζουν την ατμόσφαιρα της γης) κάθε τίμια φωνή θα σιωπήσει, οι καρποί της γης θα σαπίζουν, η γη θα παύσει να είναι γόνιμη και οι αναθυμιάσεις θα μολύνουν την ατμόσφαιρα της γης.

Αυτό, Ασκληπιέ θα είναι το γήρας του κόσμου, η ασέβεια, η αταξία, η σύγχυση των αξιών.

Και όταν όλα αυτά θα συμβούν, τότε ο Κύριος Πατέρας ο πρώτος Θεός, ο δημιουργός του δευτέρου Θεού, του Κόσμου, θα επαναφέρει τον κόσμο στο δρόμο του για να βάλλει τέρμα στην πλάνη και στην διαφθορά, με κατακλυσμούς, με το πυρ, και με τις αρρώστιες που θα στείλει στην γη.

Κατόπιν ο θεός θα επαναφέρει τον κόσμο στην πρώτη ομορφιά του. Τότε ο Θεός θα δοξάζεται και οι άνθρωποι θα ζουν στο εξής με ευλογίες και ύμνους.

Αυτή η αναγέννηση του κόσμου, θα γίνει σε χρόνο που θα ορισθεί από τη θέληση του αιωνίου, άναρχου θεού....»